Hukuki Yazılar

Telif Hakkı Avukatı Seçimi ve Telif Uyuşmazlıklarında Hukuki Destek

Yazar 12 Ağustos 2022Ekim 12th, 2026No Comments12 dakikalık okuma
en iyi telif avukatı - telif hakları avukatı - istanbul türkiye

Telif hakkı avukatı, bir fikrî ürünün eser sayılıp sayılmadığını, hakların kime ait olduğunu, kullanımın lisans sınırında kalıp kalmadığını ve hangi koruma yolunun uygulanabileceğini birlikte değerlendirir. Fotoğraf, müzik, yazılım, kitap, video, reklam ve dijital içerik uyuşmazlıklarında sağlıklı bir inceleme; sözleşme, delil, süre ve talep türlerinin doğru ayrılmasına bağlıdır.

Telif Hakkı Avukatı Hangi Uyuşmazlıkları İnceler?

Telif hakları avukatı, yalnızca izinsiz kopyalama iddiasıyla açılabilecek davaları takip eden kişi değildir. Bir çalışmanın Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu anlamında eser niteliği, onu meydana getiren kişi, mali hakları kullanma yetkisi, lisansın kapsamı ve kullanımın kanuni bir serbesti içinde kalıp kalmadığı aynı dosyada tartışılabilir. Henüz ihlal doğmadan önce hazırlanan sözleşmeler de bu alanın önemli bir parçasıdır.

İnceleme konusu, eserin ve ilişkinin niteliğine göre değişir:

Uyuşmazlık alanı İlk incelenen başlıca konular
Fotoğraf, çizim ve görsel Eser niteliği, ilk yayın, adın belirtilmesi, reklam veya sosyal medya kullanımı, lisans kaynağı
Müzik ve ses kaydı Eser sahibi, icracı sanatçı ve yapımcı hakları; temsil, çoğaltma ve dijital iletim izinleri
Yazılım ve kaynak kod Kodun ve hazırlık tasarımlarının niteliği, çalışan/yüklenici ilişkisi, mali hak zinciri, lisans sınırı
Kitap, makale ve eğitim içeriği Alıntı ölçüsü, çoğaltma, yayma, intihal iddiası, isim ve kaynak gösterimi
Film, video ve reklam Görüntü veya müzik kullanımının kapsamı, yapım sözleşmeleri, mecra ve süre, eserde değişiklik
Mimari proje ve güzel sanat eseri Uygulama izni, çoğaltma, sergileme, proje görsellerinin çevrim içi kullanımı, eser bütünlüğü
Sosyal medya ve internet Hesap ve yayın bağlantısı, kaldırma yolları, umuma iletim, delilin korunması, platform süreçleri

Bir kullanımın internetten kaldırılması, geçmiş dönem için doğmuş olabilecek bedel veya tazminat sorununu sona erdirmez. Lisans bedeli ödenmiş olsa bile eser sahibinin adının kaldırılması veya eserin izinsiz değiştirilmesi ayrı bir manevi hak ihlali yaratabilir. Dosyanın görünen sonucu kadar, kullanım boyunca hangi mali ve manevi hakların etkilendiği de önemlidir.

Doğru Hukuki Nitelendirme Neden İlk Adımdır?

Telif uyuşmazlığı diye anlatılan her sorun FSEK kapsamında değildir. Salt fikir, yöntem, konu, haber olgusu veya genel bilgi eser sayılmaz. Koruma için sahibinin hususiyetini taşıyan ve kanunda sayılan eser gruplarından birine giren somut bir ifade gerekir. Bir marka işareti, ürün tasarımı, alan adı, ticari sır veya haksız rekabet iddiası ise Sınai Mülkiyet Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ya da başka düzenlemeleri gündeme getirebilir.

