İçindekiler
Gündelik hayatta teknoloji ve internetin giderek yaygınlaşmasına şahit olmaktayız. Bu durumun bir sonucu olarak da telefonlarımızı daha sık kullanır haldeyiz. Artık iletişim için insanlarla yüzyüze konuşmak bir zorunluluk olmaktan çıkmış durumdadır. Görüşme ihtiyacımızı telefon üzerinden arama ya da mesaj yoluyla da karşılamaktayız. Mesaj yoluyla iletişim için elimizde pek çok kanal mevcuttur. SMS gibi ücretli hizmetlerin yanında internet üzerinden ücretli veya ücretsiz programlar da mevcuttur. Günlük hayatta bu programlara “uygulama” adı da verilmektedir. İşte, bu uygulamalardan biri ve belki de en yaygını olan WhatsApp bu yazımızın da konusu olacaktır. Bu yazımızda WhatsApp mesajlarının hukuk düzeni içerisindeki etkisi ve delil niteliğini inceleyeceğiz.
WhatsApp Hakkında
Önce kısaca WhatsApp’i inceleyelim. WhatsApp, çeşitli platformlar arasında, kullanıcılar arasında internet vasıtasıyla anlık iletişim sağlayan bir uygulamadır. Bu uygulama üzerinden kullanıcılar, birbirlerine yazı, resim, ses, belge gönderme imkanına sahiptir. Aynı şekilde internet vasıtasıyla sesli ve görüntülü arama özellikleri de mevcuttur.
WhatsApp, telefonların yanı sıra bilgisayar ortamında kullanıma açıktır. Uygulama tamamen ücretsiz olup içinde reklam da mevcut değildir. WhatsApp uygulaması, mesajları uçtan uca şifreleme yöntemiyle muhafaza etmektedir. Böylece konuşmanın tarafları haricinde mesajları okuma, görme yetkisine sahip değildir.
Delil Kavramı
Hukuki anlamda delil, bir hukuk ya da ceza yargılamasının konusu olan herhangi bir vakıanın ispat aracıdır. Delil, ilgili tarafın ileri sürdüğü herhangi bir iddiayı/vakıayı ispatlamayı sağlar. Böylece o iddiaya/vakıaya dayanarak hak talep eden kimse o hakkını elde etme imkanı yakalar.
Bir delilin, hukuken geçerli olması için bu delilin gerçeğe, akla ve mantığa uygun olması gerekir. Bununla birlikte, delil olan şeyi hukuka uygun olarak ele geçirmek gerekir. Zira aksi durumda delil, hukuka aykırı olacak ve yargılamanın dışında kalacaktır. Bu itibarla delilin kendisinin de, ele geçirilmesinin de hukuka uygun olması gerekmektedir. Aksi takdirde delilin yargılamada kullanılması, hükme esas alınması mümkün olmayacaktır.
Bir yargılama sürecinde farklı delil türleri vardır. Tarafların yargılama aşamasındaki sözlü ve yazılı beyanları, olayın mahiyetine göre bazen delildir. Aynı şekilde, tanık beyanları, bilirkişi raporları, ses ve görüntü kayıtları, resmi veya adi yazılı belgeler de delildir. Teknolojinin giderek yaygınlaşması nedeniyle artık delil niteliğindeki pek çok bilgi, veri olarak elektronik ortamda mevcuttur. Bu itibarla artık elektronik deliller de mevcuttur demek mümkün hale gelmiştir. Nitekim Yargıtay da elektronik ortamda mevcut mesajlaşmaları delil olarak kabul etmektedir.
