Taksitli Satış Sözleşmesi

Taksitli Satış Sözleşmesi Nedir?

Taksitli satış sözleşmesi, satım ediminin karşılığının en az iki taksit olacak şekilde kısım kısım ödeneceği satış sözleşmesidir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 17’nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında açıklanmıştır. Kanuni tanım uyarınca taksitle satış sözleşmesi, satıcı veya sağlayıcının malın teslimi veya hizmetin ifasını üstlendiği, tüketicininse mal veya hizmetin bedelini kısım kısım ödediği sözleşmelerdendir. 

Taksitle satış sözleşmesinin konusunu yalnızca taşınır mal ve haklar oluşturabilecektir. Taşınmaz bir malın taksitle satışında Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bununla ilişkili olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uygulanmayacaktır. Yalnız Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 40 ila 46’ncı maddeleri arasında ön ödemeli konut satışına ilişkin sözleşmelerde satış bedelinin kısım kısım ödenmesi mümkün olabilecektir.

Taksitle satış sözleşmesinde alıcı söz konusu sözleşme bedelini satıcıya karşı parça parça ödemektedir. Sözleşmenin ayırt edici unsurlarından biri de bu ödeme şeklidir.  Taksit ile satış sözleşmesinin kurulabilmesi için asgari olarak iki taksitin kararlaştırılması zorunludur. Miktarların ve vade arası sürelerin eşit olması taksitle satış sözleşmeleri açısından zorunlu unsur değildir. Vade arası sürelerin eşit olması zorunlu bir unsur olmasa da kanun koyucu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 256’ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasında satış bedelinin geri kalan kısmının sözleşmenin kurulmasını izleyen üç yıl içinde ödenmesi gerektiğini belirtmiştir. Buradan hareketle taksitle satış sözleşmelerinde taksitlerin sözleşme kurulma anından itibaren üç yıl içinde tamamlanması gerekmektedir.

Bu sözleşme uyarınca satıcı, tüketicinin taksitleri ödemesinden önce sözleşmeye konu malı teslim edecek veya hizmeti ifa edecektir. Mal veya hizmetin taksitlerin ödenmesinden sonra teslimi ya da ifası taksitle satış sözleşmesi kapsamı dışında kalacaktır. Malın teslimi veya hizmetin ifasından önce yapılacak ödemeler peşinat olarak kabul edilir.

Sözleşmede Bulunması Gereken Unsurlar

Taksitle Satış Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesi uyarınca taksitli satış sözleşmesinin zorunlu olarak birtakım bilgileri içermesi gerekmektedir. Bu bilgiler:

• Tüketicilerin isim ve soy isimleri ile iletişim bilgileri
• Satıcı ve sağlayıcılar ile kiralayanların adı, unvanı, açık adresi ve telefon numaraları gibi iletişim bilgileri
• Sözleşmelerin düzenlendiği tarih
• Satışa konu ürünün veya ifa edilecek hizmetin ifa edilme tarihi
• Sözleşmeye konu mal veya ifası gerçekleştirilecek hizmet
• Sözleşmeye konu ürün veya hizmetin Türk lirası cinsinden peşin olarak satış fiyatı (Vergiler dahil edilecektir.)
• Sözleşmeye konu ürün veya hizmetin Türk lirası cinsinden taksitle satış fiyatı (Vergiler dahil edilecektir.)
• Tüketicinin vazgeçme hakkı ve bu hakkı kullanabileceği süre ile ne şekilde bu hakkın kullanılacağı
• Taksitle satış sözleşmesine ilişkin ödeme planı
• Tüketicinin erken ödeme hakkı ile satıcı veya sağlayıcı faiz veya komisyon alınmışsa, ödenen miktar nispetinde faiz ve komisyon indirim talep etme hakkı bulunduğuna yönelik bilgilendirme.
• Faiz oranı ve faizin hesaplandığı yıllık oran ile sözleşmede düzenlenen faiz miktarının yüzde otuz fazlasının üstünde olmayacak şekilde gecikme faizinin miktarı
• Tüketicinin temerrüde düşmesi halinde hukuki sonuçların ne olacağı
• Tüketicinin uyuşmazlık ile ilgili müracaatlarını tüketici mahkemesi ya da tüketici hakem heyetine yapabileceğine ilişkin bilgilendirme

Yukarıda sayılan unsurların taksitle satış sözleşmelerinde bulunması zorunludur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 254’üncü maddesi uyarınca ayırt etme gücüne sahip bir küçük veya kısıtlı tarafından yapılmış olan taksitle satış sözleşmesinin geçerliliği, yasal temsilcisinin yazılı rızasına bağlı olacaktır. Bu rızanın en geç sözleşme kurulduğu anda mevcut olması gerekir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 17’nci maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca taksit ile satış sözleşmesinin yazılı şekilde kurulması gerekmektedir. Yazılı şekilde kurulmayan bu sözleşme hukuken geçerli olmayacaktır. Burada amaçlanan zayıf durumda olan tüketiciyi korumaktır. Şekle aykırı, Kanun’da yer alan zorunlu unsurları bünyesinde barındırmayan taksitle satış sözleşmesi geçerli olmayacaktır. Bu geçersizlik yalnızca tüketici tarafından ileri sürülebilecektir.