Doğru nitelendirme şu sorularla başlar:

  • Korunması istenen fikrî ürün tam olarak nedir?
  • Üründe kişisel ve özgün seçimler hangi unsurlarda görünmektedir?
  • Eseri kim meydana getirmiş, mali hakları kim ve hangi belgeyle edinmiştir?
  • Karşı taraf hangi parçayı, hangi mecrada, ne kadar süreyle ve hangi amaçla kullanmıştır?
  • Kullanım çoğaltma, yayma, işleme, temsil veya umuma iletim haklarından hangisine temas etmektedir?
  • Bir sözleşme, kanuni serbesti, kamu malı niteliği veya başka bir izin dayanağı bulunmakta mıdır?

Bu sorular cevaplanmadan yalnız benzerlik görüntüsüne dayanmak yanıltıcı olabilir. Ortak fikirler, teknik zorunluluklar veya herkesçe kullanılan biçimler ayıklandıktan sonra korunan ifade ile kullanıldığı ileri sürülen bölüm karşılaştırılır. Dosyanın telif hakkı, sözleşme, haksız rekabet ve kişilik hakkı boyutları birlikte bulunabilir; her talebin şartı ve ispat konusu ayrıdır.

Nitelendirme, savunmanın hangi noktada kurulacağını da gösterir. İzin belgesinin bulunmadığı bir dosyada fikrî ürünün eser niteliği taşımadığı, koruma süresinin dolduğu veya kullanımın alıntı, haber verme, eğitim ya da kişisel kullanım serbestisi içinde kaldığı ileri sürülebilir. Kaynak göstermek ya da ücretsiz paylaşılan bir içeriği kullanmak ise başlı başına izin sayılmaz. Alınan bölümün büyüklüğü, kullanım amacı ve eserin normal kullanımına etkisi bu nedenle dosya özelinde karşılaştırılır.

Bu ilk ayrım görevli mahkemeyi, istenecek bilirkişi uzmanlığını ve korunması gereken delili de etkiler. Yazılım kodu için teknik karşılaştırma, müzik eseri için nota ve kayıt incelemesi, fotoğraf için ham dosya ve yayın zinciri gerekebilir. Hukuki iddia ile teknik inceleme sorusu aynı dili taşıdığında bilirkişi değerlendirmesinin dosyadaki gerçek uyuşmazlığa yönelmesi kolaylaşır.

Telif Avukatı Seçiminde Hangi Ölçütler Değerlendirilir?

En iyi telif avukatı ifadesi ölçülebilir bir unvan değildir. Seçim bakımından işe yarayan soru şudur: Avukat, eldeki fikrî ürünü ve kullanım biçimini doğru hukukî sorulara çevirebiliyor mu? Bir fotoğraf dosyasında ham çekim ile reklam yayını arasındaki bağ; yazılım dosyasında kodun kim tarafından üretildiği ve hakların hangi sözleşmeyle kazanıldığı; müzik dosyasında ise eser sahibi, icracı ve yapımcı hakları farklı incelemeler gerektirir.

İlk değerlendirmede şu işaretler aranabilir:

  • uyuşmazlığın telif hakkı, marka, tasarım, patent, haksız rekabet veya kişilik hakkı yönlerinin birbirine karıştırılmaması;
  • eser türüne özgü üretim ve lisans ilişkilerinin anlaşılması;
  • sözleşmedeki hak, süre ve mecra sınırının fiilî kullanımla karşılaştırılması;
  • acil delil veya tedbir ihtiyacı ile esas davanın birbirinden ayrılması;
  • mümkün yolların maliyeti, süresi ve ispat riski hakkında anlaşılır bir çerçeve sunulması;
  • hukuki görüş, ihtar, platform işlemi, sözleşme çalışması ve dava takibinin kapsamının açıkça belirlenmesi.

Teknik uzmanlık gerektiren konu başlıkları da başlangıçta görünür olmalıdır. Kod karşılaştırması, müzik çözümlemesi, sektör rayici veya dijital yayın kaydı için bilirkişi ya da uzman incelemesine ihtiyaç duyulabilir. Avukatın rolü bütün bu teknik alanların yerine geçmek değil; uzman incelemesinin cevaplayacağı soruyu uyuşmazlığın hukukî merkezine yerleştirmektir.

