İçindekiler
İnternet kullanımının hayatımızın bir parçası olduğu ve hızla yaygınlaştığı bu zamanlarda internet aracılığıyla birçok suç işlenmektedir. Özellikle kişisel verilerimizi paylaştığımız internet ortamında özel yaşantımızın ve kişisel haklarımızın ihlaliyle sıklıkla karşılaşmaktayız.
Bu noktada ülkemizde önemli bir yeri olan Erişim Sağlayıcıları Birliği internet kullanıcılarının internet ortamında karşılaştıkları suçları ve hak ihlallerini önlemek amacıyla kurulmuştur bir kuruluştur.
Erişim Sağlayıcıları Birliği Nedir?
Erişim Sağlayıcıları Birliği 06.02.2014 tarihinde 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da yer bulmuş bir birliktir. Erişim Sağlayıcıları Birliği 5651 sayılı kanunun 8. maddesinde sayılan suçlar nedeniyle gerçekleşen erişim engelinin dışında kalan hukuka aykırı içeriklerin erişiminin engellenmesini sağlamaktadır.
İnternet servis sağlayıcılarının ve internet erişim hizmetinde bulunan erişim sağlayıcılarının Erişim Sağlayıcı Birliği’ne üye olması zorunlu tutulmuştur. İnternet servis sağlayıcıları ile erişim sağlayıcılarının bir araya gelmesiyle Erişim Sağlayıcıları Birliği’nin yönetim işleri yerine getirilmektedir. Birliğe üye olan sağlayıcılar Genel Kurul ve Yönetim Kurulunu oluşturarak yönetim işlerinin görülmesini sağlamaktadırlar.
Erişim Sağlayıcı Birliği Görevleri ve Yetkileri
İnternet erişimi aracılığı ile gerçekleşen hukuka aykırılıkların ve hak ihlallerinin giderilebilmesi Erişim Sağlayıcı Birliği’nin görevleri kapsamındadır. Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne verilen görevler hak ihlallerinin hızlı bir şekilde ortadan kaldırılması amacına hizmet etmektedir. Temel görevi hukuka aykırı erişimleri engelleyerek kullanıcıların haklarının korunmasını ve ihlal edilmesini engellemek olan Erişim Sağlayıcıları Birliği’nin Birlik Tüzüğünde yer alan birçok görev ve yetkisi vardır.
Erişim Sağlayıcıları Birliği’nin görev ve yetkileri Birlik Tüzüğünün “birliğin faaliyetleri’” başlığını taşıyan 9. Maddesinde detaylı bir şekilde düzenlenmiştir.
Birlik Tüzüğünün ilgili maddesinde sayılan birliğin görev ve yetkilerini şu şekilde sıralayabiliriz:
- İnternet Kanunu olarak bilinen 5651 sayılı kanunun 9.maddesinin 5. ve 8. fıkralarına ve diğer başka özel kanunlara dayanılarak verilmiş erişim engeli kararlarının uygulanmasını sağlamak
- Birliğe üye olan internet sağlayıcılarının ve erişim sağlayıcılarının adli/idari merciler ile koordinasyonunu sağlamak
- Erişimin engellenmesi veya erişim engelinin kaldırılması kararlarının üye olan internet servis sağlayıcılarına ve erişim sağlayıcılarına iletilmesini sağlamak, bunun için gerekli olan donanım ve yazılımları sağlayıp işletmek
- Erişimin engellenmesi veya erişim engelinin kaldırılmasına dair kararların tutulabilmesi için veri tabanı alt yapısı işletmek
- İlgili kanun veya yönetmeliklere aykırı olduğunu düşündüğü kararlara karşı itirazda bulunmak
- Birlik üyelerinden alacağı meblağı belirlemek ve sonrasında tahsil etmek
- Birlik üyeleri arasındaki iletişim ve dayanışmayı sağlamak
- Birlik üyelerinin kendilerini geliştirmelerini sağlayacak seminer, konferans gibi etkinlikler düzenlemek, kitaplar veya süreli yayınlar çıkarmak
- İnternet ortamındaki hak ihlallerinin giderilmesi doğrultusunda çeşitli faaliyetlerde bulunmak
Erişim Sağlayıcıları Birliği Nereye Bağlıdır?
Erişim Sağlayıcıları Birliği 06.02.2014 tarihinde 5651 sayılı İnternet Kanunu’na getirilen ek 6/A maddesi ile kurulmuştur. Birliğin merkezi Ankara’dır. İlgili maddenin 2. Fıkrası Erişim Sağlayıcıları Birliği’nin özel hukuk tüzel kişiliğini haiz olduğunu açıkça belirtmiştir. Özel hukuk tüzel kişisi olarak kurulan birlik herhangi bir kuruma bağlı değildir. Bağlı olduğu bir kurum olmamakla birlikte Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Bilgi Teknolojileri& İnternet Güvenliği Derneği gibi bağlantılı olduğu kuruluşlar bulunmaktadır.
Erişim Sağlayıcıları Birliği her ne kadar özel hukuk tüzel kişisi olarak kurulmuş olsa da bazı kamu gücü ve ayrıcalıklarına sahip olduğundan niteliği tartışma konusu olmuştur. 5651 sayılı Kanun’un ek 6/A maddesinin 3. Fıkrasında da belirtildiği üzere Erişim Sağlayıcıları Birliği’nin çalışma usul ve esasları Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından onaylanmaktadır. Tüzük BTK tarafından onaylanmadığı sürece Erişim Sağlayıcıları Birliği faaliyetlerine başlayamamaktadır. Bunun dışında 5.11.2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nda yetkilendirilen bütün internet servis sağlayıcıları ve internet erişim sağlayıcı olan işletmelerin Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne üye olmaları zorunlu tutulmuştur. Yine üye olan bu sağlayıcıların Birliğe aidat ödemeleri de zorunludur.
