Bilişim Suçları Nedir?

Bilişim, özellikle elektronik makineler aracılığıyla bilginin işlenmesiyle ilgilenen bir bilimdir. Bilgi saklama, erişme, bilgiyi işleme, bilgiyi aktarma ve kullanma yöntemlerini inceler. Bilişim teknolojileri günlük hayatta hızlıca yayılmaktadır. Bu yayılmayla birlikte toplum içinde zamanla bilişim suçları gündeme gelmiştir. Bilişim suçları öğretide siber suç, yüksek teknoloji suçu ve internet suçu gibi değişik isimlerle anılmaktadır. Bilişim suçları, genel olarak bilişim sistemleri kullanarak verilere karşı işlenen suçlar olarak tanımlanmaktadır. Bu suçlar bilişim teknolojilerini, sistemlerini kullanarak işlenebilmektedir. Bu bağlamda bilişim ortamında işlenmeyen bir suç bilişim suçu olarak nitelendirilemez. Bilişim ortamı bakımından ise bilgisayar ve benzeri cihazlar kullanılması yeterlidir. Ve benzeri ibaresini kullanmamızın nedeni gün geçtikçe bu ortamın genişlemesinden kaynaklanmaktadır. Akıllı cep telefonları ve 3G gibi mobil iletişim teknolojileri bu kapsamda değerlendirilir.

Türk Ceza Kanunu’nda bilişim suçları topluma karşı işlenmiş suçlar bahsinde düzenlenmiştir. Ayrıca Bilişim Alanında Suçlar başlıklı onuncu bölümde de konu ile alakalı düzenlemeler yer almaya devam etmiştir.

Hukukumuzda bilişim suçlarının neler olduğu aşağıda maddeler halinde yer almaktadır.

• Hukuka Aykırı Olarak Bilişim Sistemine Girme ve Orada Kalmaya Devam Etme Suçu
• Bilişim Sisteminin İşleyişinin Engellenmesi, Bozulması, Verilerin Yok Edilmesi veya Değiştirilmesi Suçu
• Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu
• Yasak Cihaz ve Programları Kullanma Suçu
• Bilişim Alanında Suçlarda Tüzel Kişilerin Sorumluluğu

Bilişim Suçlarında İhbar ve Şikayet

Bilişim suçları kural olarak şikâyete bağlı değildir. Yani bu suça maruz kalan kişi şikayetçi olmasa dahi gerekli merciler tarafından soruşturulabilir ve kovuşturulabilir. Bunun nedeniyse topluma karşı işlenen bir suç niteliğinde olmalarıdır. Bu suça dair gelen bir ihbar üzere savcılık makamı kendiliğinden bu suçu soruşturmaya başlar. Bu bağlamda şikayet dilekçenizi suçun işlendiği yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına, Karakollara veya Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüklerine ihbarda bulunarak hukuki sürecinizi başlatabilirsiniz. Süreç boyunca hukuki problemlerinizi doğru ve etkili şekilde yönetecek bilişim avukatlarından destek almanızı öneririz.

Ancak şikayet hakkına sahip olmanız bu hakkı dilediğiniz vakitte ve şekilde kullanabileceğiz anlamına gelmemektedir. Şikayet hakkı kural olarak yasal süre içerisinde kullanılmalıdır. Suç fiilini ve bu suçun failini öğrenildiği tarihten 6 aylık süre içerisinde yetkili mercilere şikayetinizi iletmeniz gerekmektedir. Fiili biliyor ancak kim tarafından gerçekleştirildiğini bilmiyorsanız endişelenmenize gerek yoktur, çünkü 6 aylık süre işlemeyecektir.

Şikayetinizi tamamladıktan sonra somut olaydaki bilişim suçu hakkında adli süreciniz başlayacaktır. Cumhuriyet savcısı bu esnada emniyet güçleri aracılığıyla delil toplayacaktır. Bilişim suçları delillerin kaybolmaması hususunda hızlı ve etkili hareket etmek gereken bir alandır. Bunun için uygulamada özellikle bilgisayar, telefon ve diğer elektronik ve dijital araçların ivedilikle incelenmesi gerekebilir. Sulh ceza hâkiminin izniyle savcı tarafından bu cihazlar incelenebilir. Şüphelilerin ifadesi, tanık beyanı, somut hesaba yönelik bilgilerin tespiti, IP adresleri gibi işlemlerle bilişim suçu araştırılır.

Bilişim Suçları ve Cezaları

Kanunda birden fazla bilişim suçuna yer verilmiştir. Dolayısıyla bu suçların cezaları hususunda farklı hükümler bulunmaktadır. Bu bağlamda bu suçları ve cezalarını tek tek incelemek daha isabetli olacaktır.

Hukuka Aykırı Olarak Bilişim Sistemine Girme ve Orada Kalmaya Devam Etme Suçu ve Cezası

Bir bilişim sisteminin tümüne veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girip orada kalmaya devam eden şahıs için 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası hükmolunur. Bu iki cezadan biri hâkim tarafından takdir edilip verilebileceği gibi iki cezayı da birlikte vermek mümkündür.