İyi bir ilk görüşme, yalnız hak iddiasını doğrulayan ihtimalleri sıralamaz. Karşı tarafın izin, eser niteliği, koruma süresi veya kanuni serbesti savunması da masaya konur. Böylece giderilebilir bir belge eksikliği ile yargılama boyunca sürecek ispat belirsizliği birbirinden ayrılır; uzlaşma, ihtar veya acil tedbir seçeneklerinden hangisinin önce inceleneceği anlaşılır.

Eser ve Hak Sahipliği Nasıl İncelenir?

FSEK’te temel kural, eserin sahibinin onu meydana getiren kişi olmasıdır. Fakat uyuşmazlıkta dava veya talep hakkı bulunan kişi her zaman ilk eser sahibi değildir. Mali haklar yazılı sözleşmeyle devredilmiş, kullanma yetkisi bir yayıncıya veya yapımcıya verilmiş ya da çalışanların meydana getirdiği eserlerde hakların kullanımı tüzel kişiye bırakılmış olabilir. Sinema eserleri ile bağlantılı haklarda da birden çok hak sahibi bulunabilir.

Eser sahipliği incelemesinde taslaklar, kaynak dosyaları, sürüm geçmişi, çekim kayıtları, proje teslimleri, ilk yayın ve kayıt bilgileri önem taşır. Hak zinciri için devir veya lisans sözleşmeleri, iş ve hizmet sözleşmeleri, yapım ve yayın sözleşmeleri, faturalar ve meslek birliği kayıtları değerlendirilir. Kayıt ve tescil, bazı eser ve yapımlar için ispatı kolaylaştırabilir; fakat her eser bakımından hakkı doğuran genel bir tescil şartı değildir.

Mali hakların bir şirket veya kurum tarafından kullanılması, manevi hakların da aynı şekilde devredildiği anlamına gelmez. Eserin kamuya sunulması, eser sahibinin adının belirtilmesi ve eserde değişiklik yapılmasını engelleme yetkileri kişisel yönleriyle ayrıca incelenir. Bu ayrım, özellikle çalışan veya yüklenici tarafından üretilen yazılım, tasarım, fotoğraf ve reklam çalışmalarında önemlidir.

İşleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim yetkilerinin her biri farklı bir kullanım biçimine karşılık gelir. Manevi ve mali hakların kapsamı hakkında daha ayrıntılı açıklama eser sahibinin mali ve manevi hakları yazısında bulunmaktadır. Aynı eylem birden fazla hakkı etkileyebilir; ancak her hak için fiil, yetki ve talep bağlantısı ayrı kurulmalıdır.

Yazılım uyuşmazlığında Yargıtayın onadığı değerlendirme, sözleşme ile kaynak kod ve mali hak ilişkisinin somut biçimde kurulmasına örnek oluşturmaktadır:

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/1871, K. 2026/166, T. 14.01.2026: “06.12.2012 tarihli sözleşmenin 32. maddesinde mali haklarının davacı kuruma ait olacağının belirtildiği, bu düzenleme kapsamında davacının sözleşmeye göre mali hakların sahibi olduğu…”

Sözleşmenin 32. maddesi kurumun mali hak iddiasını taşıyan belgedir; karşılaştırmalı raporlar ise yazılımın başka kuruma sunulan ürünle ilişkisini kurmuştur. Kararın sınırı da açıktır: Kurum mali hakları kullanabilse bile eseri bizzat meydana getiren gerçek kişi değildir. Bu nedenle teslim ve fatura kayıtları üretimi gösterebilir, fakat mali hak devrinin kapsamı sözleşme hükmünden okunur; manevi haklar aynı zincire eklenemez.

