İçindekiler
Bilişim sistemine girme suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 243’üncü maddesinde Bilişim Alanında Suçlar bölümü altında açıklanmıştır.
Bilişim Sistemine Girme Suçu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 243’üncü maddesi uyarınca bilişim sistemine girme suçu bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kimseye bir yıla kadar hapis veya adli para cezası verilecektir olarak açıklanmıştır.
Bu suçla korunan hukuki değer bilişim sistemlerinin güvenilirliğidir. Suçun faili olma bakımından kanun koyucu tarafından herhangi bir özellik aranmamaktadır. Bilişim sistemine kasten, yetkisiz, hukuka aykırı bir biçimde giren ve orada kalmaya devam eden herkes bu suçun faili olacaktır. Suç konusu bilişim sistemine erişim yoluyla girilebileceği gibi herhangi bir bilişim ağı kullanmadan doğrudan da fail tarafından giriş yapılabilecektir.
Tüzel kişiler ceza sorumlulukları olmaması sebebiyle bu suçun faili olamazlar. Kendilerine yalnızca tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilecektir.
Bilişim sistemi üzerinde hak sahipliği bulunan kişi zarar görme tehlikesiyle karşı karşıya olan kişidir. Bilişim sistemi üzerinde hak sahibi olan birden fazla kişi bulunması halinde tüm hak sahipleri bu suçun mağduru olacaktır. Örneğin; bir e-posta adresine e-posta sahibinin rızası olmadan girilmesi bu suç kapsamında incelenecektir.
Bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girme suçunda suçun konusu, üzerinde suça konu eylemlerin gerçekleştirildiği bilişim sistemidir. Bilişim sistemi 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 243’üncü madde gerekçesinde de açıklandığı üzere verileri toplayıp yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tabi tutma olanağını veren manyetik sistemlerdir. Yani bu sistemler veri işleme, saklama ve iletmeye yöneliktir. Otomatlar, telefon hatları, frekanslar ve elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlar bilişim sistemine hukuka aykırı bir biçimde girme suçunda suçun konusu olamayacaktır.
Bilişim sistemine girme suçu bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girmek veya orada kalmaya devam etmek fiillerinin gerçekleşmesi halinde oluşacaktır. Hukuka aykırı bir biçimde bilişim sistemine girmek veya orada kalmaya devam etmek suçun işlenmesi bakımında yeterli olup ayrıca sistemin öğrenilmesi, sistemdeki içeriğe zarar verilmesi veya içeriğin nakledilmesi aranmamaktadır. Yargıtay 11.Ceza Dairesi[1] tarafından verilen bir kararda Yargıtay, sanığın katılanın yetkilisi olduğu şirkete ait banka hesabına girip bu hesapta oynama yaparak havale yapmadığı örneğinde 243/1 kapsamında cezalandırılmasına karar vermiştir.
Bilişim sistemine girme ve orada kalma hali hem icrai hareketlerle hem de ihmali hareketlerle gerçekleştirilebilecektir. Sisteme girmek icrai, sistem içerisinde kalmak ise ihmali harekete örnektir. Hukuka aykırı olarak kalma hali sisteme kasıt olmaksızın girildiği ihtimal dikkate alındığında belirli bir süre devam etmelidir.
Bilişim sistemine hukuka aykırı giriş için ayrıca hak sahibi olan kişi tarafından sisteme girişin sınırlandırılmış olması, sistemin herkesin girişine aleni olmaması gerekir. Herkes tarafından kolayca erişilebilecek bir bilişim sistemine girmek bilişim sistemine girme suçunu oluşturmayacaktır.
Bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek ancak kasten işlenebilecek suçlardandır. Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak bir kimseye ait bilişim sistemine girilmesi ve bilişim sistemine yetkisiz erişilmesi hallerinde derhal sistemden çıkılması halinde suç oluşmayacaktır. Ancak kişinin dikkatsizlik ve özensizlik sonucu bilişim sistemine girdiği durumlarda kişi bilişim sisteminde kalmaya devam ediyorsa artık hareket kasten yapılmış olacak ve suç gerçekleşecektir.
Bilişim Sistemine Girme Suçu Nitelikli Haller
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 243’üncü maddesinin (2) ve (3) numaralı fıkrasında bilişim sistemine girme suçunun nitelikli halleri düzenlenmiştir.
Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kişi bu fiilleri bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler hakkında işliyorsa verilecek ceza yarı oranında indirilecektir. Bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemlere hukuka aykırı olarak girmek veya orada kalmaya devam etmek daha az cezayı gerektiren nitelikli haldir. Kanun koyucu burada “bedel” kavramını para değil “karşılık” anlamında kullanmıştır. Örneğin, bilişim sistemine belirli kişilerin abone edilmesi hizmetinin verildiği göz önüne alındığında artık karşılık bu sayılacaktır. Bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemlere örnek olarak; internet üzerinden hizmet veren siteler, bir kuruluş tarafından belirli bilişim sisteminin bedel karşılığı sunulması da örnek gösterilebilecektir.
243’üncü maddenin (3) numaralı fıkrasında belirtildiği üzere bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girilmesi veya orada kalmaya devam edilmesi halinde sistemin içerdiği veriler yok olur veya değişirse faile verilecek ceza ağırlaştırılacaktır. Ancak failin kastı, bilişim sistemine hukuka aykırı bir biçimde girme veya orada kalma fiillerinin yanında sistemin içeriğini değiştirme, yok etme fiillerini de kapsıyorsa fail artık (3) numaralı fıkra uyarınca cezalandırılmayacaktır. Burada fail artık 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 244’üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçundan cezalandırılacaktır.
Bilişim Sistemine Girme Suçu Cezası
Bilişim sistemine girme suçu cezası bir yıla kadar hapis veya adli para cezası olarak belirlenmiştir. Adli para cezası burada seçenek yaptırım olarak öngörülmüştür. Temel cezanın hapis cezası olarak belirlenmesi halinde mahkeme 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 58’inci maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca adli para cezasına çeviremeyecektir. İlgili madde uyarınca tekerrür halinde, sonraki suça ilişkin kanun maddesinde seçimlik olarak hapis cezası ile adli para cezası öngörülmüşse, hapis cezasına hükmolunacaktır.
Daha az cezayı gerektiren bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemlere hukuka aykırı girme ve orada kalmaya devam etme halinde mahkeme tarafından verilecek ceza yarı oranına kadar indirilecektir.
Cezayı arttırıcı nitelikli hal olan bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girme veya orada kalma eylemleri sonucu sistemdeki verilerin yok olması veya değişmesi halinde altı aydan iki yıla kadar hapis cezası hükmolunacaktır.
Veri Nakillerini Teknik Araçlarla İzleme Suçu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 243’üncü maddesinin (4) numaralı fıkrasında bir bilişim sisteminin kendi içinde veya bilişim sistemleri arasında gerçekleşen veri nakillerini sisteme girmeksizin teknik araçlarla hukuka aykırı olarak izleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacağı belirtilmiştir.
Bu suç bilişim sistemine girme suçu başlığı altında düzenlenmiş olup bu suçta korunan hukuki değer veri nakillerinin mahremiyetidir. Suçun faili herkes olabilecek olup iletişime konu verilerin sahibi veya sahipleri bu suçun mağdurunu oluşturmaktadır.
Burada suçun konusunu bir bilişim sisteminde yer alan veriler değil, bir bilişim sisteminin kendi içerisinde veya bilişim sistemlerinin arasında nakledilen veriler oluşturulacaktır.
Kişi veri nakillerini teknik araçla izleme eylemini gerçekleştirdiği takdirde suç tamamlanacaktır. Suçun işlenmesi için netice aranmamaktadır, fail tarafından teknik araçla izlemenin başladığı andan itibaren bu suç tamamlanacaktır.
Veri nakillerini teknik araçlarla işleme suçunun cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası olarak düzenlenmiştir. Bu suçta soruşturma ve kovuşturma re’sen yapılmaktadır.
Yukarıda hukuki açıdan önem ihtiva eden bilişim sistemine girme suçu ve cezası konusu genel bir çerçeveyle açıklanmıştır. Bilişim sistemine girme suçu ve cezası oldukça önemli ve hukuki danışmanlık alınması gereken başlıca konulardan biridir. Daha fazla bilgi ve danışmanlık için hukuk büromuzdaki bilişim avukatları ile iletişime geçebilirsiniz.
[1] Yargıtay 11. Ceza Dairesi 26.03.2009, 2008/18190 Esas, 2009/3058 K.
