İçindekiler
AEY Legal olarak yazdığımız yazılar genel olarak hukuki konularla ilgili bilgilendirme amaçlı yazılardır. Bu yazılarımızla siz değerli okuyucularımızı çeşitli konularda bilgilendirmeyi amaçlıyoruz. Sitemizde birçok farklı konuda makaleler mevcut. Bu makalelerde bilgi vermenin yanında, herhangi bir hukuki sorumluluk üstlenmediğimizi de belirtiyoruz. Zira bu konularda herhangi bir sorununuz olması halinde, özellikle bizlerle görüşerek tam randımanlı bir destek almanızın daha uygun olacağını düşünüyoruz. Ancak bazı yazılarımızda ise sizlere fikir verme amacı da gütmekteyiz. Bir şeyi yapmanın/yapmamanın size getireceği avantaj ve dezavantajları da anlatmamızın faydalı olacağını düşünüyoruz. Bu yazıda da limited şirketin avantaj ve dezavantajları konusunu işleyeceğiz. Öncelikle limited şirket nedir, bunu kısaca inceleyelim.
Limited Şirket Kavramı
Belirli bir miktarda sermayeye sahip olan şirketler limited şirkettir. Bu şirketlere sermaye getiren pay sahipleri belirli miktarlarda sermaye taahhüt ederler. Örneğin toplam sermayesi 50.000-TL olan bir limited şirketin 5 ortağı olduğunu ve hepsinin eşit sermaye getirdiğini varsayalım. Bu durumda her ortağın ayrı ayrı 10.000-TL sermayesi olur. Bununla birlikte, şirket sermayesinin 1.000-TL tutarındaki paylara bölünmüş olması da mümkündür. Bu ihtimalin varlığı halinde şirkete ait toplamda 50 pay mevcut olmuş olur. Bu payları ortaklar kendi aralarında istedikleri gibi paylaşabilirler. Mesela beş ortaktan; biri 15, diğeri 5, biri 10, biri 12, diğeri de 18 pay sahibi olsun. Payların eşit olması şart değildir. Bu nedenle ortaklar hisseleri aralarında istedikleri oranda bölüşmekte özgürdür.
Ortakların belirli miktarda payları olmakla birlikte, kural olarak limited şirket sermayesi bölünmezdir. Buradaki paylar yalnızca hesap amacıyla paylara bölünmüştür. Bu nedenle limited şirketin sermayesi bir bütündür.
Limited şirketler, borçlarından dolayı yalnızca malvarlığıyla sorumlu olur. Pay sahipleri de sadece taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile ve şirkete karşı sorumludur. 15.000-TL sermaye taahhüdünde bulunan bir ortak, bu sermayesini şirkete özgülemekle yükümlüdür. Bu şirketlerin ortakları, limited şirketin borcu nedeniyle kendileri ayrıca sorumlu olmazlar. Yalnızca taahhüt ettikleri sermayeyi şirkete getirmek zorundadırlar.
Limited şirketin pay sahiplerinin gerçek kişiler (şahıslar) ve tüzel kişiler olması mümkündür. Mesela bir şirket başka bir şirketin pay sahibi olabilmektedir.
Şirketin sermayesinin belirli bir miktarı geçmesi gerekmektedir. Şu an yürürlükte olan hükümlere göre başlangıç için ortaya konan sermaye en az 10.000-TL olmalıdır. Cumhurbaşkanının bu miktarı 10 katına kadar artırma yetkisi vardır.
Limited şirketler, esasında pek çok yönden anonim şirketlere benzemekle birlikte bazı noktada ayrışmaktadırlar. Anonim şirketlerde asgari sermaye 50.000-TL iken bu miktar limited şirketlerde 10.000-TL’dir.
Sermaye Kavramı
Sermayeyi, kabaca bir şirketin yapacağı harcamaları karşılamak üzere ortaya koyduğu para veya parasal karşılığı olan mallar olarak tanımlamak mümkündür. Nakit para veya parasal karşılığı olan arsa, ev, araba gibi mallar sermaye kavramının içine girer. Limited şirkette, anonim şirketten farklı olarak tek bir sermaye türü vardır: esas sermaye.
