
İçindekiler
Mahkemede iddia edilen hakkın gerçekliğinin tespit edilmesi önemlidir. Zira hakim kanıtlanmayan bir delile dayanarak hüküm veremez. Bunun için taraflar ve taraf vekillerinin mahkemeye kanıt sunma zorunluluğu vardır. Delil türleri şu şekildedir:
- Kesin Delil: İkrar, kesin hüküm, senet ve yemin olarak 4 çeşittir. Kesin delil türlerinin başvuru usulü ve ona bağlanan sonuçlar ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Yargıyı bağlayıcı işlevi vardır.
- Takdiri Delil: Tanık ifadeleri, bilirkişi incelemesi, mahkeme tarafından yapılan keşifler ve kanunlarla düzenlenmiş diğer deliller takdiri delil olarak nitelendirilir. Kesin delilin aksine hakimi bağlayıcı bir işlevi yoktur. Mahkeme sunulan delili somut olayın özelliklerine göre değerlendirerek kararını verir.
Günümüzde alışveriş, insanlarla tanışma, suç için birleşme, suç içeren konuşmalar gibi akla gelebilecek her alanda interneti yaygın olarak kullanıyoruz. Peki en yaygın kullanılan iletişim şekillerinden biri olan WhatsApp yazışmaları delil kabul edilir mi? Bu soruya olumlu cevap verebilmek için yazışmaların hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekir. Aksi takdirde hukuka aykırı delillerin mahkemece kabul edilmesi mümkün olmamaktadır. Hukuka uygun kabul edilmesi için de mahkemeye kanıt sunma arzusunda olan kişi mutlaka konuşmanın taraflarından biri olmalıdır. Ayrıca bu kişi kaydı bizzat tutmalıdır.
Mahkemede Delil Olarak Neler Kullanılır?
Hukuka uygun şekilde elde edilmeyen deliller yargılama yapılırken dikkate alınmaz. Örneğin; gizlice çekilmiş görüntü, ses ve video kayıtları mahkemeye sunulsa da hakim tarafından karar aşamasına etki etmez. Ancak belli durumlarda, özellikle ceza yargılamalarında mağdurun hak kaybı yaşamaması için Yargıtay uygulamada bazı istisnalar getirmiştir. “İstisna olarak mahkemede delil olarak neler kullanılır?” sorusunun cevabı şu şekildedir:
- Suç, hukuka aykırı delili kaydeden kişinin kendisine ya da aile bireylerinden birine yönelik olmalıdır.
- Kişi haksız bir saldırıyı durdurmak ya da kanıtlamak amacıyla çekim yapmalıdır. Zira saldırı olmaksızın yapılan bu tip kayıtlar mahkemede kanıt olarak kabul edilmeyecektir.
- Delile konu olay, ani şekilde gelişmiş olmalıdır. Sistematik, delil oluşturma amacıyla yapılan kayıtlar özel hayatın gizliliğini ihlal ettiğinden suç teşkil eder. Mahkeme tarafından da delil olarak kabul edilmez.
- Kaydı yapan kişi suçun işlendiği anda kolluk güçlerine başvurma imkanından yoksun olmalıdır. Zira kolluk kuvvetlerine başvurulduğu durumlarda da kanıtlar elde edilebiliyorsa yapılmış olan kayıtlar hukuka aykırı kabul edilir.
- Kayıtların sunulacağı makamlar idari birimler, polis, jandarma gibi kolluk görevlileri, savcılık veya mahkeme gibi adli makamlardır. Kaydı yapan kişinin amacı da kayıtları bu makamlara teslim etmektir. Kayıtların üçüncü kişilerle paylaşılması ya da bu amaçla oluşturulması özel hayatın gizliliğini ihlal eder. Ayrıca Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil eder.
- Boşanma, tazminat ve alacak davası gibi özel hukuk alanına giren davalarda da kişi kendisinin veya bir yakının öne sürdüğü iddiayı ispatlamak isteyebilir. Böyle bir durumda da bir defaya mahsus yapılan kayıtları da mahkemeye delil olarak sunmak mümkündür.
WhatsApp Ekran Görüntüsü Delil Sayılır Mı?
Günümüzde mesajların delil olarak sıklıkla kullanıldığı alanlardan biri de boşanmalardır. Eş, diğer eşin karşı cinsten bir üçüncü kişiyle yaptığı sadakat sınırını aşan konuşmalarının fotoğrafını çekerek mahkemeye başvurur. Bu görüntüleri zina sebebiyle açılan boşanma davasında kanıt olarak mahkemeye sunmaktadır. Ancak kişi bu konuşmalarda taraf olmadığından fark etmeden hukuka aykırı bir delil elde etmiş olmaktadır. Hukuka aykırı olarak ele geçirilen WhatsApp konuşmaları da mahkemeye kanıt olarak sunulamaz. Ayrıca haberleşmenin gizliliği ihlal edildiği için Türk Ceza Kanunu kapsamında bir suç oluşur. Ancak eşler arasında zinanın işlendiğini kabul eden bir konuşma varsa bunun mahkemeye sunulması hukuka uygun olacaktır.
