
Trendyol marka hakkı ihlali, çoğu zaman tek bir ürün kartıyla başlar. Sonuca ulaşmak için marka tescili, ürünün kaynağı, satıcının kullandığı fotoğraflar ve platforma yapılan bildirimler aynı zaman çizelgesinde incelenir. Markanın ilanda nasıl kullanıldığı ile müşteriye hangi ürünün teslim edildiği, uyuşmazlığın yönünü belirler.
Bir mağaza kaldırma bildiriminden sonra ürünün orijinal olduğunu söyleyip tedarik faturasını sunabilir. Marka sahibi de satın aldığı numunenin taklit çıktığını veya satış sunumunun kendisine ait mağazayla ilişki kurduğunu gösterebilir. Tescil kaydı, fatura, ürün numunesi, ilan geçmişi ve platform yazışması farklı olguları kanıtlar.
Trendyol Marka Hakkı İhlali Ne Zaman Oluşur?
Marka, bir mal veya hizmetin hangi işletmeden geldiğini gösterir. Bu sebeple hukuki inceleme, işaretin ilanda görülmesiyle bitmez. İşaretin ürünün ticari kaynağını gösterecek biçimde kullanılıp kullanılmadığına, tescilin kapsadığı mal veya hizmetlere ve ortalama tüketicide ilişkilendirme ya da karıştırılma ihtimali doğup doğmadığına bakılır.
Tescilli marka korumasının başlangıcı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 7. maddesinde açıkça gösterilmiştir:
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7/1: “Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.”
Aynı işaretin aynı ürünlerde kullanılması, benzer işaret nedeniyle karıştırılma ihtimali ve tanınmış markadan haksız yarar sağlanması kanunda ayrı ihtimaller olarak düzenlenmiştir. Bu ayrım Trendyol ürün kartında da önemlidir. Örneğin bir telefon kılıfının hangi telefon modeliyle uyumlu olduğunu dürüstçe açıklamak ile ürünü o telefon markasının kendi ürünüymüş gibi sunmak aynı kullanım değildir.
SMK m.29; markanın izinsiz kullanılmasının yanında, markanın taklit edilmesini ve taklit edildiği bilinen veya bilinmesi gereken ürünlerin satılmasını ya da satışa sunulmasını da tecavüz sayar. Satışın henüz gerçekleşmemiş olması bu nedenle tek başına savunma oluşturmaz. Buna karşılık tescilsiz bir işaret bakımından marka hakkına tecavüz hükümleri doğrudan uygulanmaz; somut olayda haksız rekabet veya başka bir koruma yolu bulunup bulunmadığı ayrıca incelenir.
Ürün Kartındaki Marka Kullanımı
Trendyol’da aynı ürün kartı birden fazla satıcı tarafından kullanılabilir. Satıcı kartı kendisi açmış, daha önce oluşturulmuş bir karta katılmış veya katalog eşleştirmesi sonucu o kartta görünmüş olabilir. Bu teknik ihtimaller, ilanı kimin oluşturduğunu ve hatanın nasıl doğduğunu açıklayabilir. Fakat satıcının hangi ürünü, hangi başlık ve marka bilgisi altında satışa sunduğu yine de araştırılır.
Başkasının markası altında farklı üreticinin malını göndermek, ürünün kaynağı hakkında doğrudan yanlış bir izlenim yaratır. Ortak kartta orijinal ürünü satan bir mağazanın durumu ise farklıdır. Bu mağaza bakımından ürünün kaynağı, barkodu, varyantı ve teslim edilen malın kartla eşleşmesi önem kazanır. Trendyol Buybox ihlali tartışmalarında da yalnız kartta görünmek yerine hangi ürünün fiilen sunulduğu ve gönderildiği belirleyicidir.
Trendyol’da ev dekorasyon ürünlerinin başka bir işletmenin markası altında satıldığı uyuşmazlıkta satıcı, kullanımın platform hatasından kaynaklandığını savunmuştur. Yargıtay marka ihlaline ilişkin sonucu korumuş; kararda aktarılan ve bu yönden uygun bulunan istinaf gerekçesi, sunumun dürüst kullanım olmadığını belirtmiştir:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2024/5307, K.2025/3524, T.21.05.2025: “[…] davalının eyleminin dürüstçe bir ticari kullanım sayılamayacağı, […]”
Mahkemenin kabulü, satıcının satış biçimi ve ürünlerin başkasının markası altındaki sunumuna dayanır. Kullanılan ibare dekorasyon ürünlerini tarif eden bir özellik değildir. Katalog eşleştirmesinin gerçekten hatalı çalıştığı başka bir olayda ise kartı kimin açtığı, satıcının ne zaman katıldığı, değişiklik kayıtları ve gönderilen ürün bu teknik savunmanın dayanağını oluşturur.