Esas sermaye, limited şirket ortaklarının şirkete getirmeyi taahhüt ettikleri miktardır. Bu miktar en az 10.000-TL olmalıdır. Cumhurbaşkanının bu miktarı 10 katına kadar artırma yetkisi vardır. Bu sermaye sabittir, değiştirilmesi için sözleşmenin de değiştirilmesi ve tescil edilmesi gerekir.
Limited şirket ortakları, yalnızca taahhüt ettikleri sermaye tutarını ödemekle sorumludur. Bu tutarı da kuruluş aşamasında peşin olarak ödemek zorundadırlar. İstisna olarak, sözleşmede hüküm mevcut ise ek ve yan ödeme yükümlülüğünün şartlarının varlığı halinde ortak bundan da sorumlu olur. Bunlardan ayrı olarak, ayrıca limited şirkete ait kamu alacağının şirketten tahsil imkanı kalmaz ise ortaklar, sermaye payları oranında alacaktan sorumlu olur.
Sermayenin Bölünmezliği
Limited şirket sermayesi kural olarak bir bütündür. Sermaye esas olarak bir bütün olmakla birlikte, yalnızca hesabi olarak farklı tutarlarda paylar mevcuttur. Bir payın değeri en az 25 TL olmalıdır. Buna paralel olarak payların değerleri 25 TL ve katları şeklinde belirlenmelidir. Bu değerlerin eşit olması zorunlu değildir. Örneğin 50.000-TL sermayeli bir şirkette 100 TL, 500 TL, 1.000 TL gibi değerlere sahip paylar olması mümkündür.
Ortakların oy hakkı sahip oldukları payın itibari değerine göre belirlenir. Sözleşme ile daha yüksek bir rakam öngörülmemiş ise 25 TL’lik her pay bir oy hakkı verir. Buna göre, örneğin 1.000 TL tutarında sermaye taahhüt eden bir ortağın 40 oy hakkı vardır. Kanun’un da belirttiği üzere, bu durum sermayenin bölünmesi anlamına gelmemektedir.
Limited Şirket Kurmak
Limited şirketi tek bir kişi kurabilmektedir. Birden fazla pay sahibi olma zorunluluğu yoktur. Bu nedenle tek bir kişinin limited şirket kurması mümkündür. Ancak ortak sayısının bire düşmesi halinde bu durumun ayrıca tescil edilmesi gerekir. Aynı şekilde, ortak sayısı tek iken artırılmak istenirse yine tescil edilmesi gerekir. Aksi takdirde bundan oluşacak zararlardan ilgili kişiler yasal olarak sorumlu olur. Anonim şirketten farklı olarak limited şirkette azami ortak sayısında bir sınırlama mevcuttur. Buna göre azami ortak sayısı en fazla ellidir. Kurucu olan kişiler şirkete sermaye taahhüdünde bulunan pay sahipleridir. Kurucuların bir limited şirket kurma iradesini bulunduran irade açıklamaları, kanunda gösterilen diğer belgeler ile birlikte kuruluş için yeterlidir. Buna ilişkin detayları şu yazımızda bulabilirsiniz. Limited şirketin sözleşmesine ilişkin detaylarımız için ise sizi şu yazımıza bakmaya davet ediyoruz.
Limited Şirketin Avantajları
Şirket ortaklarının limited şirkette pay sahibi olması birtakım avantajları beraberinde getirmektedir. Bu avantajların en temel özelliği, ortakların limited şirketin borçlarından kişisel olarak sorumlu olmamalarını sağlamasıdır. Limited şirket, ortaklarından bağımsız bir tüzel kişiliğe sahiptir. Bu nedenle ortaklardan ayrı olarak üçüncü kişilerle alacak/borç ilişkileri kurma hakkı vardır. Limited şirketin bu yapısı nedeniyle, ortakları limited şirketin sorumluluklarından ikincil olarak sorumludur.
