İçindekiler
E-ticaret, alıcı ve satıcının fiziki olarak karşı karşıya gelmeden aralarında elektronik ortamda gerçekleştirdiği ticari faaliyetleri ifade etmektedir. Elektronik ticaretin günden güne yaygınlaşması ile 23.10.2014 tarihli 6563 Sayılı E-Ticaret Kanunu, Mesafeli Sözleşmelere Dair Yönetmelik ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da düzenlenen ilgili maddeler ile hukuki bağlamda elektronik ticaretin güvence altına alınması için kanun koyucu tarafından çeşitli düzenlemeler getirilmiştir. Bu düzenlemelere göre e-ticaret kullanıcı sözleşmesi, elektronik ortamda ticari alışveriş yapabilmek için zorunludur. Ancak bu zorunluluk yalnızca internet sitesine üye olmak isteyenler için geçerlidir. Sitenin tüm ziyaretçileri kullanıcı sözleşmesine onay vermek zorunda değildir.
Fiziki olarak düzenlenen sözleşmelerde olduğu gibi, elektronik ticaret esnasında da alıcıyı ve satıcıyı korumak adına hukuki metinler düzenlenmektedir. Elektronik ortamda yapılan alım satımları düzenleyen hukuki metinlerden biri de e-ticaret kullanıcı sözleşmesidir. Alıcı, mal veya hizmetlerden yararlanmak için siteye üye olduğu esnada işbu sözleşmeyi onaylayarak sözleşmede düzenlenen hususları kabul ettiğini beyan ve taahhüt eder. Kullanıcı sözleşmesi, üyelik sözleşmesi olarak da adlandırılabilir.
E-ticaret kullanıcı sözleşmesi, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşme çeşididir. Sözleşme ile beyan ettiği yükümlülüğünü yerine getirmekten kaçınan taraf için izlenebilecek hukuki yollar ve cezai yaptırımlar bulunmaktadır. Böylece gerçek veya tüzel kişiler arasındaki elektronik ticari ilişki, hukuki olarak güvence altına alınmaktadır.
E-Ticaret Kullanıcı Sözleşmesi Nedir?
E-ticaret kullanıcı sözleşmesi; herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından işletilen ”site” ile söz konusu sitede yer alan ürün veya hizmetleri kullanmak adına ”kullanıcı” olarak kaydolan kişi arasında akdedilen bir tür sözleşmedir. Üyelik gerektiren sitelerde geçerlidir. Karşılıklı yükümlülükler içermektedir. Tüketicinin Korunması Hakında Kanun gereği mal veya hizmet satan elektronik ticaret sitelerinin bulundurması gereken sözleşmelerden birisidir.
E-ticaret kullanıcı sözleşmesi, satıcı tarafından düzenlenerek alıcıya sunulur. Tarafların hak ve yükümlülükleri, uyuşmazlık halinde nasıl bir yol izleneceği, sözleşmenin nasıl yürürlükte kalacağı veyahut nasıl feshedileceği gibi konular iki taraf içinde hukuki olarak güvence altına alınmış olmaktadır. Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin sınırları belirlenmektedir. Bu bakımdan kanunun belirlediği sınırlar içerisinde tüm bu hususları düzenleyen kullanıcı sözleşmesinin varlığı elektronik ortamda güven ile ticaret yapılma imkanı sağlamaktadır.
E-Ticaret Kullanıcı Sözleşmesi Nasıl Hazırlanır?
E-Ticaret kullanıcı sözleşmesi hazırlanırken, hukuki bir metin olduğundan avukat yardımı almakta yarar vardır. Böylece satıcı, elektronik ticaret esnasında karşı karşıya kaldığı problemlerde hak kaybına uğramadan uyuşmazlığı çözmek adına haklarını güvence altına alabilecektir. Sözleşmede eksik veya yanlış düzenlenebilecek hususlar, ileride tarafların hak kaybına uğramasına sebep olabilir. Bu sebeple uzman yardımı almak son derece önem taşımaktadır. E-ticaret kullanıcı sözleşmesi hazırlanırken, sözleşmede bulunması zorunlu olan hususların net ifadeler ile eksiksiz bir şekilde yazıya geçirilmesi gerekir.
Sözleşmede yer alan hususlar, kanunun emredici hükümlerine uygun olmalıdır. Kanunen sözleşmelerde düzenlenmesi uygun olmayan hususların kullanıcı sözleşmesinde yer alması hukuki olarak anlam ifade etmeyerek tarafları zor duruma sokabilir. Bu yüzden e-ticaret kullanıcı sözleşmelerinin tecrübeli avukatlar tarafından düzenlenmesi hak kaybını önleyecektir. E-ticaret aracılığı ile mal veya hizmet satışı yapacak gerçek veya tüzel kişinin internet sitesine üye olacak kullanıcılar için kullanıcı sözleşmesini avukat yardımıyla hazırlaması tavsiye edilir.
E-Ticaret Kullanıcı Sözleşmesinde Neler Bulunmalıdır?
Taraflar
Her hukuki sözleşmede olduğu gibi e-ticaret kullanıcı sözleşmesinde de taraflar bulunmalıdır. Taraflar genellikle alıcı ve satıcı olarak adlandırılır. Sözleşmenin hukuki bağlamda sonuç doğurması için karşılıklı iki tarafın sözleşmeye onay vermesi ilk şarttır.