Orijinal Ürün, Yetkili Satıcılık ve Hakkın Tükenmesi
Orijinallik ürünün kaynağını, yetkili satıcılık ise satıcının marka sahibiyle kurduğu ilişkiyi anlatır. Marka sahibi veya onun izniyle hareket eden kişi tarafından piyasaya sunulan belirli bir ürün üzerindeki marka hakkı, kural olarak tükenir. Sonraki satışın hukuki dayanağı bayilik sıfatından çok ürünün hak sahibinin rızasıyla piyasaya çıkmış olmasına dayanır.
SMK m.152/1, hak sahibi veya onun izniyle piyasaya sunulan ürünlerle ilgili sonraki fiillerin sınai mülkiyet hakkının kapsamı dışında kalacağını düzenler. Tükenme soyut bir ürün türüne değil, piyasaya hukuka uygun biçimde çıkarılmış somut mallara ilişkindir. Bu yüzden faturanın hangi ürünü gösterdiği, tedarik zincirinin nereden başladığı ve Trendyol’da satılan ürünle belgedeki malın eşleşip eşleşmediği önem taşır.
n11 ve Hepsiburada üzerinden yapılan satışların birlikte incelendiği bir uyuşmazlıkta ürünlerin orijinal olduğu kabul edilmiştir. Yargıtayın onadığı kararda aktarılan ilk derece gerekçesi, marka hakkının tükenmesi nedeniyle satışın tecavüz oluşturmadığı sonucuna ulaşmıştır:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2024/2563, K.2025/1122, T.20.02.2025: “[…] buna göre davacının hakkını tükettiği, davalı eyleminin davacı markasına tecavüz oluşturmadığı, […]”
Uyuşmazlığın başka bir katmanında son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin satışı haksız rekabet yönünden değerlendirilmiştir. Böylece ürünün kaynağı ile satış anındaki durumu ayrılmıştır. SMK m.152/2 de değiştirilmiş veya kötüleştirilmiş ürünlerin sonraki ticari kullanımını önleme imkânını marka sahibine bırakır.
Mağaza açıklamasındaki “resmî mağaza”, “yetkili distribütör” veya benzeri ifadeler de ayrıca doğrulanır. Fatura ürünün nereden alındığını gösterebilir; distribütörlük ya da yetkili satıcılık sıfatını ise o ilişkiyi kuran sözleşme açıklar. Meşru biçimde edinilmiş ürünü satma hakkı, işletmeyi marka sahibinin resmî temsilcisi gibi tanıtma yetkisi vermez.
Şikâyette Hak Sahipliği ve İhlal Delili
Platformdan kaldırma isteyen kişinin, başvuru sıfatını ve hangi satışı hedeflediğini birlikte açıklaması gerekir.
Güneş koruyucu ürünlerin bir pazaryerinde satışına ilişkin davada, başvuran şirketin marka üzerindeki hakkı ve ürünlerin sahte olduğunu gösterecek belgeler yetersiz bulunmuştur. Yargıtayın onadığı ret kararında aktarılan ilk derece gerekçesi, geniş bir satış yasağı istenirken hangi delillerin beklendiğini şöyle açıklamıştır:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2024/6632, K.2025/4268, T.18.06.2025: “[…] davacının markalar üzerinde hak sahibi olduğunu ve ürünlerin sahte olduğunu yaklaşık olarak ispat edebilecek belge ve delillerini davalı tarafa sunması gerektiği, […]”
Mahkemenin ret gerekçesi, başvuran şirketin marka üzerinde yetkili olup olmadığına ve ürünlerin sahte olduğu iddiasına odaklanmıştır. Güncel platform başvurusunda tescil belgesi hakkın kapsamını, temsil belgesi başvuranın yetkisini, ürün adresi hedeflenen içeriği, numune ve diğer deliller ise ileri sürülen ihlali gösterir.
Başvuru bu nedenle iki bağı kurar: Önce şikâyetçi ile marka hakkı, ardından marka ile belirli ürün ve satıcı ilişkilendirilir. Marka bir gerçek kişi adına tescilliyken şikâyeti o kişinin ortağı olduğu şirket yapıyorsa, şirketin hakkı hangi yetkiyle kullandığı açıklanmalıdır. Vekil veya lisans alanın yetkisi de belgenin kapsamından anlaşılır.