Limited şirketin avantajları içerisinde belki de en önemlisi, ortağın yalnızca şirkete taahhüt ettiği sermayeyi getirmekle sorumlu olmasıdır. Sermayeyi, kabaca bir şirketin yapacağı harcamaları karşılamak üzere ortaya koyduğu para veya parasal karşılığı olan mallar olarak tanımlamak mümkündür. Nakit para veya parasal karşılığı olan arsa, ev, araba gibi mallar sermaye kavramının içine girer. Hukukumuzda esas sermaye ve kayıtlı sermaye olmak üzere iki farklı sermaye kavramı bulunmaktadır. Ancak limited şirketlerde yalnızca esas sermaye sistemi mevcuttur. Sermaye kavramını ve çeşitlerini detaylı olarak incelediğimiz şu yazımıza da göz atmanızın faydalı olacağını düşünüyoruz.
Böylece ortakların kişisel malvarlıkları, şirketin borçlarından etkilenmemektedir. Kural olarak, limited şirketlerde ortakların tek borcu vardır. Bu da ortakların taahhüt ettikleri sermayeyi şirkete getirmeleridir.
Limited şirketler için avantaj denebilecek diğer bir husus ise asgari sermaye miktarındadır. Burada özellikle anonim şirketlerde de bahsettiğimiz asgari sermaye miktarı limited şirketlerde daha azdır. Anonim şirketlerde bu rakam 50.000 TL iken limited şirkette bu rakam 10.000 TL’dir.
Son olarak ise avukat zorunluluğundan bahsedelim. Bu husus 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesinde yer almaktadır. Maddenin üçüncü fıkrasına göre bazı anonim şirketlerin bünyesinde sözleşmeli bir avukatın yer alması zorunludur. Bu şirketlerde avukatın yer almaması halinde şirket hakkında belirli bir para cezası söz konusudur. Anonim şirketlerde bu durumlarda avukat zorunluluğu söz konusudur. Limited şirketlerde ise böyle bir durum söz konusu değildir.
Limited Şirketin Dezavantajları
Avantajlarının yanında, limited şirketler bazı özellikleri yönüyle bazı dezavantajlar da içermektedir. Bunlardan biri ortakların kamu borçlarından sorumluluğu noktasındadır. Anonim şirketlerde ortaklar yönünden böyle bir sorumluluk yokken limited şirketler ise şirketin kamu borçlarından sorumludur. Yine anonim şirketlerde ortaklıktan çıkarılma diye bir kurum yokken, limited şirketlerde ise vardır. Buna ilişkin detayları şu yazımızda bulabilirsiniz.
Limited şirketlerde pay devri ancak ve ancak noter yoluyla mümkündür. Anonim şirketlerde ise bunun için duruma göre daha kolay yöntemler mevcuttur. Hamiline yazılı senetlerde teslim, nama yazılı senetlerde ise ciro ve teslim de pay devri için yeterlidir.
Bir diğer husus ise limited şirketin tabi olduğu sermaye sistemi hakkındadır. Limited şirketler yalnızca esas sermaye sistemine tabi iken, anonim şirketlerde ise ayrıca kayıtlı sermaye sistemi vardır. Bu sistem, yönetim kurulunun belirlenen miktara kadar sermayeyi artırma yetkisine sahip olması anlamına gelir. Bu durumda esas sözleşmede değişikliğe ve keyfiyetin tescil ve ilanına gerek kalmamaktadır. Ancak limited şirkette bu sistem olmadığı için sermaye artışı için genel kurul kararı ve kararın tescili ve ilanı gerekir.
Son olarak ise halka arz sisteminden bahsedelim. Kısaca halka arz, şirketin hisselerinin borsada yatırımcıların işlem yapmasına açılmasıdır. Hisselerin değerinin artıp azalmasına göre yatırımcılar yeni hisse alma ya da hissesini satma hakkına sahiptir. Anonim şirketlerde halka arz mümkünken limited şirketlerde ise halka arz yoktur.
Sonuç
Limited şirketin avantajları ve dezavantajları hakkındaki bu yazımız bilgilendirme amaçlıdır. Her ne kadar olumlu ve olumsuz yönlerini incelemiş olsak da herhangi bir tavsiye vermiyoruz. Bu konuda harekete geçmeden önce mutlaka uzman bir avukattan destek almanızı öneriyoruz.
