
E-posta ile sözleşme kurulur mu? Kanunun özel bir şekil aramadığı işlemlerde kurulabilir. Sonuç, mesajın adından çok yazışmanın ne söylediğine bağlıdır: belirli bir teklif, ona uygun kabul, yetkili kişiler ve güvenilir kayıtlar bulunmalıdır. Taraflar hâlâ pazarlık ediyorsa veya imzayı kuruluş şartı yapmışsa e-posta zinciri sözleşmeye dönüşmeyebilir.
E-Posta ile Sözleşme Kurulur Mu?
Bir sözleşmenin mutlaka aynı kâğıtta iki imza taşıması gerekmez. Türk Borçlar Kanunu m. 1, karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarını yeterli görür. Açıklama sözle, davranışla veya e-postayla yapılabilir. Kanun belirli bir şekil aramıyorsa iletişim aracının elektronik olması, sözleşmenin kurulmasına başlı başına engel değildir.
Bir e-posta zincirinde önce işin kapsamı, bedel veya hesap yöntemi, süre ve tarafların vazgeçilmez saydığı koşullar aranır. Sonraki mesaj bu teklifi değiştirmeden kabul ediyorsa iradeler birleşmiştir. Fiyatın yeniden konuşulduğu, taslağın dolaşımda kaldığı ya da son onayın başka bir kişiye bırakıldığı yazışmalar ise tamamlanmış bir sözleşmeyi göstermez.
Yargıtay önüne gelen bir iç denetim ve kontrol hizmeti uyuşmazlığında bu ayrım somut biçimde ortaya çıkmıştır. Hizmet teklifi 9 Ekim 2011 tarihli e-postayla gönderilmiş, karşı taraf ertesi gün koşulları kabul ettiğini bildirmiştir. İlk derece mahkemesi imzalı bir sözleşme bulunmadığı için sözleşmenin kurulmadığı sonucuna varmış; Yargıtay yazışmanın içeriğine bakmıştır:
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, E. 2014/322, K. 2014/2528, T. 03.04.2014: “Davacı tarafça gönderilen 09.10.2011 tarihli elektronik iletide, davalıya hizmet teklif mektubunun gönderildiği belirtilmiş olup, davalının gönderdiği 10.10.2011 tarihli cevabi iletide şartların kabul edildiğinin bildirilmesi karşısında, sözleşmenin kurulduğunun kabulü gerekmesine rağmen mahkemece […] sözleşmenin kurulmadığı yönündeki kabulü […] usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmasına […]”
Daire, 9 ve 10 Ekim tarihli iki mesajı teklif ve kabul olarak nitelendirmiştir. Hizmetin ifası ile talep edilen bedel yönündeki sorunlar bu tespitten ayrı tutulmuş; ret hükmü, gerekçesi değiştirilerek onanmıştır. Aynı uyuşmazlıktaki Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, E. 2014/6399, K. 2014/8590, T. 29.12.2014 kararı da esas hükmüne karşı yapılan karar düzeltme istemini reddetmiştir. Dolayısıyla e-posta zincirinin sözleşmeyi kurması, alacak kalemlerinin ayrıca kanıtlanması gereğini ortadan kaldırmamıştır.
Olay 2011’de geçtiği için dönemin hükümleri uygulanmıştır. Bugün kurulacak sözleşmelerde teklif, kabul, esaslı noktalar ve şekil güncel Türk Borçlar Kanunu üzerinden incelenir. Kararın bugünkü değeri, “imza yoksa sözleşme de yoktur” şeklindeki kestirme yaklaşımın neden yanlış olabileceğini göstermesidir.
E-Posta Sözleşme Yerine Geçer Mi?
Sözleşme, tarafların uyuşan iradeleriyle doğar. İmzalı metin bu ilişkiyi ve koşullarını belgeleyebilir. Şekle tabi olmayan bir işlemde e-posta zinciri, hem teklif ile kabulü taşıyabilir hem de uyuşmazlık çıktığında sözleşmenin içeriğini gösterebilir.