İhlal gerekçesi genel bir “markam kullanılıyor” cümlesinden ibaret kalmamalıdır. Ürün bağlantısı, satıcı adı, markanın nerede göründüğü, teslim edilen ürünün neden taklit sayıldığı ve varsa numune incelemesi birbiriyle ilişkilendirilmelidir. Aynı kartta beş satıcı bulunması, tek mağazadan alınan numunenin diğer dört mağazadan da geldiğini göstermez.
Trendyol Marka İhlali Şikâyeti Nasıl İşler?
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 9. maddesi, fikrî ve sınaî mülkiyet hakkı ihlaline ilişkin belgeli şikâyet ile buna karşı yapılacak belgeli itiraz için özel bir sistem kurar. Şikâyet, dâhilî iletişim sistemi, noter veya KEP üzerinden yapılabilir. Güncel kanalın yanında başvurunun içeriği de Yönetmelik m.12’deki şartları taşımalıdır.
Hak sahipliğini gösteren belge, başvuranın kimlik ve iletişim bilgileri, temsil varsa yetki belgesi, ihlal gerekçesi ve delilleri ile şikâyete konu ürünü gösteren internet adresi başvurunun temel unsurlarıdır. Ürün adresi, yalnız formdaki teknik bir alan değildir. Platformun hangi içeriğe işlem yapacağını ve sonradan hangi satışın devam edip etmediğinin tartışılacağını belirler.
Usulüne uygun şikâyetin ulaşması üzerine platformun kaldırma süresi Yönetmelikte şöyle düzenlenmiştir:
Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik m.12/3: “ETAHS, şikâyet başvurusunun kendisine ulaşmasından itibaren kırk sekiz saati geçmemek üzere gecikmeksizin şikâyete konu ürünü yayımdan kaldırarak durumu ETHS’ye ve hak sahibine bildirir. ETHS’ye yapılan bildirimde şikâyet başvurusuna itiraz yöntemleri belirtilir.”
Kırk sekiz saat, platforma her başvuruda iki gün bekleme serbestisi tanımaz; “gecikmeksizin” yerine getirilecek işlemin üst sınırını gösterir. Başvuru eksikse Yönetmelik m.12/2 uyarınca işleme alınmaması ve eksikliğin bildirilmesi gündeme gelir. Bu nedenle sürenin başlangıcı tartışılırken başvurunun platforma ulaştığı zaman kadar, zorunlu unsurları taşıyıp taşımadığı da kontrol edilir.
Trendyol Akademi’nin ihlal bildirimleri eğitimi, marka ve görsel hakkı ihlallerini ayrı başlıklarda ele almaktadır. Paneldeki alanlar zaman içinde değişebilse de başvurunun hukuki omurgası marka hakkı, belirli ürün, belirli satıcı ve bunları birbirine bağlayan delildir. Somut olayın niteliğine göre marka ihlali nedeniyle ihtarname de bildirimin kapsamını ve tarihini ortaya koyabilir; her olayda zorunlu tek başvuru şekli değildir.
Satıcının İtirazında Fatura Ne Ölçüde Koruma Sağlar?
Ürünü kaldırılan satıcı için ilk soru, şikâyetin hangi iddiaya dayandığıdır. Taklit ürün iddiasına karşı ürünün orijinalliğini ve tedarik zincirini gösteren belgeler önem taşır. Markanın yanlış kartta görünmesi ileri sürülüyorsa ürün ve katalog kayıtları öne çıkar. Kullanımın uyumluluk açıklaması olduğu savunuluyorsa işaretin ilan içindeki yeri ve sunum biçimi incelenir.
Yönetmelik m.13, orijinal ürün itirazında tek başına herhangi bir faturayı yeterli kabul etmez. Fatura veya fatura yerine geçen belgelerin satıcıdan geriye doğru hak sahibine ya da onun yetkisiyle ürünü piyasaya sunan kişilere uzanan bir zincir göstermesi beklenir. Faturadaki “muhtelif ürün” ifadesi, kaldırılan ilanın hangi mala ait olduğunu açıklamıyorsa ürün kodu, seri numarası, sevk kaydı veya önceki tedarik belgeleri bağlantıyı tamamlayabilir.
İtirazın haklı olduğu sunulan belgelerden açıkça anlaşılıyorsa platformun işlemi için ayrı bir süre öngörülmüştür:
Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik m.14/1: “ETHS’nin itirazında haklı olduğunun 13 üncü madde kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden açıkça anlaşılması halinde ETAHS, şikâyete konu ürünü itiraz başvurusunun kendisine ulaşmasından itibaren en geç yirmi dört saat içinde yeniden yayımlar ve durumu hak sahibi ile ETHS’ye gecikmeksizin bildirir.”
