E-Ticaret Sitelerinde Olması Gereken Hukuki Metinler

Şirketlerinin faaliyetlerini hukuka uygun bir biçimde yürütebilmesi için e-ticaret sitelerinde olması gereken hukuki metinler vardır.

E-Ticaret Sitesinde Olması Gereken Sözleşmeler

Ticari faaliyetlerin ve işleyişin hukuka uygun olması için e-ticaret sitelerinde olması gereken hukuki metinlere ve birtakım sözleşmelere ihtiyaç vardır. Bu metinlerin başında mesafeli satış sözleşmeleri ve üyelik sözleşmeleri gelmektedir. Üyelik sistemi içermeyen e-ticaret siteleri için mesafeli satış sözleşmeleri, ön bilgilendirme formu ve kullanım koşulları yeterli sayılacaktır. İnternet sitesinde ve uygulamalarında üyelik yapılmasına yer veren sözleşmeler için ayrıca üyelik sözleşmesi hazırlanması gerekmektedir.

Mesafeli Satış Sözleşmesi

E-ticaret sitelerinde olması gereken hukuki metinlerden ilki mesafeli satış sözleşmesidir. Mesafeli sözleşmeler, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesinde açıklanmıştır. Hüküm uyarınca satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlıkları olmaksızın, mal ve hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistemde, taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu ana kadar ve kurulduğu an da dahil olmak üzere uzaktan iletişim araçları kullanılarak kurulan satış sözleşmesi mesafeli satış sözleşmesidir.

Mesafeli satış sözleşmesinde sırasıyla satıcı ve sağlayıcı ile alıcı taraf belirtilmeli, sözleşmenin konusunu teşkil edecek mal veya hizmet açıklanmalıdır. Sözleşme konusu ürün, ödeme şekli ve teslimatın ne şekilde yapılacağı bilgisi bu başlık altında açıklanabilecektir. Sözleşme içerisinde yer alması gereken bir diğer önemli konu ise sözleşme tarihi ve mücbir sebeplerin varlığı halinde sözleşmenin geleceğidir. Taraflar sözleşme tarihini belirleyerek hukuki hakların kullanılmasını kolaylaştıracak, mücbir sebeplerin varlığı halinde sözleşmenin geleceğinin ne olacağını belirleyecektir. 

Yukarıda sayılanlara ek olarak sözleşme içerisinde satıcı ve alıcının hak ve yükümlülüklerinin ne olacağı yer almalıdır. Bu yükümlülüklere ek olarak sözleşme içerisinde alıcının cayma hakkına da yer vermelidir. Alıcının cayma hakkını kullandığı hallerde sürecin nasıl işleyeceği konusunda bilgilendirilmesi hakkında satıcı ve sağlayıcı kanunen yükümlü kılınmıştır. Kanun’un ilgili maddesi uyarınca tüketici on dört gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkına sahiptir. Tüketici, satıcı ve sağlayıcı tarafından bilgilendirilmelidir. Cayma hakkı konusunda bilgilendirme yapıldığına ilişkin ispat yükü satıcı veya sağlayıcıya aittir.

Sözleşmede belirtilmesi gereken diğer hususlar ise ürünün garantisi varsa garanti kapsamı, gizlilik hükümleri ve taraflar arasında uyuşmazlık olması durumunda yetkili mahkeme ve icra daireleridir.

Mesafeli satış sözleşmelerinde satıcı veya sağlayıcı sözleşmeyle taahhüt ettiği süre içerisinde bağlı olduğu edimi gerçekleştirecektir. Uzaktan da olsa mal satışlarında bu süre her halükârda otuz günü geçemeyecektir. Satıcı veya sağlayıcı bu yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde tüketici sözleşmeyi feshetme hakkına sahiptir. Sözleşme içerisinde fesih hakkına ve edim gerçekleştirilme süresine yer verilmesi gerekmektedir.