TBK m. 12, kanunda aksi yazmadıkça şekil serbestisini esas alır. Buna karşılık kanunun geçerlilik için yazılı veya resmî şekil aradığı işlemler sıradan e-postayla tamamlanamaz. TBK m. 14 ve m. 15 uyarınca güvenli elektronik imza, şartları içinde el yazısıyla atılan imzanın sonuçlarını doğurur; fakat resmî şekli veya özel merasimi ortadan kaldırmaz.
| Durum | E-Postanın Muhtemel İşlevi |
|---|---|
| Kanuni şekle bağlı olmayan sözleşme | Belirli teklif ve uygun kabul varsa sözleşmeyi kurabilir |
| Kanuni veya taraflarca kararlaştırılmış yazılı şekil | Adi e-posta gerekli şekli her durumda karşılamaz; metin, imza ve kararlaştırılan usul incelenir |
| Resmî şekle veya özel merasime bağlı işlem | Sıradan e-posta ve çoğu durumda güvenli elektronik imza dahi resmî işlemin yerini tutmaz |
Olağan bir danışmanlık veya mal satımı çoğu kez şekil serbestisinden yararlanır. Taşınmaz mülkiyetinin devri e-posta zinciriyle gerçekleşmez. Kanun şekil aramasa dahi taraflar, “iki tarafça imzalanmadıkça yürürlüğe girmez” hükmünü seçebilir. Bu hüküm varsa imzasız taslak tarafları bağlamaz.
TBK m. 17, tarafların kendi seçtikleri şekle sonuç bağlar. İlk tekliften beri metinde bulunan bir yürürlük şartı, bütün koşullar kabul edildikten sonra arşiv amacıyla istenen imzalı nüshadan farklıdır. Hükmün yazıldığı aşama, ekli taslağın dili ve imza öncesinde işe başlanıp başlanmadığı bu farkı ortaya koyar.
İnternet üzerinden yapılan sözleşmelerin geçerliliği bakımından tıkla-kabul, sipariş onayı ve üyelik kaydı gibi başka yöntemler de kullanılır. Her yöntem, irade açıklamasını ve kaydın kime ait olduğunu farklı biçimde gösterir. Bu yüzden adi e-postayı imzalı belgeyle bütünüyle özdeş görmek de, ıslak imza bulunmadığı için onu baştan değersiz saymak da doğru değildir.
Teklif ve Kabul Hangi Noktalarda Uyuşmalıdır?
TBK m. 2’ye göre tarafların sözleşmenin esaslı noktalarında anlaşması yeterlidir; ikinci derecedeki konular daha sonra tamamlanabilir. Hangi noktanın esaslı olduğu, yalnız sözleşmenin adına bakılarak bulunmaz. Satımda mal ve bedel, kirada kiralanan yer ve kira bedeli ilk akla gelen unsurlardır. Bir hizmet ilişkisinde kapsam, ücret, çalışma günü veya teslim edilecek rapor taraflardan biri için vazgeçilmez hâle gelebilir.
Bu nedenle yazışma zincirindeki her mesaj aynı ağırlıkta değildir. İlk fiyat teklifi, onu değiştiren sonraki sürüm, toplantıdan sonra gönderilen teyit ve sınırlı bir ödeme farklı işler görebilir. Bir kalem için ödeme yapılması, görüşülen bütün işlerin kabul edildiğini göstermeyebilir.
2026 tarihli bir danışmanlık uyuşmazlığında ücret ve çalışma süresi üzerindeki görüşmeler devam etmiştir. İki günlük konferans çalışması ödenmiş, daha geniş danışmanlık teklifi ise açıkça kabul edilmemiştir. Yargıtay şu sonuca varmıştır:
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2025/1160, K. 2026/691, T. 25.02.2026: “Taraflar arasındaki elektronik posta yazışmaları dikkate alındığında […] ücret ve çalışma süresi yönünden […] anlaşamadıkları […] davacının davalının teklifini kabul ettiğine dair bir beyanın dosya içeriğinde yer almadığı […] dolayısıyla taraflar arasında […] sözleşmenin kurulması konusunda taraf iradelerinin birleşmediği anlaşılmaktadır.”