Satıcının itiraz takvimi, platform bildirimindeki güncel işleme göre takip edilir; Yönetmelik m.13 bütün olaylar için sabit bir itiraz günü belirlemez. Alıntıdaki yirmi dört saat ise belgelerden haklılığı açıkça anlaşılan itiraz üzerine platformun yeniden yayın işlemini tamamlayacağı süredir. Dava ve ceza şikâyeti süreleri kendi kanuni başlangıçlarına tabidir.
Ürün yeniden yayımlandıktan sonra aynı ürün ve aynı iddiayla tekrar başvuru yapılması da sınırsız değildir. Yönetmelik m.14/2, ihlali ispatlayan yeni belgeler sunulmadıkça tekrar şikâyetin işleme alınmayacağını düzenler. Yeni bir satıcı, farklı ürün veya sonradan ortaya çıkan numune raporu ise aynı olay sayılıp sayılmayacağı yönünden kendi özellikleriyle değerlendirilir.
Trendyol’un Marka İhlalinden Sorumluluğu Nasıl Değerlendirilir?
Ürünü kendi adına satan bir işletmenin fiili ile üçüncü kişi mağazaya teknik ortam sağlayan pazaryerinin konumu aynı değildir. Platformun üçüncü kişi içeriğini önceden ve genel olarak denetlemesi beklenmez. Buna karşılık hangi ürünün hangi hakka dayanılarak bildirildiğini öğrendikten sonra yaptığı işlemler, sorumluluk değerlendirmesinin parçası olabilir.
Hepsiburada’daki bir satışa ilişkin uyuşmazlık güncel 48 saatlik sistemden önce yaşanmıştır. Yargıtayın onadığı istinaf gerekçesi, geçmiş dönemin işlem takviminden ziyade bildirilen içeriğin yayında kaldığı iddiasının nasıl ispatlanacağına katkı sağlamaktadır:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2023/6106, K.2024/7812, T.06.11.2024: “davacının davalı tarafından dava konusu içeriğin derhal kaldırılmayarak 05.12.2018 tarihine kadar satışlara devam ettiğine dair iddiasını ispatlaması gerektiği, dosyada buna ilişkin bir delil ve belge de bulunmadığı”
Güncel başvurunun takvimi Yönetmelik m.12’ye göre belirlenir. Bildirilen satışın daha sonra sürmesi ise zaman damgalı ilan, sipariş ve platform kayıtlarıyla ortaya konulur.
Başka bir kararda, ihtarla bildirilen ve kaldırılmadığı tespit edilen bağlantı yerine hükümde farklı bir bağlantının yazılması bozma nedeni yapılmıştır. Yargıtay, ilan kimliğinin karar metninde dahi doğru kurulması gerektiğini şu ifadeyle ortaya koymuştur:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2025/1117, K.2025/5983, T.07.10.2025: “davacının ihtarına konu edilen ve davalının yayından kaldırmadığı tespit edilen ‘…’ ibareli link yerine, maddi hata yapılarak gerekçe ve hüküm kısmında ‘…..’ alan adlı linkin yazılması da doğru olmamış”
Bozma gerekçesi, hükmün doğru ürün bağlantısı üzerinden kurulması gerektiğini göstermektedir. Benzer başlıklı iki karttan biri kaldırılırken diğeri açık kalmışsa, her iki kaydın mağaza ve ürün bilgileri ayrı gösterilir. Sorumluluk değerlendirmesi bildirimin içeriği, öğrenme zamanı, alınan önlem, zarar ve uygulanacak özel hüküm üzerinden ilerler.
Pazaryerleri Arasında Değişmeyen Hukuki Çerçeve
Pazaryerinin adı değiştiğinde marka hakkının kapsamı değişmez. Taklit ürün, karıştırılma ihtimali, dürüst kullanım ve hakkın tükenmesi yine SMK hükümleri uyarınca değerlendirilir. Fark daha çok başvurunun yapıldığı kanal, üyelik koşulları ve platformun istediği teknik bilgilerde görülür. Her platformdaki satış ayrı bir mağaza, ürün adresi ve işlem geçmişiyle ilişkilendirilmelidir.