Ön Bilgilendirme Formu

E-ticaret sitelerinde olması gereken hukuki metinlerden bir diğeri ön bilgilendirme formudur. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin 5 ila 8. maddeleri arasında açıklanmıştır. Mesafeli satış sözleşmesinden önce tüketici mesafeli sözleşmenin kurulmasında ya da buna karşılık gelebilecek herhangi bir teklifi kabul etmeden önce bazı hususlar kapsamında satıcı veya sağlayıcı tarafından bilgilendirmek zorundadır. Ön bilgilendirme formu üzerinde şu bilgilerin yer alması gerekmektedir:

• Mesafeli satışa konu mal veya hizmetin temel özellikleri,
• Satıcı veya sağlayıcının adı veya unvanı (varsa MERSİS numarası),
• Satıcı veya sağlayıcıya ait açık adres, telefon numarası vb. iletişim bilgileri ile varsa satıcı veya sağlayıcı nam ve hesabına hareket eden kişinin kimliği ve adresi,
• Satıcı veya sağlayıcının başka bir iletişim adresi varsa bu adresler (tüketicinin şikayetlerini iletmesi için),
• Sunulan mal veya hizmetin vergiler dahil edilerek toplam fiyatı, (önceden hesaplanamıyorsa hesaplama usulü belirtilecektir. Varsa tüm nakliye, teslim vb. ek masraflar ile bunlar önceden hesaplanamayacaksa ek masrafların ödeneceği bilgisi. Satıcı veya sağlayıcı bu bilgilendirmeyi yapmadığı takdirde tüketici bu ek masrafları ödemekle yükümlü sayılamayacaktır.),
• Sözleşmenin kurulması aşamasında uzaktan iletişim aracının kullanım bedelinin olağan ücret tarifesi üzerinden hesaplanamadığı durumlarda, tüketicilere yüklenen ilave maliyet,
• Satıcı veya sağlayıcının ödeme, teslimat, ifaya ilişkin bilgileri ile varsa bunlara ilişkin taahhütleri ve gelen şikayetlere ilişkin çözüm yöntemlerinin ne olacağının bilgisi,
• Cayma hakkı, hakkın kullanılması şartları, süresi, usulü ve iade için taşıyıcıya ilişkin bilgi,
• Cayma bildiriminin yapılacağı açık adres, faks numarası veya e-posta bilgileri,
• Cayma hakkının kullanılamayacağı ve cayma hakkının ne zaman kullanılamayacağına veya cayma hakkının ne zaman kaybedileceğini ilişkin bilgiler,
• Tüketici tarafından ödenmesi veya sağlanması gereken depozitolar ya da mali teminatlar ile bunlara ilişkin şartlar (Satıcı veya sağlayıcının talebi halinde),
• Uyuşmazlık konusunda başvuruların nereye yapılabileceği bilgisi.

Yukarıda sayılan bu bilgiler mesafeli satış sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası sayılacaktır. Ön bilgilendirme yapıldığına ilişkin ispat yükü satıcı veya sağlayıcı üzerinde olacaktır. Tüketici yukarıda bahsedilen hususlar hakkında uzaktan iletişim aracına uygun olarak en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılır bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde satıcı veya sağlayıcı tarafından yazılı olarak veya veri saklayıcısı ile bilgilendirilmelidir.

Üyelik Sözleşmesi

E-ticaret sitelerinde olması gereken hukuki metinlerden bir diğeri üyelik sözleşmesidir. Her e-ticaret sitesi, üyelik sistemi içermemektedir. Üyelik sistemi içeren e-ticaret sitelerinde üyelik sözleşmesi bulunmaktadır. Üyelik sözleşmeleri, satıcı veya sağlayıcının sağlayacağı mal ve hizmete göre değişiklik gösterecektir. 

