İçindekiler
Entegre devre topoğrafyaları, 5147 sayılı Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun (“Kanun”) ile korunur. Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanunun Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik (“Yönetmelik”) de buna yönelik düzenlenmiştir. İlgili düzenlemeler bu alanda rekabet oluşturulması ve sanayinin gelişmesini sağlamak amacıyla hukuki açıdan korunma sağlar. Bu yazımızda entegre devre topoğrafyaları kavramı ve tescilinden bahsettik. Ayrıca sağlanan hukuki korumanın konusu ve süresi hakkında da bilgi sunduk.
Genel Olarak Entegre Devre Topoğrafyaları Kavramı ve Tescili
Entegre devre ve entegre devre topoğrafyası, Kanun’un Tanımlar başlıklı 2. maddesinde tanımlanmıştır. İlgili hüküm uyarınca entegre devre; elektronik bir işlevi veya bunun gibi diğer işlevleri yerine getirmek üzere tasarlanmış, en az bir aktif elemanı olan ve ara bağlantılarından bir kısmının ya da tümünün bir parça malzeme içerisinde ve/veya üzerinde bir araya getirilmiş ara veya son formdaki bir üründür.
Aynı madde uyarınca entegre devre topoğrafyası ise, entegre devreyi oluşturan tabakaların üç boyutlu dizilimini gösteren, üretim amacıyla hazırlanmış ve herhangi bir formatta sabitlenmiş görüntüler dizisi olup, her görüntü entegre devrenin üretiminin herhangi bir aşamasındaki yüzeyinin tamamının veya bir kısmının görünümünü göstermektedir.
Tescil Süreci
Entegre devre topoğrafyalarının tescili için başvuru sahipleri, yetkili kuruluşa yazılı olarak başvurur. Her entegre devre topoğrafyası için ayrı ayrı olmak üzere başvuru yapar. Tescile yetkili kuruluş, Türk Patent ve Marka Kurumu’dur (“Kurum”).
Kanun’un Başvuru Şartları başlıklı 14. maddesi uyarınca entegre devre topoğrafyası tesciline ilişkin başvuru dilekçesi şu bilgi ve belgelere yer vermelidir:
- Başvuru sahibinin adı ve adresi.
- Entegre devre topoğrafyası hakkında yazılacak özet bilgi.
- Başvuru ücretinin ödendiğini gösteren belge.
- Entegre devre topoğrafyasının ilk ticari kullanım tarihi veya böyle bir kullanımın daha önce gerçekleşmediği beyanı.
- Entegre devre topoğrafyası üzerinde elde edilen hak sahipliğinin ne şekilde elde edildiğine ilişkin bilgi.
- Başvuru vekil aracılığıyla yapılacaksa vekilin yetkilendirildiğine ilişkin vekaletname.
- Entegre devrenin yerine getirdiği elektronik işlevleri tanımlayan bilgileri içeren entegre devre topoğrafyasının kopyası veya çizimleri. (Bu ibraz ettiği kopya ve çizimlerin entegre devre topoğrafyasının tanısına yeterli olması durumunda, hak sahibinin entegre devre topoğrafyasının üretimiyle ilgili parçalar için yaptıkları kopya ve çizimleri vermesine artık gerek kalmaz.)
Entegre devre topoğrafyasının tescili için yukarıda belirtmiş olduğumuz başvuruda verilen tüm bilgi ve belgelerin toplanması ve teslimi sürecinin, Kanun ve ilgili yönetmeliğe uygun bir şekilde yürütülmediği hallerde, Kurum başvuru sahibine bildirimde bulunarak eksiklikleri gidermesi için tebliğ tarihinden itibaren iki aylık süre vermektedir. Ancak başvurucunun kimliğine ilişkin bilgilerin ve entegre devre topoğrafyasının kopyalarının ya da çizimlerinin başvuru sırasında verilmiş olması halinde başvuru, Kurum’a verildiği tarihten itibaren kesindir.
Başvurunun Tamamlanması
Başvurunun kuruma verildiği tarihte başvuru dilekçesi, başvurunun sahibinin kimliğine ilişkin bilgiler, entegre devre topoğrafyasının kopyaları ya da çizimleri eksikse bu eksikliklerin giderildiği tarihten itibaren başvuru tarihi kesinleşecektir. Ancak eksiklikler belirtilen süre içerisinde giderilmemişse artık başvuru yapılmamış sayılacaktır.
