İçindekiler
Teknolojik gelişmelerle birlikte pazarlama ve reklamcılık sektörleri büyük bir değişime uğradı. Bu değişimden etkilenen en büyük alanlardan biri de sosyal medya olarak gösteriliyor. Sosyal medya kullanımının yaygınlaşması ve fiziksel temasın sosyal temasa evrilmesiyle doğmuştur. Influencerların, Türkçe adıyla hatırlı kişilerin gerçekleştirmiş olduğu pazarlama faaliyetleri kapsamında tüketicilere belirli ürün ve hizmetlerin satın alınmasına yönlendirme amacıyla içerikler oluşturuluyor. AEY Legal olarak bu makalemizde sizlere bu reklam ve pazarlama faaliyetleri kapsamında akdedilen influencer sözleşmesi, bu sözleşmenin tarafları, konusu, türü ve şekli ile iş görme sözleşmeleri ile kıyaslanması hakkında bilgi sunacağız.
Influencer Sözleşmeleri Nedir?
Bu sözleşmeler influencer marketing faaliyetinin hukuka uygun bir biçimde yürütülmesi amacıyla ortaya çıkmıştır. Influencer marketing; sanal dünyada belirli bir grubu etkileme gücüne sahip kimselerin yaptığı bir iştir. Belirlenen hedef kitleyi ilgili ürünü satın almaya yönlendirmek amacıyla içerikler oluşturmaktadırlar. Bunları sosyal medya hesaplarında yayınlayarak bu pazarlama ve reklam faaliyetlerini yürütürler. Bu faaliyetlerin merkezinde hatırlı kişi olarak gösterilen influencerlar yer almaktadır.
Influencerlar, sosyal medya hesaplarında belirli bir ürün adına tanıtım videoları veya fotoğrafları paylaşarak ya da direkt kendisini bu ürünleri kullanırken gösteren içerikler oluşturarak takipçilerini ilgili ürünü satın almaya yönlendirmektedir. Üretici veya satıcı taraf olarak anılan müşteriler de influencerların bu paylaşımları veya içerikleri için kararlaştırılan ücreti ödemektedir. Tanıtılması istenen ürün veya hizmete herhangi bir bedel ödemek zorunda olmaksızın erişim imkanı sağlamaktadır.
Yukarıda belirtilen özellikler kapsamında influencer sözleşmesi, influencerın belirli mal veya hizmetlerin tanıtımı veya bizzat oluşturulan içeriklerin sosyal medya hesaplarında paylaşmasını, müşterinin de buna karşılık influencera belirli bir ücret ödemesini veya başkaca bir menfaati sağlamasını taahhüt ettiği sözleşme olarak tanımlanabilmektedir.
Sözleşmenin Tarafları
Influencer sözleşmesinin tarafları, influencer (hatırlı kişi) ile ürün sahibi veya doğrudan ürünü pazarlamak isteyen müşteridir.
Influencer, sosyal medyada yüksek miktarda takipçi sayısına sahip ve bu takipçileri etkileme gücüne sahip olan kişidir. Bu kişilerin celebrity olarak belirtilen ünlülerden olması zorunlu olmamakla birlikte tanınırlıkları sosyal medya faaliyetlerine dayanmaktadır. Bu ilişkide influencerlar takipçileri ile özel bir biçimde etkileşim içindedir. Bu takipçiler tarafından güven vermekte ve influencerlara olan bağlılığı artırmakta olup tüketicilerin satın alma kararını yoğun bir biçimde etkilemektedir. Yine influencerlar etkiledikleri alanlara göre blogger, youtuber, gamer, tiktoker veya instagrammer olarak sınıflandırılabilmektedir.
Influencerlar sosyal medya platformunun yanısıra içerik ürettikleri hedef kitle ve konulara göre de sınıflandırılabilir. Örneğin anne-çocuk hakkında içerik üreten influencerlar genellikle instamom olarak adlandırılmaktadır. Gezi kategorisinde içerik üreten influencerlar ise traveler olarak adlandırılmaktadır.