Hepsiburada marka ihlali bakımından platformun ürünü doğrudan satıp satmadığı özellikle önemlidir. “Hepsiburada satıcılı” ürün ile bağımsız bir mağazanın teklifinde muhatap ve fiilin niteliği farklı olabilir. Yukarıdaki kararlarda da görüldüğü üzere, orijinal ürünün Hepsiburada veya n11’de satışa sunulması tükenme ilkesini ortadan kaldırmaz; platforma daha önce bildirim yapılmış olması ise devam eden ihlalin ayrıca ispatlanması ihtiyacını kaldırmaz.
n11’in Marka Koruma Merkezi hak sahipliği ve temsil belgeleriyle çalışan ayrı bir başvuru kanalı sunar. Amazon Türkiye’nin Marka Kaydı programı da marka sahiplerine platform içi koruma araçları sağlar. Bu programlara kabul, Türkiye’de marka hakkını kuran tescilin yerine geçmez. Program üyeliği ile SMK uyarınca hak sahibi olma durumu birbirine karıştırılmamalıdır.
Trendyol’daki bir ürün kaldırıldığında aynı satıcının Hepsiburada, n11 veya Amazon ilanı kendiliğinden kapanmaz. Diğer pazaryerindeki satışın da hedeflenmesi gerekiyorsa o platformdaki mağaza ve ürün kaydı belirlenir. Trendyol şikâyeti, aynı ürün ve satıcıyı açıklıyorsa delil değeri taşıyabilir; diğer platform adına verilmiş otomatik bir kaldırma kararı değildir.
Trendyol Görsel İhlali ve Tasarım İhlali Markadan Nasıl Ayrılır?
Bir ürün sayfasında aynı anda marka, fotoğraf ve ürün görünümü bulunabilir. Bunların hepsi “marka ihlali” adı altında incelenmez. Markanın koruduğu değer, mal veya hizmetin ticari kaynağını gösteren işarettir. Fotoğraf bakımından Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca eser niteliği veya eser olmayan fotoğrafın korunması; ürün görünümü bakımından ise tescilli ya da tescilsiz tasarım şartları gündeme gelebilir.
Bu ayrım yalnız teorik değildir. Hepsiburada ve Trendyol’daki temizlik ürünü ambalajlarının incelendiği bir uyuşmazlıkta marka ihlali kabul edilirken tasarım yönünden aynı sonuca ulaşılmamıştır. Yargıtayın bu yönden yerinde bulduğu istinaf gerekçesinde tasarım karşılaştırması şöyle aktarılmıştır:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2025/105, K.2025/4290, T.18.06.2025: “dava konusu ürün ile davacının davaya mesnet tasarımları arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı“
Marka ile tasarımın koruma konusu ve ihlal ölçütü farklı olduğundan aynı ürün hakkında farklı sonuç çıkabilmiştir. Fotoğrafın aynen kopyalanması da ürünün markasının orijinal olup olmadığı sorusundan ayrıdır. Meşru ürünü yeniden satma hakkı, üreticinin katalog fotoğrafını her durumda çoğaltma izni vermez. Satış sözleşmesi veya yetki belgesi görsel kullanımını kapsıyorsa bu izin ayrıca belge üzerinden anlaşılır.
Trendyol görsel ihlali ve Trendyol tasarım ihlali, bu nedenle ayrı uyuşmazlık türleri olarak ele alınmalıdır. Bu iki konuda hazırlanacak ayrı yazılar; fotoğrafın hak sahipliği, lisans kapsamı, tasarımın yenilik ve ayırt edicilik şartları ile ilgili platform başvurusunu daha ayrıntılı inceleyebilir. Mevcut yazıda ise marka şikâyetinin yanlış hak türü üzerine kurulmasını önleyecek sınır korunmaktadır.
Marka İhlalinde Delil Zinciri
Pazaryeri uyuşmazlığında ekran görüntüsü yararlıdır fakat çoğu zaman tek başına yeterli değildir. Tarih ve saat, tam ürün adresi, mağaza adı, satıcı numarası, fiyat, varyant ve mümkünse ürün kartının kaynak bilgileri kaydın hangi satışa ait olduğunu gösterir. Numune satın alındıysa sipariş numarası, fatura, kargo paketi ve teslim edilen ürün arasındaki bağ kesintisiz kurulmalıdır.