Başvurunun kesinleşmesiyle birlikte Kurum başvuruyu, entegre devre topoğrafyaları siciline kaydedecektir. Bu sırada başvuru dilekçesinde belirtilen bilgilerin doğruluğunu, başvuru yapanın başvuru yapma hakkına sahip olmasını araştırmaz. Ayrıca entegre devre topoğrafyasının orijinal olup olmadığını incelemez. Sicile kaydı yapılan entegre devre topoğrafyası, Kurum nezdinde tutulan bültende yayımlanacaktır.
Sicil kaydı bir çok bilgiyi içerir. Öncelikle başvuru numarası ve tarihini, tescil numarası ve tarihini, koruma başlangıç tarihini gösterir. Entegre devre topoğrafyasının hak sahibinin adı ve soyadı ile uyruğu ve adresine ilişkin bilgilere de yer verir. Tasarlayıcı veya tasarlayıcıların adı soyadı ile adresi de sicilde mevcuttur. Özet ve başvuru vekille yapıldığı takdirde vekilin adı, soyadı ve adresi de gösterilir. Kurum, sicile kayıttan ve bültende yayımlandıktan sonra tescil belgesini başvuru sahibine veya vekiline gönderir.
Kurum tarafından daha önce başvurusu yapılan ve tescil edilen entegre devre topoğrafyasına ait sicil aleni olup ücretinin ödenmesi koşuluyla herkes tarafından sicil örneği alınabilecektir.
Entegre Devre Topoğrafyalarında Korumanın Konusu
Kanun’un Korumadan Yararlanacak Kişiler başlıklı 3. maddesi, kanunun sağladığı korumadan yararlanabilecek olanları belirler. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları korumanın kapsamındadır. Türkiye sınırları içinde ikametgahı olanlar ile sınai veya ticari faaliyette bulunanlar de kapsamdadır. Ayrıca ilgili uluslararası anlaşmaların hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip kişiler de yararlanabilecektir. Bu saydığımız kişiler dışında kalmasına rağmen, Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen entegre devre topoğrafyası koruması tanıyan devletlerin uyruğundaki gerçek ve tüzel kişiler de karşılıklılık ilkesi gözetilerek Türkiye’de bu haktan yararlanabilecektir.
Tescil belgesi, orijinal entegre devre topoğrafyalarında korumayı sağlar. Koruma; dayandığı içerik, işlem süreci, sistem, teknik veya topoğrafyanın kendisi dışında topoğrafyada sabitlenmiş bilgiyi kapsamaz. Korumadan yararlanmak için, yapısında koruma altına alınmış entegre devre topoğrafyası bulunduran entegre devrenin ayrıca herhangi bir üründe kullanılması gerekmemektedir.
Entegre devre topoğrafyalarının orijinal niteliğini kazanması için tasarlayıcısının kendi fikri çabası ile ortaya çıkmalıdır. Ayrıca tasarlama sırasında entegre devre üreticileri ve tasarlayıcıları arasında bilinmiyor olması gerekmektedir.
Bilinen elemanların ve ara bağlantıların düzenlenmesinden oluşan bir entegre devre topoğrafyası da korumadan yararlanır. Ancak bir arada şekli bakımından yukarıda belirttiğimiz üzere orijinallik şartını taşıması gerekir.
Korumanın Süresi
Entegre devre topoğrafyaları için hukuki korumanın süresi, Kanun’un Korumanın Başlangıcı ve Süresi başlıklı 6. maddesinde düzenlenmiştir.
İlgili hüküm, entegre devre topoğrafyasına sağlanan korumanın başlangıcını gösterir. İlk piyasaya sürülme tarihi veya piyasaya sürümün olmadığı hallerde tescil başvurusunun yapıldığı tarih olacaktır. Ancak bunun için iki şartın da sağlanması gerekir. Öncelikle hak sahibi veya onun izniyle üçüncü kişi bunu ticari açıdan piyasaya sürmüş olmalıdır. İkinci olarak iki yıl içinde tescil başvurusunu da yapmalıdır.
Koruma süresi yukarıda belirtmiş olduğumuz başlangıç tarihinden itibaren on yıl boyunca devam eder. Bu süre onuncu takvim yılının bitiminde sona erer.
Entegre devre topoğrafyasını koruma hakkını talep iki durumda mümkün olmaz. İlk durum gizlilik gerektiren durumlar haricinde bunun ticari olarak kullanılmamasıdır. İkinci durum ise tasarlandığı tarihten itibaren on beş yıl içerisinde tescil talebinde bulunulmamasıdır.
Yukarıda hukuki açıdan önem ihtiva eden “Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması” konusunu genel bir çerçeveyle açıkladık. Bu konu oldukça önemli ve hukuki danışmanlık alınması gereken başlıca konulardan biridir. Daha fazla bilgi ve danışmanlık için hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