Ödemenin açıklaması ve tutarı burada belirleyicidir. Kayıtlar yalnız iki günlük konferans çalışmasına karşılık geliyorsa, daha geniş danışmanlık paketi için kabul sayılamaz. Kısmi ifanın hangi teklif sürümüyle eşleştiği doğrudan saptanmalıdır.
Bedel tek rakam hâlinde yazılmamışsa tarife, birim fiyat veya ölçülebilir hesap yöntemi yeterli olabilir. Ayrı onaya bağlanan bütçe tavanında ise gerekli onay alınmalıdır. “Çalışmaya başlayabiliriz” cümlesi, önceki mesajlarda ücretin açık bırakıldığı bir zincirde bedel üzerindeki anlaşmayı kanıtlamaz.
Kabul Cevabı Koşulları Değiştirirse Ne Olur?
“Kabul ediyorum” denildikten sonra fiyat, teslim tarihi veya sorumluluk sınırı değiştiriliyorsa yeni bir teklif vardır. İlk teklifi gönderen tarafın bu koşulları kabul etmesi gerekir.
“Bütün şartları kabul ediyoruz” ile “fiyat uygundur, ancak işe üç aylık deneme süresiyle başlarız” aynı değildir. Deneme süresi ilişkinin kapsamını değiştiriyorsa ikinci mesaj yeni bir öneri getirir. Yalnız teslim adresini veya irtibat kişisini bildirmek ise esaslı koşulları değiştirmeyebilir.
Bayilik sona erdikten sonra stok ve demirbaşların satın alınmasının tartışıldığı bir uyuşmazlıkta çekinceler yazışmalar boyunca devam etmiştir. Mahkeme, ana unsurlara uygun bir kabul bulunmadığını belirlemiş; Yargıtay bu değerlendirmeyi onamıştır:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2020/3162, K. 2021/4844, T. 07.06.2021: “Taraflar arasındaki mail yazışmalarında sözleşmenin kurulması için gerekli olan sözleşmenin ana unsurları yönünden icaba yönelik bir kabul beyanının bulunmadığı, bu nedenle sözleşmenin kurulmadığı […]”
Ekli dosyalar bu noktada özel önem taşır. E-posta gövdesi bir fiyat söylerken PDF başka bir fiyat içeriyorsa veya aynı dosyanın birkaç sürümü dolaşıyorsa, hangi metnin son teklif olduğu belirlenmelidir. “Ek uygundur” cevabı ancak işaret ettiği ek ve sürüm açıkça saptanabiliyorsa güçlü bir kabul beyanı hâline gelir.
E-Posta ile Kabul Ne Zaman Hüküm Doğurur?
E-posta, yüz yüze konuşmadan farklı olarak çoğunlukla eş zamanlı değildir. TBK m. 5, hazır olmayan kişiye süre verilmeden yapılan önerinin, zamanında gönderilen cevabın ulaşmasının beklenebileceği ana kadar önereni bağlayacağını söyler. TBK m. 11 ise hazır olmayanlar arasındaki sözleşmenin kabulün gönderildiği andan başlayarak hüküm doğurmasını düzenler. Kabulün geri alınmasında ulaşma ve öğrenme sırası ayrıca rol oynar.
Fuar katılımına ilişkin bir uyuşmazlıkta Yargıtay, e-postanın muhatabın posta kutusuna kaydedildiği anı hâkimiyet alanına giriş bakımından esas almıştır:
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2015/9617, K. 2016/4542, T. 09.06.2016: “Elektronik posta iletişiminin işleyişinde taraflar arasında doğrudan doğruya bir iletişim bulunmadığından elektronik posta ile yapılan irade beyanı hazır olmayanlar arasında yapılmış bir irade beyanıdır. Elektronik posta vasıtasıyla iletişimde yazılı metnin muhatabın elektronik posta adresine gönderilip muhatabın elektronik posta kutusuna kaydedilmekle öneri (irade beyanı) muhatabın hakimiyet alanına girmiş sayılır.”