Teknik sistemlerin ürettiği sonuç ile satıcının iradi kullanımı da ayrılmalıdır. Trendyol’un kendi markasıyla ilgili bir Google Ads uyuşmazlığında, arama sonucu ekranında belirli bir görünüm oluşmuş; ancak bu görünümün davalı tarafından anahtar kelime satın alınmasından kaynaklandığı kanıtlanamamıştır. Yargıtayın onadığı kararda aktarılan ilk derece gerekçesi, teknik sonucun sınırını şöyle değerlendirmiştir:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2023/3255, K.2024/5816, T.11.07.2024: “davalının arama motorlarının özellikleri gereği kendi kontrol ve yönetiminde olmayan sonuçtan sorumlu tutulamayacağı ve bu haliyle tecavüzün gerçekleşmediğinin kabulünün gerektiği”
Ekran görüntüsü görünür sonucu tespit etmiştir; uyuşmazlık ise bu sonucun kimin davranışıyla oluştuğunda düğümlenmiştir. Trendyol ürün kartındaki otomatik eşleşme iddiasında da kart geçmişi, satıcının seçimi, platform bildirimi ve sonraki işlem kayıtları teknik neden ile satıcının iradesini ayırmaya yarar.
Taklit ürün iddiasında numune incelemesi daha da önem kazanır. Dolap üzerinden yapılan bir satışla ilgili ceza soruşturmasında Yargıtay, müşteki tarafından sunulan numunenin sipariş ve kargo bilgileriyle bağlantısı kurulup bilirkişiye incelettirilmeden soruşturmanın kapatılmasını eksik bulmuştur:
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E.2025/2667, K.2025/11464, T.01.10.2025: “[…] müşteki vekili tarafından dosyaya sunulan numune ürünün taklit ürün olup olmadığına dair bilirkişi raporu alınması, yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, […]”
Bozma, soruşturmanın eksik yürütülmesine ilişkindir ve henüz bir mahkûmiyet sonucu içermez. Numunenin hangi satıcıdan geldiği açıklanmadığında bilirkişi yanlış mağazaya ait ürünü inceleyebilir. Marka ihlali delil tespiti bakımından hukuki yarar, delilin kaybolma veya elde edilmesinin zorlaşma ihtimali ve istenen tespitin sınırı somut olay üzerinden değerlendirilir.
Tedbir, Durdurma ve Tazminatın Kapsamı
SMK m.149, marka hakkına tecavüzün tespiti, muhtemel tecavüzün önlenmesi, devam eden fiilin durdurulması, maddi ve manevi zararın giderilmesi ile ihlalli ürünler hakkında kanunda sayılan diğer taleplere imkân tanır. Talebin kapsamı, ispatlanan fiille uyumlu olmalıdır. Tek satıcıya ait taklit numunesi, bağlantısı kurulmadan bütün pazaryerlerindeki bütün mağazalara karşı genel yasak gerekçesi yapılamaz.
İhtiyati tedbirde devam eden kullanımın durdurulması, ürünlerin satışının önlenmesi veya delillerin korunması gündeme gelebilir. Mahkeme, hakkın varlığını ve ihlal ihtimalini dosyanın o aşamasında sunulan delillerle değerlendirir. Tedbir kararı nihai hüküm değildir; uyuşmazlığın esası yargılama sonunda karara bağlanır.
Tazminat hesabı da Trendyol cirosunun belirli bir yüzdesi şeklinde otomatik yapılmaz. Fiilî kayıp ve yoksun kalınan kazanç, satış adedi, kâr marjı, markanın ekonomik değeri, kullanım süresi ve zararla bağlantı gibi veriler üzerinden incelenir. SMK m.151’de hak sahibinin seçebileceği hesap yöntemleri düzenlenmiştir. Marka ihlalinde tazminat ve seçimlik haklar bu yöntemleri daha ayrıntılı ele almaktadır.
Aynı Kullanım İçin Haksız Rekabet Hükümleri de Uygulanır Mı?
Tescilli markanın aynen veya benzerinin kullanıldığı her olayda SMK ile Türk Ticaret Kanunu hükümleri otomatik olarak üst üste uygulanmaz. Korunan menfaat ve ileri sürülen fiilin hangi özel düzenleme içinde kaldığı belirlenmelidir. Yargıtay, taklit markalı ürünlere ilişkin bir uyuşmazlıkta marka ihlali sonucunu korurken kümülatif haksız rekabet değerlendirmesini düzeltmiştir:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2025/672, K.2025/5606, T.23.09.2025: “Tescilli haklar bakımından ise ilke olarak sadece ilgili özel düzenleme uygulama alanı bulacaktır.”
Markasal kullanımın dışında kalan ayrı bir davranış veya farklı bir koruma konusu, haksız rekabet hükümleri içinde değerlendirilebilir. Aynı fiilin aynı menfaati ihlal ettiği durumda ise özel marka koruması esas alınır. Orijinal fakat son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin satışında farklı sonuca ulaşılması, ürünün kaynağı ile satış biçiminin ayrı davranışlar olarak nitelendirilmesinden kaynaklanır.