Sözleşmenin Konusu ve Kapsamı
E-ticaret kullanıcı sözleşmesinin konusu ve neleri kapsayacağı mutlaka iki taraf için de açık bir şekilde düzenlenmelidir. Sözleşme konusu açık ve anlaşılır olmalıdır. İki tarafında ne gibi taahhütler verdiği ve hangi durumlarla karşı karşıya kalabileceği sözleşmede yer almalıdır.
Kullanım Koşulları
Kullanım koşulları genellikle kullanıcının mal veya hizmetlerden yararlanmak üzere kaydolduğu sitedeki hükümleri kabul ettiğinin taahhüt altına alınmasıdır. Kullanıcı, kullanım koşulları kabul ettiğinde, hükümlerde meydana gelebilecek değişiklikleri de önceden kabul etmiş sayılır. Çoğu e-ticaret kullanıcı sözleşmesinde satıcı, içerikteki bilgileri ve hükümleri sonradan değiştirme hakkını saklı tutmaktadır.
Tarafların Hak ve Yükümlülükleri
Alıcı ve satıcı olarak adlandırılan tarafların ortak hak ve yükümlülükleri olabileceği gibi sıfatlarına özgü ayrı hak ve yükümlülükleri de olabilir. E-ticaret kullanıcı/üyelik sözleşmelerinde tarafların hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıklar için önem taşımaktadır.
Ödeme Koşulları
Alıcı ve satıcının arasındaki ticari ilişkide mal veya hizmetin ödemesinin nasıl gerçekleşeceğinin belirlendiği bölümdür. Ödeme koşullarının, ticari faaliyetler gerçekleşmeden önce belirlenmesi sağlıklı bir ticari ilişki zemini yaratmaktadır.
Sözleşmenin Yürürlüğü ve Feshi
E-ticaret kullanıcı sözleşmesinin hangi şartlarda yürürlülüğe gireceği, yürürlükte kalmaya devam edeceği ve hangi şartlarda feshedileceği gibi hükümlerin düzenlendiği kısımdır. Kullanıcılar, fesih durumunda, sözleşmede öngörülen bazı yaptırımlar ile karşı karşıya kalabilir. Bu koşulların sözleşmede önceden düzenlenmesi, sağlıklı bir ticari ilişki açısından gereklidir. Uyuşmazlık halinde yetkili olan mahkeme veya icra daireleri, genellikle kullanıcı sözleşmelerinin bu başlığı altında kararlaştırılır.
E-ticaret kullanıcı sözleşmelerinde, satıcının istediği özel hususlar da sözleşmeye eklenerek güvence altına alınabilir.
E-Ticaret Kullanıcı Sözleşmesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
E-Ticaret kullanıcı sözleşmesi, kâr amacı ile elektronik ortamda mal veya hizmet satan satıcı ile mal veya hizmetten yararlanmak isteyen alıcı arasındaki maddi ilişkiyi düzenlemektedir. Elektronik ortamda güven ortamının sağlanması ancak hukuki geçerliliği olan bir sözleşmeyle ticari ilişkinin güvence altına alınmasıyla sağlanabilir.
Fiziksel ortamda yapılan ticari alışverişler, elektronik ticaretin artmasıyla aynı oranda azalmaktadır. E-ticaret de alıcı ve satıcı birbirini görmemektedir, bu sebeple ticari ilişkinin uygun ve güvenli bir zemine oturtulması gerekmektedir. Bu konuda gerekli hukuki düzenlemeler yapıldıktan sonra e-ticaret daha da yaygınlaşmıştır. Satıcı ve kullanıcı haklarını koruma altına alabilmektedir. Bu sebeple kullanıcı sözleşmelerindeki her husus dikkatle incelenmelidir.
Herhangi bir uyuşmazlık vuku bulduğunda, uyuşmazlıkla ilgilenecek mahkeme veya icra dairesinin göz önünde bulunduracağı belge, e-ticaret kullanıcı sözleşmesidir.
Kullanıcı sözleşmesinin hukuki sonuçlar doğurması için, kullanıcının bu sözleşmeye onay vermesi gerekmektedir. Onay aşaması yarıda kalmışsa sözleşme herhangi bir hüküm ifade etmez.
Asıl kullanıcı sözleşmesine ek sözleşmeler de bulunabilir. Alıcının, e-ticaret kullanıcı sözleşmesini onaylarken ek sözleşmeleri de göz önünde bulundurması gerekmektedir. Sözleşmeden kaynaklanan herhangi bir uyuşmazlıkta, işbu sözleşme HMK madde 193 nezdinde delil teşkil edecektir.
Satıcının, e-ticaret kullanıcı sözleşmesine onay veren alıcının kişisel verilerini koruması ve paylaşmaması gerekir. Kullanıcı, satıcının kişisel verilerine erişebileceğini kabul etmektedir. Kişisel verilerin kullanılmasının ihlal edilmesi, hukuki yaptırımlar ile sonuçlanabilir.
E-ticaret kullanıcı sözleşmeleri süreli olabilir. Alıcının, sözleşmeye onay verirken süreli veya süresiz olup olmadığına dikkat etmelidir.
Alıcının, kullanıcı sözleşmesini kabul ettiğini belli eden kelimeler kullanılmalıdır ve alıcının sözleşmedeki şartları kabul ederek taahhüt verdiği açık ve anlaşılır olmalıdır.
E-ticaret kullanıcı sözleşmeleri, her site için ayrı olarak düzenlenmelidir. Kopya edilmiş sözleşmeler ileride ciddi sonuçlar doğurabilir. Tüm bu sebepler göz önüne alınarak e-ticaret kullanıcı sözleşmesi hazırlamak için mutlaka e-ticaret avukatı desteği alınmalıdır.