Teslim hatası veren mesaj, yanlış yazılmış adres veya şirketin hiç kullanmadığı hesap olağan bir teslim kaydıyla aynı biçimde değerlendirilemez. Buna karşılık mesajın posta kutusuna ulaşması ile alıcının onu daha sonra açması farklı zamanlardır. Ulaşmış mesajın geç okunması, hâkimiyet alanına giriş olgusunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Taraflar görüntülü toplantıda aynı anda görüşürken e-postayla son metni teyit etmiş de olabilir. Böyle durumlarda “e-posta hazır olmayanlar arasındadır” cümlesini bağlamdan koparmamak gerekir. Beyanın nasıl iletildiği, tarafların o anda doğrudan iletişim kurup kurmadığı ve kabul için belirlenen süre birlikte ele alınır.
İmzalı Sözleşme İstenmişse Yazışma Tek Başına Bağlar Mı?
İmzalı metnin istenmiş olması iki farklı anlama gelebilir. Taraflar anlaşmayı zaten tamamlamış, imzalı nüshayı yalnız kayıt ve ispat için hazırlıyor olabilir. Ya da imzayı, bağlanmanın gerçekleşeceği son adım olarak seçmiş olabilirler. E-postalardaki “taslak”, “onaya tabidir”, “imza sonrası yürürlük” ve “imzalayıp iade ediniz” ifadeleri bu ayrımı açığa çıkarır.
Elektrik enerjisi ticaretine ilişkin bir uyuşmazlıkta fiyat ve ürün üzerine görüşmeler yapılmış; fakat çerçeve sözleşme ile protokol imzalanmamıştır. Bölge adliye mahkemesi, tarafların imzalı metni kurucu eşik olarak benimsediğini ve davacının kendisine gönderilen sözleşmeyi imzalayıp iade etmediğini kabul etmiştir. Yargıtay ret kararını onamıştır. Aşağıdaki değerlendirme, onanan BAM gerekçesinden aktarılmıştır:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2023/545, K. 2024/4182, T. 22.05.2024: “Hazırlanan yazılı metnin imza edilmediği sürece sözleşme kurulmayacağı ve imza etmeyen kişi için bağlayıcı olmayacağı […] yazılı şekle tabi tutulan sözleşmenin davacı tarafından imzalanıp davalıya gönderilmemesi nedeniyle sözleşme ilişkisinin kurulmadığının kabulünün gerektiği […]”
Metinde imza sözcüğünün geçmesi tek başına sonucu belirlemez. “Kayıtlarımız için imzalayınız” ifadesi, kurulmuş ilişkiyi belgelemeye hizmet edebilir. “Bu sözleşme iki tarafın imzasıyla yürürlüğe girer” hükmü ise bağlanmayı imzaya bırakır. Tarafların imzadan önce işe başlayıp başlamadığı ve önceki işlemlerinde nasıl davrandığı da bu cümlelerin gerçek işlevini aydınlatır.
Şirket Çalışanının E-Postası Şirketi Bağlar Mı?
Şirket uzantılı adres, mesajın kurumsal bir hesaptan geldiğini gösterir. Çalışanın sözleşme kurma yetkisi ise görev tanımı, ticaret sicili, iç onay düzeni ve daha önce yürüttüğü işlemlerle belirlenir.
Hukuk Genel Kurulu, bir alışveriş merkezindeki kira görüşmelerinde aracı şirketin kiracı adaylarıyla görüşebildiğini, ancak malik adına kira sözleşmesi kurma yetkisinin bulunmadığını belirlemiştir. Üstelik tabela gibi esaslı konular da tamamlanmamıştır:
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2019/435, K. 2022/352, T. 22.03.2022: “A.Ş. kiraya veren […] Ltd. Şti.’nin temsilcisi olarak hareket etmiş ise de yetkisi yalnızca kiracı adaylarıyla sözleşme zeminini hazırlamaktan ibaret olup kira sözleşmesi imzalama yetkisi bulunmamaktadır. Bu durumda […] bir sözleşmenin kurulduğundan bahsedilemez.”