Trendyol Marka İhlali Cezası Nedir?
Platformun ürünü kaldırması, mağazaya ihlal puanı uygulaması veya hesabı sınırlandırması ceza mahkûmiyeti değildir. Bunlar sözleşme ve platform kuralları içindeki işlemlerdir. Ceza sorumluluğu ise SMK m.30’daki suçun unsurları, kast, Türkiye’de tescil ve şikâyet şartı üzerinden değerlendirilir.
Başkasına ait markayı iktibas veya iltibas yoluyla kullanarak mal üreten ya da hizmet sunan kişi hakkında ceza öngörülmüştür. Aynı hüküm; malı satışa arz etme, satma, ithal veya ihraç etme, ticari amaçla satın alma, bulundurma, nakletme ve depolama fiillerini de kapsar. Yaptırım bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır. Bir üründe markanın görünmesi, bu yaptırımın kendiliğinden uygulanacağı anlamına gelmez. İşaretin kullanımı, ürünün taklit niteliği, failin bilgisi ve fiille bağlantısı ceza soruşturmasında delillerle incelenir.
Savcılığa yapılacak şikâyet, Trendyol panelindeki ihlal bildiriminin devamı veya aynı işlemin başka adı değildir. Platform başvurusu ürünün yayından kaldırılmasına yönelik özel elektronik ticaret sürecidir. Ceza şikâyeti ise soruşturma makamına yapılır ve TCK m.73 uyarınca fiil ile failin öğrenilmesinden başlayan altı aylık şikâyet süresine tabidir. Somut olayda süre başlangıcını gösteren sipariş, numune, satıcı ve öğrenme kayıtları bu nedenle önem taşır.
Marka taklit suçu ve cezası bakımından Türkiye’de tescil şartı ayrıca aranır. Meşru tedarik zinciri, ürünün niteliği ve satıcının bilgisi kast değerlendirmesinde birlikte ele alınır.
Dava Süresi ve Görevli Mahkeme Nasıl Belirlenir?
Marka uyuşmazlığındaki bütün talepler için tek bir süre yoktur. Ceza şikâyetindeki altı aylık süre, tazminat zamanaşımı ve platformun 48 ya da 24 saatlik işlem süreleri farklı başlangıçlara ve farklı sonuçlara bağlıdır. Satıcının platform itirazını kaçırdığı iddiası, tazminat davasının zamanaşımına uğradığı anlamına gelmez.
SMK m.157’nin atfıyla tazminat taleplerinde Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi önem taşır:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.72: “Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.”
Zararın ve sorumlu kişinin öğrenildiği tarih, ürünün ilk kez listelendiği tarihle aynı olmayabilir. Mağaza adının değişmesi, ürünün farklı kartlarda sürmesi veya teslim edilen numunenin daha sonra incelenmesi süre tartışmasını etkileyebilir. Devam eden ihlalin durdurulması ve tazminat talebi de aynı hukuki işleve sahip değildir; her talep kendi şartları içinde değerlendirilir.
SMK m.156 uyarınca hukuk uyuşmazlıklarında fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemeleri, ceza yargılamasında fikrî ve sınaî haklar ceza mahkemeleri görevlidir. Bu mahkemelerin bulunmadığı yerlerde yargı çevresine ilişkin görevlendirmeler dikkate alınır. Yer bakımından yetki; davacının yerleşim yeri, fiilin işlendiği veya etkilerinin görüldüğü yer gibi bağlantılara göre belirlenir. Platformun merkez adresi bu bağlantılardan yalnız biridir.
Konusu bir miktar para olan ticari alacak ve tazminat taleplerinde dava şartı arabuluculuk ayrıca incelenir. Tespit, durdurma, tedbir ve tazminatın birlikte istendiği dosyalarda talep bileşimi dikkate alınır. Arabuluculuk başvurusu, platform itirazından ayrı olarak kendi usulünde tamamlanır.
Trendyol Marka Uyuşmazlığında Hukuki İnceleme Neleri Kapsar?
Hak sahibi yönünden inceleme, ihlalli ilanın korunacak markayla bağlantısına ve satışın sürüp sürmediğine odaklanır. Satıcı yönünden ürünün tedariki, kartın geçmişi ve mağaza sunumu öne çıkar. Platform yazışmaları da hangi içeriğin ne zaman bildirildiğini gösterir. Bu üç kayıt grubu, talebin kaldırma, yeniden yayın, durdurma veya tazminata yönelmesini etkiler.