Bu anlamda “WhatsApp ekran görüntüsü delil sayılır mı?” sorusunun cevabı kendi konuşmanıza aitse evet, başka kişilere ait bir konuşmaysa hayırdır.
Hukuka Aykırı Ele Geçirilen Deliller Hangi Suçları Oluşturabilir?
Kişiler davalarına yarayacağı düşüncesiyle bazen video, ses kaydı olarak bazen de ekran görüntüsü vb. almak suretiyle delil oluşturmak isteyebilirler. Ancak usulüne uygun alınmadığında ya da tamamen yanlış bir şekilde elde edilirse kayıtların delil niteliği olmaz. Ayrıca Türk Ceza Kanunu kapsamında suç da teşkil ederler. Bu suçlar şu şekildedir:
- Bilişim Sistemine Girme suçu: Madde 243’te yer alan suçun meydana gelebilmesi için kendi hesabı olmayan bir internet sitesi hesabına sahibinin rızası alınmadan giriş yapmak yeterlidir. Hesapta bir tahribat yol açmak ya da herhangi bir şeyi ifşa etmeye gerek yoktur. Hesaba giriş yapıldığı takdirde suç oluşur.
- Özel Hayatın Gizliliğini İhlâl suçu: Madde 134’e göre kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Kişilerin görüntü, ses vb. kayıtların izinsiz alınması bu suçu oluşturur.
Alacak Davasında Mesaj Delil Olur Mu?
Alacak davası bir özel hukuk davasıdır. Kişiler arasında haksız fiil, sebepsiz zenginleşme, vekaletsiz iş görme ya da bir sözleşmeden doğmuş olan borcun ödenmesi talebiyle açılır. Burada da diğer hukuk alanlarında olduğu gibi yargılama yapılırken öne sürülen iddianın kanıtlanması gerekir. Bu kanıt senet, ikrar gibi kesin delillerden olabileceği gibi tanık, uzman görüşü gibi takdiri delillerden de olabilir.
Alacak yüz yüze konuşulmuş olabileceği gibi telefon üzerinden de konuşulmuş olabilir. Peki alacak davasında mesaj delil olur mu? Bu soruya iki aşamalı cevap vermek gerekir. Zira WhatsApp üzerinden yapılan konuşmalarda kanıtı ileri süren kişi konuşmanın tarafıysa bu mesajlar mahkemeye doğrudan sunulabilir. Ancak söz konusu mesajlaşma SMS ise burada kanıtı isteyecek olan resmi makamlardır. Mahkeme tarafın kullandığı GSM operatörüne resmi yazıyla talepte bulunmak suretiyle söz konusu mesajları ister. GSM operatörü de söz konusu mesajları konuşmanın tarafına değil mahkemeye teslim eder. Bu iki halde de veriler hukuka uygun olarak elde edildiğinden delil olarak kullanılır.
WhatsApp Yazışmaları Delil Yargıtay Kararı
Yargıtay’ın 2021/21930 esas 2021/8515 sayılı kararında karşı oy veren hakim gerekçesini fail ve mağdurun WhatsApp üzerinden gerçekleşen konuşmasına dayandırmıştır. Olayda Karabük’te yaşayan henüz reşit olmayan mağdur sanık tarafından kaçırıldığını ve istismara uğradığını iddia etmektedir. Hüküm de bu yönde kurulmuştur. Ancak karşı oyda da belirtildiği üzere buluşma WhatsApp üzerinden planlandığı için bahsedildiği gibi bir kaçırılma yoktur. Yalnızca istismar üzerinden hüküm kurulması daha yerinde olurdu.
Yargıtay’ın 2021/35119 esas, 2021/7207 nolu başka bir kararında ise borç konusunu teşkil eden çekin sağlam olmadığı iddia edilmiştir. Ancak davalı taraf WhatsApp üzerinden yapılan konuşmalarda davacının gönderdiği çek fotoğraflarını ve borcu kabul eden mesajları mahkemeye sunmuştur. Davacının borçlu olduğu yönünde hüküm kurulmuştur.
Yine Yargıtay’ın 2020/427 esas, 2021/402 nolu kararında WhatsApp sayesinde uyuşturucu ağı ve ortakları bulunmuştur. Hong Hong’dan Türkiye’ye çay poşetleri içinde uyuşturucu getiren fail hava yolunun aramasında yakalanmıştır. Kendisinin medikal amaçlı çay taşıdığını sandığını söylemiştir. Ancak kolluk kuvvetlerince telefonunda yapılan aramada bilerek taşıdığı ve ortakları da ortaya çıkmıştır.