Şirketin sonraki davranışı ise yetki tartışmasının yönünü değiştirebilir. Yetkili kişiler yazışmada kopyadayken sessiz kalmış, teslimi kabul etmiş veya ödemeyi yapmışsa çalışanın işlemlerinin benimsendiği ileri sürülebilir. Tahkim şartına ilişkin başka bir uyuşmazlıkta Yargıtay, şirket yetkilisinin gördüğü yazışmaların benimsenmesine ve ticari ilişkinin sürdürülmesine önem vermiştir:
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2025/285, K. 2025/569, T. 18.02.2025: “Şirket çalışanı tarafından yapılan mail yazışmalarının şirket yetkilisi tarafından da mail kopyalama yoluyla görüldüğü ve yazışmaların benimsenerek ticari ilişkinin sürdürüldüğü dikkate alındığında artık bu durumun şirket yetkilisinin yazışmaların tarafı olmadığı yönünde ileri sürülmesi […] dürüstlük kuralına da aykırılık teşkil edeceğinden […]”
İkinci karar, HMK m. 412/3 kapsamındaki tahkim sözleşmesinin yazılılığına ilişkindir. Daire; şirket yetkilisinin yazışmaları görmesini, itiraz etmemesini ve ticari ilişkinin sürmesini birlikte değerlendirmiştir. Bu gerekçe, her çalışanın şirket adına sözleşme kurabileceği biçiminde genellenemez.
Satış temsilcisinin şirket e-postasıyla teklif hazırlaması bu yüzden başlangıç olgusudur, son cevap değil. Karşı tarafın o kişinin yetkili olduğuna güvenmesi somut koşullarda haklı mıydı? Şirket bu görünümü kendi davranışıyla oluşturdu mu? Temsil tartışması bu sorular üzerinden çözülür.
E-Posta Yazışmaları Mahkemede Delil Olur Mu?
E-posta, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 199 anlamında belgedir. Mahkemeye sunulan çıktının ağırlığı; gönderen hesabın aidiyetine, zincirin tamlığına, eklerin korunmasına ve yazışmanın diğer ticari kayıtlarla uyuşmasına göre belirlenir.
HMK m. 202’deki koşullar gerçekleştiğinde mesaj delil başlangıcıdır. Bunun için e-postanın hukuki işlemi muhtemel göstermesi ve kendisine karşı ileri sürülen kişi ya da temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş olması gerekir. Bu durumda tanık dinlenmesi de gündeme gelir.
Bir danışmanlık ilişkisinde teklif ve kabul e-postayla tamamlanmış olabilir. Gönderici sonradan hesabı inkâr ederse tartışma, sözleşmenin içeriğinden önce mesajın aidiyetine yönelir. Sipariş ve teslimle kurulmuş başka bir ilişkide ise aynı e-posta, ayıp bildirimini veya borcun kabulünü kanıtlayabilir.
Ticari defterlerin delil niteliği, banka hareketleri, faturalar, sipariş ve teslim kayıtlarıyla birlikte değerlendirilir. Bu kayıtlar mesajın hangi iş için gönderildiğini açıklar. Gönderici hesabı ve içeriği kabul ederse teknik incelemenin kapsamı daralır. Yalnız ekran adı bulunan, özgün kaydı saklanmamış ve inkâr edilen bir çıktının ispat gücü ise sınırlıdır.
E-Posta Delilinin Aidiyeti ve Bütünlüğü Nasıl İncelenir?
Aidiyet, mesajı kimin gönderdiğiyle; bütünlük ise içeriğin, eklerin ve zaman bilgilerinin sonradan değişip değişmediğiyle ilgilidir. Basılı çıktı yalnız görünen metni taşır. Özgün e-posta dosyası ve başlık bilgileri ise mesajın hangi sunuculardan geçtiğini, hangi adrese teslim edildiğini ve eklerin ne olduğunu gösterebilir.
Bir çalışana ait olduğu ileri sürülen hesap inkâr edildiğinde teknik inceleme, temsil tartışmasından önce gelebilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, e-posta hesabı ile gönderimin aidiyeti araştırılmadan karar verilmesini yeterli bulmamıştır:
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2022/5931, K. 2023/378, T. 01.03.2023: “Davacının delil olarak dayandığı e-mail çıktısındaki davalı şirkette çalışan […]a ait olduğu iddia edilen mail hesabının ona ait olup olmadığı, e-mailin davalı tarafça gönderilip gönderilmediği konusunda bilirkişi raporu alınarak, e-mail çıktıları hakkında davalının savunması doğrultusunda değerlendirme yapılmalıdır.”