Satış birden fazla pazaryerine yayılmışsa kayıtlar kanal kanal incelenir. Aynı fotoğraf farklı satıcılarda bulunabilir; aynı barkod farklı ürüne bağlanmış olabilir; ürün orijinal olduğu hâlde mağaza kendisini yetkili satıcı gibi tanıtmış olabilir. Her olasılık kendi belge seti ve hukuki nitelendirmesiyle ele alınır.
İstanbul marka avukatı tarafından yürütülecek değerlendirmede de platformun adı tek başına hukuki yolu belirlemez. Delilin kaybolma riski, satışın devam edip etmediği, numunenin kaynağı, taraflar arasındaki sözleşme ve taleplerin niteliği birlikte ele alınır. Uygun talep, merci, süre ve delil stratejisi somut olaya göre profesyonel hukuki değerlendirme alınarak belirlenir.
Trendyol’da Ürünümü Başka Satıcının Satması Marka İhlali Midir?
Başka bir satıcının görünmesi tek başına ihlal değildir. Ürün hak sahibinin rızasıyla piyasaya sunulmuş orijinal bir ürünse hakkın tükenmesi gündeme gelebilir. Taklit ürün teslimi, farklı malın marka altında sunulması veya gerçeğe aykırı yetkili satıcılık beyanı ise ayrı değerlendirilir.
Trendyol Marka Tescil Belgesi Bütün Satışları Engeller Mi?
Tescil belgesi korunan işareti ve mal veya hizmetleri gösterir. Hakkın tükenmesi, dürüst kullanım ve markasal olmayan kullanım gibi kanuni sınırlar saklıdır. Bu nedenle markalı bütün ürünlerin satışı, yalnız tescil belgesinin varlığına dayanılarak engellenemez.
Trendyol Marka İhlali Bildirimi Kaç Saatte Sonuçlanır?
Usulüne uygun başvuru platforma ulaştığında ürünün gecikmeksizin ve en geç kırk sekiz saat içinde yayından kaldırılması gerekir. Eksik başvuru işleme alınmaz ve eksikliğin bildirilmesi gerekir. Bu süre mahkemenin ihlal veya tazminat hakkında karar vereceği süre değildir.
Fatura Sunulursa Ürün Otomatik Olarak Yeniden Açılır Mı?
Hayır. İtirazın haklı olduğu sunulan belgelerden açıkça anlaşılmalıdır. Faturanın kaldırılan ürünü göstermesi ve gerektiğinde hak sahibine ya da onun yetkisiyle ürünü piyasaya sunan kişiye uzanan tedarik zincirini açıklaması beklenir. Bu şart gerçekleşirse platform ürünü en geç yirmi dört saat içinde yeniden yayımlar.
Trendyol Marka İhlali İtiraz Süresi Yirmi Dört Saat Midir?
Yirmi dört saat satıcının genel itiraz süresi değildir. Belgelerden haklılığı açıkça anlaşılan itiraz üzerine platformun ürünü yeniden yayımlayacağı süredir. Satıcıya gönderilen bildirimin güncel işlem takvimi ile dava ve ceza şikâyeti süreleri ayrıca değerlendirilir.
Satış Yetki Belgesi ile Orijinallik Faturası Aynı Belge Midir?
Yetki belgesi, satıcıya tanınan satış, temsil veya dağıtım yetkisinin kapsamını gösterir. Fatura ise belirli ürünün tedarik kaydıdır. Satış yetkisinin bulunmaması orijinal ürünün yeniden satışını her durumda ihlal yapmadığı gibi, faturanın bulunması da satıcıyı resmî mağaza olarak tanıtma yetkisi vermez.
Hepsiburada’daki İhlal Trendyol Şikâyetiyle Kaldırılır Mı?
Her pazaryeri kendi ürün ve mağaza kaydı üzerinden işlem yapar. Trendyol’daki şikâyet ve numune kayıtları aynı ürünü açıklıyorsa Hepsiburada başvurusunda delil olarak kullanılabilir. Yine de Hepsiburada’daki bağlantı, satıcı ve devam eden satış ayrıca belirlenmelidir.
Orijinal Ürün Satışı Katalog Fotoğrafını Kullanma Hakkı Verir Mi?
Orijinal ürün tedariki marka hakkının tükenmesini destekleyebilir. Katalog fotoğrafının çoğaltılması ise fotoğraf üzerindeki hak ve izin ilişkisine bağlıdır. Satış veya distribütörlük sözleşmesinin görsel kullanımını kapsayıp kapsamadığı belge içeriğinden anlaşılır.