WhatsApp Mesajlarının Delil Niteliği
Hukukumuzda WhatsApp mesajlarının delil niteliği hakkında açık bir yasal düzenleme mevcut değildir. Bu nedenle bu konuda referans noktamız genellikle Yargıtay kararları olmaktadır. Özellikle son dönemde daha çok karşılaştığımız Yargıtay kararları, genellikle WhatsApp yazışmalarını delil olarak kabul etmektedir. Ancak bunun için mesajların birtakım nitelikleri taşımasını da şart koşmaktadır. Bu şartlar açık ve net olarak bir arada olmamakla birlikte, genel olarak şu şekilde sıralamamız mümkündür:
Öncelikle WhatsApp mesajlarının “hukuka uygun delil” niteliğini taşıması gerekir. Zira yukarıda da açıkladığımız üzere “delilin” hukuka uygun yollarla elde edilmiş olması gerekmektedir. Aksi takdirde, “hukuka aykırı delil” söz konusu olacak ve bu delili yargılamada kullanma imkanı olmayacaktır.
Yargıtay içtihatları ışığında WhatsApp mesajlarının hukuka uygun delil niteliğini taşıması için bazı şartların varlığı zorunludur. Bu mesajları sunmak isteyen tarafın, o mesajların bir tarafı olması, bu şartlardan biridir. Zira başkalarına ait mesajların izinsiz paylaşımı Türk Ceza Kanunu kapsamında suçtur. Ayrıca kişisel verilerin korunması kuralları kapsamında kişisel verilerin ihlali söz konusu olabilecektir. Bu mesajların tarafı olan kişinin, mesajların kaydını bizzat kendisinin alması gerekir. Bu mesajlarda özel hayatın gizliliğini ihlal edecek kısımların olmaması gerekir. Aksi takdirde yukarıda da açıkladığımız üzere TCK kapsamında suç söz konusu olur. Bu durumda da mesajların delil niteliği söz konusu olmayacaktır.
Her ne kadar WhatsApp mesajları için delil niteliğine sahiptir desek de bu mesajlar “kesin delil” niteliğinde de değildir. Zira mesajlar üzerinde bir şekilde oynamalar yapmak mümkündür. Aynı şekilde mesajları silmek de oldukça kolaydır. Bu itibarla güvenilirliği her zaman şüphelidir. Ancak bu deliller, başka delillerle birlikte olayı aydınlatıcı/açıklayıcı delil mahiyetindedir.
WhatsApp Mesajlarının Yargı Merciine İbrazı
Delil niteliğine sahip bir WhatsApp yazışmasının ilgili mercie ibrazı konusunda da açık bir düzenleme mevcut değildir. Uygulamada genellikle delili sunmak isteyen taraf cihazında yazışmaların olduğu ekranın fotoğrafını çekip fotoğrafları ibraz etmektedir. Bununla birlikte, çeşitli cihazlarda “ekran görüntüsü” alma özelliği mevcuttur. Bu sayede, ekranda o anda görünen şey olduğu gibi bir fotoğraf karesine kaydedilmektedir. Bu kaydı da bir fotoğraf gibi ilgili mercie ibraz etmek mümkün hale gelmektedir.
Bu mesajları ilgili mercinin doğrudan ilgili herhangi bir kurumdan celbetmesi mümkün değildir. Zira WhatsApp mesajlaşmalarında yukarıda açıkladığımız üzere uçtan uca şifreleme yöntemi mevcuttur. Bu nedenle muhatap bir kurum varsa bile bu kurum mesajları görme/okuma yetkisine sahip değildir. Aynı nedenle bu mesajların dökümünü yapma ve ilgili mercie gönderme/iletme durumu da söz konusu değildir. Tüm bu sebeplerle ilgili mesajların ibrazı, ancak bu delile dayanmak isteyen tarafın kendi başına bu konuşmaların kaydını almasıyla ve bu kayıtları sunmasıyla söz konusu olur.
WhatsApp mesajlarının hukuki niteliği hakkında yazdığımız bu yazı bilgilendirme amaçlı olup hukuki görüş/tavsiye içermemektedir. Herhangi bir sorununuz olduğunda uzman bir avukattan yardım almanızı öneririz.