Başka bir uyuşmazlıkta gönderici, mesajların kendisine ait olmadığını ve içeriğin değiştirilebileceğini savunmuştur. Yargıtay, bu itiraz araştırılmadan yalnız metne dayanılmasını uygun görmemiştir:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2014/16437, K. 2015/5657, T. 22.04.2015: “E-mail içeriğinin teknik olarak başkası tarafından değiştirilme ihtimali olabileceği gibi, birinin adresinden gönderilmiş gibi gösterilen bir e-mailin de gönderilmesi mümkündür. Bu nedenle […] değiştirme ihtimali sebebiyle sadece e-mail metni irade açıklamasının ispatı için yeterli olmayacaktır.”
Gönderme ve içerik inkârı varsa özgün .eml veya .msg dosyası, tam başlıklar, sunucu kayıtları, kurumsal yedekler, eklerin hash değerleri ve alıcı hesabındaki kayıtlar incelenir. Teknik veriler, mesajın kim tarafından ne zaman ve hangi içerikle gönderildiğini belirlemeye yarar.
Kırpılmış ekran görüntüsü ya da zincirin ortasındaki tek mesaj kronolojiyi eksik gösterir. Saat dilimi, otomatik yönlendirme, ortak posta kutusu ve mobil uygulamanın kısalttığı başlıklar da tarih sırasını etkiler. Okunabilir çıktı alınsa dahi özgün kayıt ayrıca saklanmalıdır.
WhatsApp mesajlarının delil niteliği bakımından da benzer sorunlar vardır. Ekran görüntüsü görünen içeriği aktarır; hesap, cihaz, tam konuşma ve kaydın elde ediliş biçimi güvenilirlik incelemesini tamamlar. Her iki iletişim türünde de delilin hukuka uygun elde edilmesi gerekir.
Güvenli Elektronik İmza ve KEP Neyi Değiştirir?
Adi e-posta mesajı taşır. Güvenli elektronik imza kimlik ve metin bütünlüğü için 5070 sayılı Kanun’daki teknik şartlara dayanır. KEP sistemi de gönderim ve teslim kayıtlarını belirli standartlarda üretir.
Elektronik İmza Kanunu m. 5, güvenli elektronik imzayı elle atılan imzayla aynı hukuki sonuca bağlamıştır. Resmî şekle veya özel merasime tabi işlemler ile kanunda belirtilen teminat sözleşmeleri bu hükmün dışındadır. Örneğin güvenli e-imza, taşınmaz devrindeki resmî işlemin yerine geçmez.
Tacirler arasındaki temerrüt, fesih ve dönme ihbarlarında TTK m. 18/3 ayrıca önem taşır. Hüküm; noter, taahhütlü mektup, telgraf ve güvenli elektronik imzalı KEP sistemini sayar. Bu nedenle adi e-postayla kurulabilen bir ticari sözleşmenin fesih bildirimi için aynı kanalın yeterli olduğu varsayılamaz.
KEP kaydı mesajın gönderildiği ve teslim edildiği zamanı; güvenli e-imza ise imzalayan ile metin bütünlüğünü daha sağlam biçimde ortaya koyar. Metni yetkisiz kişinin göndermesi, teklif ile kabulün uyuşmaması veya işlemin resmî şekle tabi olması hâlinde bu teknik güvenceler eksik hukuki unsuru tamamlamaz.
Sözleşme Kurulmamışsa Görüşmelerdeki Güven Korunur Mu?
Taraflar bağlanma iradeleri birleşmeden görüşmeyi sona erdirebilir; başarısız her pazarlık tazminat doğurmaz. Bununla birlikte önemli bilginin saklanması, kurulacağı yönünde güçlü güven verilen sözleşmenin sebepsiz biçimde boşa çıkarılması veya karşı tarafa gereksiz masraf yaptırılması sözleşme öncesi sorumluluğu gündeme getirebilir.