Taksitli Satış Sözleşmesinde Tüketicinin Cayma Hakkı

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 18’inci maddesinin (1) numaralı fıkrasında tüketicinin cayma hakkından bahsedilmiştir. Bu hüküm uyarınca tüketici yedi gün içerisinde hiçbir neden belirtmeden ve cezai şart ödemeden taksit ile satış sözleşmesinden dönme hakkına sahiptir. Taksitli satışlar için bu süre yazılı olarak akdedilmiş sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmesinden itibaren başlayacaktır. Tüketicideki sözleşmede hem mal veya hizmeti sunan satıcının hem de tüketicinin imzaları mevcut olmalıdır. Sözleşmenin fotokopisinin verilmesi nüsha verilmesi anlamına gelmeyecektir. 

Yargıtay’a göre cayma hakkında süre satıcının veya sağlayıcının tüketiciyi bilgilendirdiği andan itibaren başlayacaktır.

Cayma hakkının kullanılması için zorunlu bir şekil şartı yoktur. Yedi günlük süre içerisinde satıcı veya sağlayıcıya sözlü ya da yazılı olarak iletilmesi yeterli olacaktır. Burada cayma hakkının kullanıldığına ilişkin ispat yükü tüketicinin üzerindedir.

Cayma hakkının kullanılması halinde tüketiciden meblağ talep eden veya cayma hakkının kullanılması sebebiyle cezai şarta ilişkin maddeler hukuken geçersiz sayılacaktır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 18’inci maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca satıcı cayma süresi içinde malı tüketiciye teslim etmişse tüketici, malı ancak olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanabilecektir, aksi takdirde tüketici cayma hakkını kullanamayacaktır.

Taksitli Satış Sözleşmesinde Tüketicinin Ayıplı Malı İade Hakkı

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 11’inci maddesinde Tüketicinin Seçimlik Hakları başlığı altında ayıptan doğan sorumluluk sonucu tüketicinin seçimlik hakları sayılmıştır. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme hali de bu seçimlik haklardan biridir. Satıcı tüketicinin bu talebini yerine getirmekle yükümlü olacaktır.

Bu halde tüketicinin bu zamana dek ödemiş olduğu taksitler varsa tümü derhal tüketiciye iade edilecektir.

Taksitli Satış Sözleşmesinde Tüketici Hakem Heyetine Başvuru

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 68’inci maddesi uyarınca taraflar İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklı kalmak kaydıyla; değeri dört bin Türk lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda ilçe tüketici hakem heyetine başvurabilecektir. Altı bin Türk lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda ise il tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılabilecektir. Büyükşehir statüsünde olan illerde dört ila sekiz bin Türk lirası arasındaki uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine başvuru sorunludur. Bu değerlerin üzerinde uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuruda bulunulamayacaktır.

Tüketici hakem heyetleri kendilerine yapılan başvuruları gereğini yapmak üzere kabul etmelidir. Başvurular tüketicinin yerleşim yeri veya sözleşmenin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilecektir.

Tüketiciler, tüketici hakem heyeti haricinde alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına da başvurabilecektir.  Tüketici hakem heyetinin verdiği kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde itiraz yolu açıktır. İtiraz mercii, tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesidir. İtiraz hem heyeti kararlarının icrasını durdurmayacaktır. Kendisinden talep edilmesi halinde hâkim kararın icrasını tedbir kararı vererek durdurabilecektir. Hakem heyetinin kararlarına karşı tüketici mahkemesine yapılan itiraza ilişkin tüketici mahkemesinin kararları kesin hükmündedir.

Taksitli Satış Sözleşmesi Tüketici Mahkemesine Başvuru

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 73’üncü maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıkları ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevli olacaktır. Bu davalar, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde açılabilecektir. Tüketici, aldığı mal veya hizmetin sorunlu, ayıplı çıkması hallerinde bu parasal sınırlara uyarak mahkemeye başvurabilecektir.

Tüketici yukarıda belirtilenlere ek olarak tüketici hakem heyetinin verdiği karara karşı itirazen tüketici mahkemelerine başvurabilecektir. Bu durumda tüketici mahkemelerinin verdiği karar kesin hükmünde olacaktır.

Yukarıda hukuki açıdan önem ihtiva eden taksitli satış sözleşmesi konusu genel bir çerçeveyle açıklanmıştır. Sözleşmenin şekli, şartları ve itiraz hakları hususu önemli ve hukuki danışmanlık alınması gereken konulardan biridir. Daha fazla bilgi ve danışmanlık için hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.