Sözleşmenin diğer tarafı olan ürün sahibi veya doğrudan ürünü pazarlamak isteyen müşteridir. Müşteri, belirli bir ürünün sosyal medyada tanıtılması ve pazarlanmasını talep eden gerçek veya tüzel kişidir. Bu genellikle üretici veya marka sahibi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu sözleşme doğrudan müşteri ile influencer arasında yapılabilir. Bunun yanında sözleşmenin kurulması sırasında her iki taraf da aracılardan faydalanabilecektir. Bu genellikle bir reklam ajansıdır. Reklam ajansı hangi influencer ile hangi sosyal medya platformlarında içerik yayınlanacağı hususlarında aracı olarak hizmet sunar. Influencerın bir reklam ajansına bağlı olarak faaliyet göstermesi halinde influencer sözleşmesi reklam ajansı aracılığıyla kurulur. Buna karşılık influencer bir reklam ajansına bağlı değilse influencer doğrudan müşteri ile temas kuracak ve sözleşme aracı olmaksızın akdedilecektir.
Sözleşmenin Konusu, Türü ve Şekli
Influencer sözleşmesinin üç temel unsuru bulunmaktadır. Bunlar tanıtım ve reklam faaliyeti, sosyal medya kullanımı ve sözleşme bedelidir.
Müşteri ürünün veya hizmetin tanıtım ve reklam faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla influencer sözleşmesi akdetmektedir. Müşteri bu sözleşmenin akdedilmesiyle sunmuş olduğu ürün ve hizmetler hakkında influencer’ın takipçi kitlesinin bilgilendirmesi ile bu ürün ve hizmetlerin satışlarının artmasını amaçlamaktadır.
Influencer, bu ürün ve hizmetlerin tanıtım ve reklam faaliyetlerini sosyal medya aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Müşteri ile influencer arasında akdedilecek influencer sözleşmesinde bu ürün ve hizmetlere ilişkin içeriklerin sosyal medya hesaplarında ne şekilde ve sıklıkla paylaşılacağı ayrıntılı ve açık bir biçimde düzenlenmektedir. Influencer tarafından paylaşılacak içerik yine bizzat influencer tarafından veya üçüncü bir kişi tarafından hazırlanabilecektir. Influencer sözleşmesi kapsamında influencerın gerçekleştirdiği bu tanıtım ve reklam faaliyetlerinin karşılığı olarak bir menfaat sağlanacaktır. Bu genellikle ücret şeklindedir. Bu ücretin ödenmesi yerine sözleşmeye konu mal veya hizmetlerden ücretsiz yararlanma veya bunlara indirimli ulaşma gibi menfaatlerden de yararlandırabilecektir.
Influencer sözleşmesi, influencer ile müşteri arasında kurulmakta olup tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir. Bu sözleşmeyle influencer, müşteriye ait mal ve hizmetlerin tanıtımını yaparak bunları pazarlamaktadır. Müşteri de bu faaliyetler çerçevesinde influencera bir sözleşme bedeli ödemekte veya başkaca bir menfaat sağlamaktadır.
Influencer sözleşmesi kanunlarda açık bir hüküm bulunmadığından özel bir şekle tabi değildir. Ancak taraflar sözleşme için belirli bir şekil kararlaştırabilecektir. Ancak taraflarca sözleşmenin yazılı olarak akdedilmesi ispat kolaylığı sağlanması için yerinde olacaktır.
Influencer Sözleşmeleri ve İş Görme Sözleşmeleri Kıyaslaması
İş görme sözleşmeleri diğer bir adıyla hizmet sözleşmeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Genel Hizmet Sözleşmesi Tanımı başlıklı 393. Maddesi uyarınca hizmet sözleşmesi, işçinin iş görmeyi taahhüt ettiği sözleşmedir. Bu sözleşmede işveren de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi taahhüt eder. İşçi işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle çalışmalıdır. Hizmetin kısmi süreli olarak yerine getirilmesi de genel hizmet sözleşmesinin kapsamındadır.
Yukarıda belirtildiği üzere işçi ile işveren arasında bir bağımlılık ilişkisi yer almaktadır. Ancak influencer sözleşmesi bağımlılık ilişkisinden çok tarafların karşılıklı güveni temeline inşa edilmektedir. Bağımlılık ilişkisi varsayımlı bir influencer sözleşmesinde, influencer takipçileri üzerinde müşterinin istediği etkiyi yaratamayabilir. Bu da ürün ve hizmetlerin tanıtım ve reklam faaliyetlerinin yürütülmesini baltalayabilecektir.
Yukarıda hukuki açıdan önem ihtiva eden “Influencer Sözleşmeleri” konusu genel bir çerçeveyle açıklanmıştır. “Influencer Sözleşmeleri” konusu oldukça önemli ve hukuki danışmanlık alınması gereken başlıca konulardan biridir. Daha fazla bilgi ve danışmanlık için hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