Hukuk Genel Kurulunun kira görüşmelerine ilişkin yukarıda anılan kararında sözleşme kurulmamıştır. Görüşmeyi yürüten şirketin malik adına kabul yetkisi yoktur ve esaslı noktalar da tamamlanmamıştır. Kurul buna rağmen, sözleşmenin kurulacağına duyulan haklı güven boşa çıkarılmışsa kanıtlanan menfi zararın ayrıca incelenebileceğini belirtmiştir.
Menfi zarar, geçerli sözleşme ifa edilseydi elde edilecek kazanç değildir. Kişinin sonuçsuz görüşmeye güvenmemiş olsaydı malvarlığının bulunacağı durum esas alınır. Kurulmuş sözleşmede bedel, ifa, fesih ve olumlu zarar; kurulmamış sözleşmede ise görüşme davranışı ile boşa çıkan güven arasında bağ aranır. “İmza yok” savunması bu ikinci ihtimali kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Ticari Uyuşmazlıkta Hangi Kayıtlar Birlikte Değerlendirilir?
İlk teklif, değiştirilmiş ek, son cevap, sipariş, teslim, fatura ve ödeme tek tarih dizisine yerleştirilir. Zincirin yalnız seçilmiş mesajlardan oluşması, önceki çekinceleri ve cevaplanmamış onay taleplerini görünmez bırakır.
Örneğin alıcı 100 birimlik teklife cevap vermiş, fatura 60 birim için kesilmiş ve ödeme açıklamasında yalnız teslim edilen kısım yazılmışsa kapsam bu kayıtlar üzerinden belirlenir. Sonraki fatura, tarafların hiç kabul etmediği bir koşulu geçmişe dönük olarak sözleşmeye eklemez.
Birden fazla taslak dolaştığında kabulün hangi ek sürümüne yöneldiği bulunur. Aynı tarihler üzerinde çalışanın görevi, şirketin teslim veya ödeme davranışı ve hesapların fiilî kullanımı da görülür. İmza şartı ile fesih ve temerrüt bildirimine ilişkin özel şekil kuralları ayrıca uygulanır.
Renkli ve imzalı bir sözleşmenin e-postayla gönderildiği ileri sürülen ticari satım uyuşmazlığında gönderici hesabı ve imza tartışmalı kalmıştır. Yargıtay, bu noktalar araştırılmadan akdi ilişkinin reddedilmesini eksik inceleme saymıştır:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2020/5264, K. 2022/2055, T. 17.03.2022: “Davalı tarafça davacıya mail yolu ile gönderildiği iddia olunan renkli ve imzalı sözleşme bakımından, elektronik posta adreslerinin davalıdan sorularak bir değerlendirme yapılması ve akdi ilişkinin ispatı halinde işin esasına girilmesi […] gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış […]”
Davada renkli ve imzalı görünen sözleşmenin hangi hesaptan gönderildiği açıklığa kavuşmamıştır. Daire bu nedenle önce tarafların e-posta adreslerinin sorulmasını, akdi ilişki kanıtlanırsa uyuşmazlığın esasının incelenmesini istemiştir. Teslim, ödeme, fatura kaydı veya sözleşmeye atıf yapan noter bildirimi ancak bu aşamadan sonra ilişkinin kapsamını tamamlayabilir.
Şirket içindeki düzen de uyuşmazlığın sonucunu etkiler. Tekliflere sürüm numarası verilmesi, kabul yetkisinin açık tanımlanması ve hangi işlemlerde imza ya da KEP kullanılacağının önceden belirlenmesi sonradan yapılacak incelemeyi kolaylaştırır. E-ticaret sitelerinde bulunması gereken hukuki metinlerde de yalnız metnin hazırlanması değil, hangi sürümün kim tarafından ve ne zaman kabul edildiğinin saklanması aynı nedenle önemlidir.
Sözleşme Uyuşmazlığında Hukuki İnceleme Nasıl Yapılır?
Satış ekibinin teklifi, hukuk biriminin gönderdiği taslak ve satın alma biriminin sonraki koşulları aynı sözleşme dosyasında bulunabilir. İşin yalnız bir kısmı yapılmışsa ödeme açıklaması ile teslim belgesi, kabulün kapsamını gösterir.
