TRABİS, İnternet Alan Adları Yönetmeliği’nin Tanımlar başlıklı 3. maddesinde tanımlanmıştır. İlgili tanım uyarınca <.tr ağ bilgi sistemi (TRABİS)>, “.tr” uzantılı internet alan adı sisteminin ve buna ait merkezi veri tabanının işletilmesine, rehberin oluşturulmasına, güncellenmesine ve rehberlik hizmetinin sunulmasına ve alan adı başvuru işlemlerinin gerçek zamanlı olarak yapılmasına imkân veren, tüm bu faaliyetlerin güvenli ve iş sürekliliğini sağlayacak şekilde gerçekleştirildiği sistemdir.
“.tr Ağ Bilgi Sistemi (TRABİS)”, Bilgi Teknoloji ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından mevzuat geliştirmeleri yapılarak ve gerekli faaliyetler yürütülerek 14.09.2022 tarihinde hizmete açılmıştır. Böylelikle “.tr” uzantılı alan adlarının tahsisine ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi yetkisi Orta Doğu ve Teknik Üniversitesi’nden, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) geçmiştir. “.tr” uzantılı alan adları uyuşmazlıkları için ayrıca mahkemelerde alternatif bir uyuşmazlık çözüm yolu belirlenmiştir. Alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmasının işletilmesi, uyuşmazlık çözüm hizmet sağlayıcıların belirlenmesi ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amacıyla İnternet Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Tebliği ise 21.08.2013 tarihinde Resmî Gazete’de yayınlanmıştır.
İnternet Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Tebliği’nin ilgili maddeleri uyarınca alan adı ihlallerinden kaynaklı uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcıları (UÇHS) sistemi kurulacak ve işletilecektir. Ancak aynı Tebliğ’in 24. maddesi uyarınca Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcıları (UÇHS), TRABİS’in faaliyete geçtiği tarihten itibaren faaliyetlerini yürütmeye başlayacaktır.
Alan adı ihlallerinde üzerinde durulması gereken bir diğer önemli husus TRABİS faaliyete geçmeden önce tahsis edilmiş olan alan adlarına dair uyuşmazlıklardır. İnternet Alan Adları Yönetmeliği Geçici Madde 1’in (9) numaralı fıkrası uyarınca TRABİS’in faaliyete geçmesinden önce tahsis edilmiş olan alan adları için yine İnternet Alan Adları Yönetmeliği’nin 23. ve devamı maddelerinde belirtilmiş olan alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmasına başvuru yapılamayacaktır. Ancak TRABİS faaliyete geçtikten sonra yenileme işlemi yapılan alan adları için alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmasına başvurulabilecektir.
Alan Adı İhlallerinde Uyuşmazlık Çözümü Ne Olacaktır?
İnternet Alan Adları Yönetmeliği’nin Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması başlıklı 23. maddesi uyarınca internet alan adlarına ilişkin ihtilaflar Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcıları (UÇHS) tarafından işletilen alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizması vasıtasıyla çözülebilecektir. Uyuşmazlık çözüm mekanizmasının işletilmesine ilişkin usul ve esaslar 21.08.2013 tarihinde Resmî Gazete’de İnternet Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Tebliği aracılığıyla belirlenmiştir.
Alan adı ihlalinden doğan uyuşmazlıkların çözüm süreci İnternet Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Tebliği’nin 7. ve devamı maddelerinde açıklanmıştır. İlgili hükümler uyarınca ihtilaf konusu alan adının, sahip olunan ya da ticarette kullanılan marka, ticaret unvanı, işletme adı ya da diğer tanıtıcı işaretlerle benzer ya da aynı olması ve alan adını tahsis ettiren tarafın bu alan adı ile ilgili yasal bir hakkı ya da bağlantısının olmaması ve bu alan adının alan adı sahibi tarafından kötüniyetle tahsis ettirilmesi veya kullanılması halinde bu şartların birlikte sağlandığını iddia eden şikayetçi uyuşmazlığın çözümü için tercih ettiği Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcısı’nın (UÇHS) internet sayfasında başvurusunu yapabilecektir.
Şikayetçi alan adı ihlaline yönelik başvurusunu gerçekleştirirken başvuruda kendisinin ve varsa kendisini temsile yetkili kişinin iletişim bilgilerini, şikayete konu olan internet alan adını, şikayete konu olan internet alan adına ilişkin iptal ya da devir talebini, iddiasını destekleyici tüm bilgi ve belgeleri ve beş bin kelimeyi aşmayacak şekilde başvuru şartlarının sağlanması ile ilgili gerekçeleri, Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı (UÇHS) tarafından istenen diğer bilgi ve belgeleri, aynı şikâyet konusu ile ilgili olarak daha önce başka bir Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı’ya (UÇHS) veya mahkemeye başvuruda bulunup bulunmadığını ve alınmış herhangi bir karar olup olmadığını ve şikâyetinde belirttiği hususların eksiksiz ve doğru olduğuna dair beyanını Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcısı’na (UÇHS) bildirecektir.
Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı (UÇHS), başvuruyu kabul etmesini takiben uyuşmazlığa konu olan internet alan adını derhal TRABİS’e ve ilgili kayıt kuruluşuna bildirmektedir. Ayrıca Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı (UÇHS) tarafından başvuru ve buna ilişkin konu hakkında internet sayfasında duyuru yapılarak uyuşmazlığa ve başvuruya konu internet alan adı dondurulmaktadır.
Şikayetçinin başvuruda bulunmasını takiben Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı (UÇHS) başvuruyu şikâyet edilene gönderecektir. Şikâyet edilen kendisine başvurunun gönderilmesinden itibaren on gün içinde cevabını yollayacaktır. Şikayet edilenin cevabında; kendisinin ve varsa kendisini temsile yetkili kişinin iletişim bilgilerini, Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı (UÇHS) tarafından kendisinden istenen bilgi ve belgeleri, cevabını destekleyici tüm bilgi ve belgeleri, konu ile ilgili olarak daha önce başka bir Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı’ya (UÇHS) veya bir mahkemeye başvuruda bulunulup bulunulmadığı ve alınmış herhangi bir karar olup olmadığı bilgisini, uyuşmazlığın bir hakem tarafından ya da üç hakemden oluşan bir heyet tarafından ele alınmasına ilişkin tercihini Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı’ya iletmelidir.
Yukarıda daha önce belirtildiği üzere tarafların internet alan adına ilişkin uyuşmazlık hakem veya hakemlerden oluşan bir heyetçe incelenecektir. Hakemler uyuşmazlık konusu internet alan adına ve taraflarına ilişkin bağımsızlık ve tarafsızlıklarını gösterir beyanlarını Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı’ya (UÇHS) sunmalarını takiben çalışmaya başlayacaktır. Hakemlerin çalışmalarını yalnızca kendilerine iletilen bilgi ve belgeler ile delillerden oluşan dosya üzerinden yapmaları esastır, bu sebeple gerek görülmedikçe taraflar şahsen dinlenmeyecektir. Hakem veya hakem heyeti ihtiyaç duyulması halinde Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı (UÇHS) aracılığıyla taraflardan ek bilgi ve belge isteyebilecektir. Taraflar ek bilgi ve belgeleri talebi aldıkları günden itibaren beş gün içerisinde Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı’ya (UÇHS) sağlamalıdır.
Hakem veya hakem heyeti şikâyet edilenin cevabı sürecinin tamamlanmasından itibaren on beş gün içinde ilgili mevzuat, içtihatlar ve yargı kararlarını da göz önüne alarak, şikayetçi tarafın talebi doğrultusunda alan adlarının iptaline, şikayetçi tarafa devrine veya şikayetçi tarafın talebinin reddine karar verecektir. Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı (UÇHS) ise kendisine bildirilen kararı ve kararın gerekçesini bir gün içerisinde TRABİS’e, ilgili kayıt kuruluşlarına ve şikayetle ilgili taraflara bildirecektir.
Kararın taraflara tebliğinden itibaren on iş günü içinde veya uyuşmazlık çözüm mekanizması sürecinin daha önceki bir aşamada konu hakkında ihtiyati tedbir kararı alındığı Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı’ya (UÇHS) bildirilmediği takdirde alınan kararın gereği ile ilgili kayıt kuruluşu ve Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı (UÇHS) tarafından TRABİS’e iletilmek suretiyle derhal yerine getirilecektir. Kayıt kuruluşu ve Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı (UÇHS) konu hakkında tarafları derhal bilgilendirecektir.
Karar verilmesi sürecinin yürütülmesinin aksine karar alınmadan önce şikayetçi ve şikâyet edilen aralarında anlaşarak uyuşmazlık çözüm sürecinin sona erdirilmesini talep etme hakkına sahiptir. Bu talep doğrultusunda hakem veya hakem heyeti çalışmasını sonlandıracaktır. İlgili talep Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı’nın (UÇHS) internet sitesinde yayımlanacak ve TRABİS ile ilgili kayıt kuruluşlarına bildirilecektir.
Yukarıda hukuki açıdan önem ihtiva eden “Alan Adı İhlallerinde TRABİS Nedir?” konusu genel bir çerçeveyle açıklanmıştır. “Alan Adı İhlallerinde TRABİS Nedir?” konusu oldukça önemli ve hukuki danışmanlık alınması gereken başlıca konulardan biridir. Daha fazla bilgi ve danışmanlık için hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
