İçindekiler
Ticaret hayatın içinde olan kişiler faaliyetlerini kendi adlarına ya da şirketleri adına sürdürürler. Çeşitli şartların varlığı halinde bu kişilerin tacir sıfatı söz konusu olur. Tacir sıfatı, kişilere kendi kişiliklerinden bağımsız bazı hak ve sorumluluklar yükler. Bunlardan birisi de tacirin bir ticari unvan ve işletme adı belirleyip kullanmasıdır. Bu yazımızda da ticari unvan ve işletme adı kavramlarını inceleyeceğiz.
Ticari Unvan
Kavram
Ticari unvan, tacirlerin ticaret yaparken kullandığı ve kendisini diğer tacirlerden ayıran isimdir. Tacirler, ticari işletmelerin sahibidir, bu itibarla ticari unvan da işletme sahiplerini ayırmaya yarar. Ticari unvan, bu özelliğiyle işletmenin diğer işletmelerden ayrışmasını sağlar. Böylece gerek diğer tacirlerin gerekse işletmenin müşterilerinin ve diğer kişilerin işletmeyi ve tacirini bulmasını kolaylaştırır. Farklı bir ifadeyle, işletmenin şahsiyet kazanmasını sağlar.
Kural olarak tacirler, ticari işletmesiyle ilgili faaliyetlerini ticari unvanı adı altında yapmak zorundadır. Tacirler, ticari unvanı tescil ettirmek ve işletmesinde kolayca görülebilecek bir yerde ve okunaklı bir şekilde göstermek zorundadır.
Ticari Unvanda Bulunması Gereken Kayıtlar
Ticari unvan, Türk Ticaret Kanunu‘nda yer alan şartlara göre belirlenir. Bu yönüyle ticari unvan, işletme adından farklı olarak nasıl olacağı belli olan bir isimdir. İşletme adı ise kural olarak herhangi bir şarta bağlı olmadığından tacirin tercihine bağlıdır. Bu nedenle ticari unvanın nasıl olacağını da incelememiz gerekir. Tacirler, gerçek kişi ya da tüzel kişi olabileceği için ticari unvan da tacirin hukuki türüne göre farklı şekillerde söz konusu olur.
- Gerçek kişiler: Gerçek kişi olan tacirler, ticari unvanı olarak ad-soyadlarını kullanırlar. Buna ek olarak Kanun’un öngördüğü şartlara uygun olarak ekleyebilecekleri diğer isimleri de kullanabilirler.
- Tüzel kişiler: Tüzel kişilerin ticari unvanları, şirketin türüne göre değişmektedir.
- Kolektif şirketlerin ticari unvanı, ortakların tamamının ya da en azından birinin ad-soyadı ile şirketi ve türünü gösteren bir ibareden oluşur.
- Komandit şirketlerin ticari unvanı, komandit ortaklardan en az birinin ad-soyadı ile şirketi ve türünü gösteren bir ibareden oluşur. Bu şirketlerde komanditer ortakların ad-soyadları veya ticari unvanları ticari unvanda yer alamaz.
- Anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerde ise işletme konusuna yer vermek kaydıyla ticari unvan serbestçe belirlenebilir. Bu unvanda, şirketin türü (anonim/limited/kooperatif) bulunmak zorundadır.
- Diğer tüzel kişilerin ticari unvanı ise adlarıdır.
Ticari Unvanın Ekleri
Kanun’da yer alan şartlara uygun olması şartıyla ticari unvana zorunlu unsurların yanı sıra eklemeler yapmak mümkündür. İşletmeyle ilgili herhangi bir yanılsamaya sebep olmamak kaydıyla bu eklemeler yapılabilir. Ancak gerçek kişiler, işletmelerine bir şirket gibi anlaşılacak şekilde eklemeler yapamaz.
Korunması
Tescil ve ilan edilen ticari unvanı yalnızca sahibi kullanma hakkına sahiptir. Bir unvan sahibi, bir başkasının unvanını kullandığını fark ederse bu durumda çeşitli haklara sahip olur. Bu haklar şunlardır:
- Başkasının ticari unvanını kullandığının tespiti,
- Başkasının ticari unvanını kullanmasının men’ini,
- Kullanılan unvanın tescil edilmesi halinde, unvanın değiştirilmesi ya da silinmesi,
- Tecavüz sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılması,
- Araçların ve malların imhası,
- Zarar varsa, maddi-manevi tazminat
İşletme Adı
İşletme adı, kanuni bir zorunluluk olmamakla birlikte benzer işleve sahiptir. İşletmeyi tanıtmak ve diğer işletmelerden ayırt etmek amacına hizmet eden işletme adının da tescili zorunludur. Ticari unvanla ilgili hükümlerin bazıları işletme adı için de uygulama alanı bulur.
Esnaflar da işletme adı kullanma hakkına sahiptir.
Ticari unvan ve işletme adı hakkında yazdığımız bu yazı bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye içermemektedir. Herhangi bir hukuki sorununuz olduğunda uzman bir avukattan profesyonel destek almanızı öneririz.