Üyelik sözleşmeleri, üyelerin e-ticaret şirketinin internet sitesi veya uygulamalar üzerinde nasıl hareket etmesi gerektiği ve gerçekleştirilmesi yasak olan eylemler ile e-ticaret sitesi sahiplerinin hak ve sorumluluklarını açıklamaktadır. Sözleşme içerisinde ayrıca alıcının hak ve yükümlükleri ile satıcının hak ve yükümlülükleri kısmına da yer verilebilecektir. Bu sayılanlara ek olarak e-ticaret faaliyetinde bulunan şirket fikri mülkiyet haklarına hukuka aykırı eylemde bulunulmasını engellemek için üyelik sözleşmesine fikri mülkiyet haklarının korunmasıyla ilgili olarak hükümler ekleyebilecektir.

Üyelik sözleşmesinde ayrıca sözleşmedeki değişiklik/tadil işlemleri ile mücbir sebeplerin var olması halinde sözleşmenin geleceğinin ne olacağına ilişkin hükümler konması da tarafların sözleşmeyle korunmasını sağlayacaktır. Tarafların ayrıca sözleşme ile hukuki bir uyuşmazlık çıktığında uygulanacak hukuku ve yetkiyi de belirlemeleri gerekecektir.

Kullanım Koşulları

Kullanım koşulları üyelik sözleşmesinin aksine üyelik gerektirmeyen platformlar adına kullanılmaktadır. Kullanım koşulları metni e-ticaret yapılan internet sitesi sahibi tarafından paylaşılacaktır. Metin üzerinde internet sitesinin nasıl kullanılacağı, kullanıcılardan neler beklendiği tek tek belirtilmektedir. Kullanım koşulları onay verilmesi gereken bir metin olmamasına rağmen e-ticaret sitesini kullanacak kullanıcı ilgili hükümlerle bağlı olacaktır. Kullanım koşulları sırasıyla e-ticaret yapılacak internet sitesinin kullanım amacı, nasıl kullanılacağı, internet sitesi üzerinde gerçekleştirilen hangi eylemlerin suç oluşturacağı, internet sitesi sahibinin sorumlulukları ve kullanıcının yükümlülükleri hakkında bilgi vermektedir. Kullanım koşulları metninin e-ticaret yapılacak internet sitesinde veya mobil uygulamada herkesin görebileceği bir yere konumlandırılması gerekmektedir.

Gizlilik Politikası-Çerez Politikası

Gizlilik ve çerez politikası e-ticaret sitelerinde olması gereken hukuki metinlerdendir ve kişisel verilerin korunması mevzuatından ileri gelmektedir.

Gizlilik politikası 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Bu politika içerisinde toplanan kişisel veriler, kişisel verilerin toplanma amacı, aktarılan taraflar ile kişisel verilerin saklanma ve imhasına ilişkin bilgilere yer verilmektedir. E-ticaret şirketleri bu politika metinleri ile kullanıcılarının kişisel verilerinin hukuka aykırı bir biçimde paylaşılmasını önlemeye çalışmaktadır. 

Çerez politikası da 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve kişisel verilerin korunması mevzuatı dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Bu politika ile internet ve mobil uygulamalarda çerezler kullanılması halinde bu çerezlerin neler olduğu, hangi amaçlar ve hukuki sebeplere dayanılarak kullanıldığı, çerezlerin kişisel verileri saklama süresi ve aktarılan üçüncü taraflar varsa bu tarafların ne olacağı gibi kişisel verilerin korunmasını hedefleyen bir yaklaşımda kullanıcıya bilgi sağlanmaktadır.

Yukarıda hukuki açıdan önem ihtiva eden e-ticaret sitelerinde olması gereken hukuki metinler konusu genel bir çerçeveyle açıklanmıştır. E-ticaret sitelerinde olması gereken hukuki metinler konusu oldukça önemli ve hukuki danışmanlık alınması gereken başlıca konulardan biridir. Daha fazla bilgi ve danışmanlık için hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.