Bahsedilen bilişim sistemi bedel karşılığında yararlanılabilen bir sistem niteliğinde ise faile verilecek ceza yarı oranına kadar indirilebilir. Bu durum cezada hafifletici nedendir. Bununla birlikte failin yaptığı bu davranış neticesinde bilişim sisteminin içerdiği birtakım veriler yok olur veya değişirse 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasına çarptırılır. Bu durumda artık seçenek olarak adli para cezası hükmolunmaz ancak koşulları mevcutsa daha sonradan çevrilebilir.

Bilişim Sisteminin İşleyişinin Engellenmesi, Bozulması, Verilerin Yok Edilmesi veya Değiştirilmesi Suçu ve Cezası

Bu fiilleri işleyen kişiye 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilir.

Fail; verileri bozuyor, yok ediyor, değiştiriyor, erişilemeyecek hale getiriyor, sisteme yeni veri yerleştiriyor veya var olan verileri başka yere gönderiyorsa 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verilir.

Belirtmek gerekir ki bu bilişim suçu bir banka veya kredi kurumuna karşı işlenmişse ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemine karşı işlenmişse cezası yarı oranında arttırılacaktır, çünkü suçu ağırlaştırıcı bir sebeptir.

Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu ve Cezası

Bu bilişim suçunu işleyen şahıslara 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir. Hapis cezası ve para cezası birlikte verilir.

Aynı zamanda sahte banka veya kredi kartı üreten satan devreden satın alan veya kabul eden kişinin cezası da 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası olarak belirlenmiştir.

Yasak Cihaz ve Programları Kullanma Suçu ve Cezası

Bu bilişim suçunu işleyen fail 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasına çarptırılır. Bu bilişim suçunun gündeme gelmesi için bu yasak cihaz ve programların imal edilmesi, ithal edilmesi, sevk edilmesi, nakledilmesi, depolanması, kabul edilmesi, satılması, satışa arz edilmesi, satın alınması, başkalarına verilmesi veya bulundurulması gerekmektedir.

Bilişim Alanında Suçlarda Tüzel Kişilerin Sorumluluğu

Herhangi bir tüzel kişilik bu suçların işlenmesi sayesinde haksız menfaat sağlamışsa tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirlerine tabi tutulur. Bu tedbirler hakkında ayrıntılı bilgi almak için bilişim avukatınıza danışınız.

Bilişim Suçlarında Etkin Pişmanlık

Etkin pişmanlık suç işlenip tamamlandıktan sonra meydana gelen bir müessesedir. Failin işlediği suç veya suçlardan ötürü kendi özgür iradesiyle sonradan pişmanlık duyması ve bu bağlamda sebebiyet verdiği olumsuz neticeleri gidermek için adaletin tecelli etmesine katkı sunması halinde fail etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir. Bu durumda failin cezasında çoğunlukla indirime gidilmektedir. Belirtmek gerekir ki her suç bakımından etkin pişmanlık geçerli değildir.

Kanun koyucu her bilişim suçu bakımından etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmayı uygun görmemiştir. Bilişim suçları arasından sadece banka ve kredi kartlarının kötüye kullanımı suçu bakımından öngörülmüştür. Kanun metninde başkasına ait bir banka veya kredi kartını, her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kişilerin ve kart sahibinin veya kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızası olmaksızın bunu kullanarak veya kullandırtarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişilerin etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabileceği belirtilmiştir.

Bilişim Suçlarında Zamanaşımı, Görevli ve Yetkili Mahkeme

Bilişim suçlarında zamanaşımı sürelerine dikkat edilmelidir. Zamanaşımı ise bilişim suçunun cezasına göre her suç bakımından değişiklik arz etmektedir.

Somut olayda öngörülen ceza;

• 5 yıldan daha az hapis cezası ise 8 yıllık zamanaşımı vardır.
• 2 yıl – 5 yıl arasında hapis cezası ise zamanaşımı 15 yıldır.

Bu vakitlerin geçmesiyle dava zamanaşımına uğrayacak ve artık mağdurlar tarafından dava açılamaz hale gelecektir. Konu ile alakalı bilişim avukatınız ile hareket ederek olası hak kayıplarının önüne geçebilirsiniz.

Bu suçlarda görevli ve yetkili olan mahkeme ise suçun işlendiği yerin Asliye Ceza Mahkemesidir.

Bilişim Avukatı

Bilişim hukuku teknik bir alandır ve bilişim suçları titiz bir hukuki çalışmayı gerektirir. Bu alanda çalışan bilişim hukuku avukatı yardımıyla bilişim suçları hakkında hukuki süreçleri etkili şekilde yürütebilirsiniz. Bilişim avukatlarının hizmet kapsamı bilişim suçlarından ibaret değildir. Günümüzde özel hukuk uyuşmazlıklarında bilişim sistemleri sıklıkla yer almaktadır. Pratik hayatta özellikle boşanma davanızda, tazminat davanızda ve miras davanızda da bilişim avukatlarına ihtiyaç duyabilirsiniz.