Görüldüğü üzere kanunda özel hukuk kişiliği haiz olduğu belirtilen Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne kamu tüzel kişiliğine has bazı kamu gücü ve ayrıcalıkları tanınmıştır. Ancak yine de özel hukuk kişisi olarak kurulan birliğin bazı konularda –Birlik Tüzüğünün BTK tarafından onaylanması gibi- kamu gücü ve ayrıcalıklarına sahip olması herhangi bir kamu tüzel kişiliğine bağlı olduğunu göstermez.
Erişim Sağlayıcıları Birliği Başvuru Süreci
Erişim Sağlayıcıları Birliği 5651 sayılı Kanun’un ek 6/A maddesine göre aynı kanunun 8. Maddesi dışında kalan hukuka aykırı içeriklerin engellenmesine dair verilen kararların uygulanmasını sağlamak amacıyla kurulmuştur. Erişim Sağlayıcıları Birliği’nin görevi doğrudan erişim engeli kararı vermek değildir. Erişim Sağlayıcıları Birliği’nin görevi Sulh Ceza Hâkimliği’nin veya özel kanunlar ile yetkilendirilmiş kamu kurumlarının verdiği erişim engeli kararlarını uygulamaktır.
Sulh Ceza Hâkimliği tarafından erişim engeli kararı verildiğinde Adalet Bakanlığı ve Erişim Sağlayıcıları Birliği arasında UYAP aracılığıyla entegrasyon sağlandığından verilen karar doğrudan Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne ulaşmaktadır. Erişim Sağlayıcıları Birliği Sulh Ceza Hâkimliği tarafından verilen erişim engeli kararını uygulanması için erişim sağlayıcılarına göndermektedir.
BTK veya özel kanunlar ile yetkilendirilmiş kamu kurumlarınca verilen erişim engeli kararları ise ilgili kurumlarca Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne gönderilmektedir. Birlik de yine erişimin engellenmesi kararını uygulanması için ilgili erişim sağlayıcılarına gönderir.
Özetle erişim engeli kararı olmadan doğrudan Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne başvuru yapmak mümkün değildir. İnternet ortamında hakları ihlal edilen kişiler iyi bir bilişim avukatı ile iletişime geçerek hak ihlallerinin giderilmesi konusunda yardım alabilirler. Bu konuda büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Erişim Sağlayıcıları Birliği ve Erişim Engelleme
İnternet kullanıcılarının artması internet ortamında içeriklerin de artmasına neden olmuştur. Ancak internet ortamındaki her içerik hukuka uygun değildir. Kimi zaman internette kişilerin kişilik haklarını ihlal eden içerikler de mevcuttur. İnternet aracılığıyla kişilik hakkının ihlal edildiğini öğrenen kişilerin iki imkânı bulunmaktadır.
1. İçeriğin Yayından Çıkarılması:
5651 sayılı Kanun Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne yalnızca erişimin engellenmesi kararlarının uygulanmasını sağlama görevi vermiştir. İnternetteki hukuka aykırı içerik nedeniyle kişilik hakkının ihlal edildiğini iddia eden kişiler ilgili içeriğin yayından çıkarılması için yer sağlayıcıya veya içerik sağlayıcıya başvurmalıdır.
2. İçeriğe Erişimin Engellenmesi:
İnternette yayınlanan bir içerik nedeniyle kişilik hakkının ihlal edildiğini iddia eden kişiler içeriğin yayından çıkarılması imkânı dışında içeriğe erişimin engellenmesi için doğrudan Sulh Ceza Hâkimliği’ne başvurabilirler. İçeriğin yayından çıkarılması talebinden bulunan kişinin talebinin sonuçsuz kalması durumunda da içeriğe erişimin engellenmesi için yine hâkime başvurmak mümkündür. Sulh Ceza Hâkimliği’ne yapılacak başvurularda dilekçede hak ihlali gerçekleştiren erişim sağlayıcının URL/Alan Adı/IP adresi belirtilerek erişimin engellenmesi talep edilmelidir. Yapılan başvuru Sulh Ceza Hâkimi tarafından duruşma yapılmadan karara bağlanır.
Erişim Sağlayıcıları Birliği, Sulh Ceza Hâkimi’nin verdiği içeriğe erişimin engellenmesi kararını uygulamakla görevlendirilmiştir. Haklarında erişimin engellenmesi kararı verilen erişim sağlayıcılarına erişimin engellenmesi kararının verilmesi Erişim Sağlayıcıları Birliği tarafından gerçekleşir. Ancak her erişimin engellenmesi kararının icrası Erişim Sağlayıcıları Birliği tarafından yerine getirilmemektedir. 5651 sayılı Kanun’un ek 6/A maddesinde de belirtildiği üzere yine aynı kanundaki 8. Maddede sayılan suçlardan dolayı verilen erişimi engelleme kararlarının uygulanması Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yerine getirilmektedir. Erişim Sağlayıcıları Birliği bu madde kapsamı dışındaki hukuka aykırı içerikler dolayısıyla verilmiş erişimi engelleme kararının uygulanmasını sağlamaktadır.
Erişim Sağlayıcıları Birliği, internet sitelerine erişim engeli ve diğer tüm sorularınız için hukuk büromuz ekibindeki en iyi bilişim avukatları ile iletişime geçebilirsiniz.