AEY Legal’in incelemesinde önce kronoloji ve son teklif sürümü çıkarılır. Ardından mesaj hesapları, temsil yetkisi, teslim ve ödeme kayıtları, faturalar ile ihtarnameler karşılaştırılır. Sözleşme kurulmuş olsa bile ücretin kapsamı, ifanın tamamlanması ve ileri sürülen zarar için ayrı ispat gerekir.
Teknik inceleme ihtiyacı, görevli ve yetkili mahkeme, dava şartı arabuluculuk, talep türü ve süreler uyuşmazlığın niteliğine göre profesyonel hukuki değerlendirme ile belirlenir. Yazışmaların bağlayıcılığı veya ticari sözleşmeden doğan bir uyuşmazlık için AEY Legal ile iletişime geçilebilir.
E-Postada “Kabul Ediyorum” Yazması Sözleşme İçin Yeterli Midir?
Belirli ve yürürlükteki teklifi yetkili kişi koşulsuz kabul etmişse yeterli olabilir. Cümlenin hangi teklife ve hangi ek sürümüne yöneldiği bilinmiyor, cevap yeni koşul getiriyor veya esaslı noktalar hâlâ tartışılıyorsa aynı sonuç doğmaz.
E-Postadaki Fiyat Teklifi Ne Zaman Bağlayıcı Olur?
Teklif, kurulması istenen sözleşmenin gerekli içeriğini taşımalı ve önerenin bağlanma iradesini göstermelidir. Yaklaşık ve bilgi amaçlı fiyat ile belirli iş, bedel ve süre içeren kesin teklif ayrılır. Teklifin süreli olup olmadığı da kabul zamanını etkiler.
Sessiz Kalmak E-Posta Teklifini Kabul Etmek Sayılır Mı?
Kural olarak sessizlik kabul değildir. TBK m. 6 uyarınca kanun, işin özelliği veya durumun gereği açık kabul beklemeyi gerektirmiyorsa uygun sürede ret gelmemesi örtülü kabul sonucu doğurabilir. Yerleşmiş ticari uygulama ve tekliften sonra ifaya başlanması bu değerlendirmeyi etkiler.
Şirket Uzantılı E-Posta Adresi Yetkiyi Kanıtlar Mı?
Şirket alan adı kurumsal bağlantıyı destekler, fakat çalışanın her işlem ve tutar için temsil yetkisini kanıtlamaz. Görev, yetki kayıtları, önceki işlemler, yöneticilerin bilgisi ve şirketin teslim veya ödeme gibi benimseme davranışları da incelenir.
E-Posta Çıktısı Tek Başına Delil Olabilir Mi?
Çıktı HMK anlamında belgedir ve karşı taraf içeriği kabul ediyorsa güçlü değer taşıyabilir. Gönderme veya içerik inkâr edildiğinde özgün mesaj dosyası, başlık bilgileri, sunucu kayıtları, ekler ve ilişkili ticari belgeler gerekebilir.
Güvenli Elektronik İmza Olmadan E-Posta Geçersiz Midir?
Hayır. Şekle tabi olmayan sözleşme, güvenli elektronik imza olmadan e-postayla kurulabilir. Güvenli e-imza yazılı şekil, kimlik ve bütünlük bakımından önemlidir. Kanuni veya tarafların kararlaştırdığı şekil varsa adi e-postanın yeterliliği ayrıca değerlendirilir.
KEP ile Gönderilen Her Metin Sözleşme Kurar Mı?
Hayır. KEP gönderim ve teslim kayıtlarını güçlendirir; teklifin yeterli içeriğini, kabulün uygunluğunu, temsil yetkisini veya kanuni şekli kendiliğinden tamamlamaz. TTK m. 18/3 kapsamındaki bazı tacir bildirimlerinde güvenli elektronik imzalı KEP’in ayrıca önemi vardır.
E-Postayla Kurulan Sözleşme Nasıl Feshedilir?
Fesih yolu sözleşmenin hükmüne, işlem türüne ve tarafların sıfatına bağlıdır. Kuruluşta e-posta kullanılmış olması fesih kanalını tek başına belirlemez. Tacirler arasındaki temerrüt, fesih ve dönme bildirimlerinde TTK m. 18/3 ile ilgili özel şekil hükümleri incelenir.