Lisans ve Devir Sözleşmelerinde Hukuki Destek

Telif sözleşmesinde kullanım izni verildi ifadesi kapsamı açıklamaz. İşleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim hakları ayrı ayrı ele alınmalı; süre, ülke, dil, mecra, nüsha veya gösterim sayısı, münhasırlık, alt lisans, değişiklik ve bedel hükümleri açıklaştırılmalıdır. FSEK m. 52, mali hak sözleşmelerinin yazılı olmasını ve sözleşmeye konu hakların ayrı ayrı gösterilmesini şart koşar:

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, m. 52: “Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.“

Bir basılı yayın izni elektronik kitap kullanımını; televizyon yayını izni isteğe bağlı dijital platformu; mimari projeyi yapıya uygulama izni proje görsellerini reklamda kullanmayı kendiliğinden kapsamayabilir. Eski sözleşmelerin yeni teknolojilere uygulanmasında, sözleşmenin tarihi, kullanılan hak dili ve tarafların o tarihteki amacı ayrıca değerlendirilir.

Reklam filminde kullanılan görüntülerle ilgili 2026 tarihli kararda Yargıtayın onadığı değerlendirme, aracıdan gelen genel teyidin hak sahibinin izni yerine geçmediğini göstermektedir:

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/3631, K. 2026/904, T. 11.02.2026: “Reklam ajanslarının e-posta teyitlerinin hukuken geçerli bir izin yerine geçmeyeceği, FSEK’in 54. maddesi gereğince mali bir hakkı yahut kullanma ruhsatını devre salahiyetli olmıyan kimseden iktisap edenin iyi niyetinin korunmayacağı…”

Alıntılanan değerlendirmede, reklam ajansının e-postası görüntüler için geçerli izin belgesi olarak kabul edilmemiştir. Karar, iznin içeriği teslim eden aracıdan gelmesini yeterli görmemiş; lisans verme yetkisinin de doğrulanmasını aramıştır. Reklamveren ile ajans arasındaki iç ilişki, eser sahibine karşı ileri sürülebilecek iznin kapsamını kendiliğinden kurmaz. Bu nedenle ajansın, stok platformunun veya yapımcının hangi hak için yetkili olduğu sözleşmede açıkça gösterilmelidir. Ayrıntılı sözleşme çerçevesi telif haklarının devri ve telif hakları sözleşmesi yazısında yer almaktadır.

Dijital İçeriklerde İlk İnceleme Nasıl Yapılır?

Bir ekran görüntüsü içeriği gösterebilir; yayını kimin yaptığı, ne kadar süre erişilebilir tuttuğu ve ticari kullanımın kapsamı hakkında ise çoğu zaman sessizdir. Bu boşluğu URL, hesap adı, alan adı kayıtları, ilk ve son erişim zamanı, reklam kütüphanesi, satış sayfası ve ilişkili ticari kayıtlar doldurur. Aynı içeriğin başka adreslerdeki kopyaları da yayının kaynağı ve yayılma biçimi hakkında ipucu verebilir.

Herkese açık bir sosyal medya hesabındaki fotoğrafın indirilerek reklamda kullanılması ile platformun kendi yeniden paylaşma işlevi aynı değildir. İlki yeni bir çoğaltma ve umuma iletim tartışması doğurabilir; ikincisi platform sözleşmesi ve teknik işlev içinde ele alınır. Bir bağlantı da her zaman bağlantıyı veren kişinin içeriği kendi sitesinde yayımladığını kanıtlamaz. Bu yüzden dijital izin ve dijital fiil ayrı ayrı okunur.

Yayın silinmeden önce neyin korunacağına karar verilmesi gerekir. Kırpılmış bir görsel yerine sayfanın bütünü, URL, tarih, hesap, içerik ve bağlantılı ticari kayıtlar birlikte kaydedildiğinde delilin hangi fiile ait olduğu daha açık görülür. HMK m. 400 kapsamındaki delil tespiti veya FSEK m. 77 ile HMK m. 389 çerçevesindeki ihtiyati tedbir, özellikle yayının değişebildiği ve zararın büyüdüğü durumlarda gündeme gelebilir. Kaldırma isteği, mevcut kullanımın ispatını ortadan kaldıracak biçimde aceleye getirilmemelidir.

Üretken sistemlere aktarılan eserlerde farklı bir kayıt kümesi gerekir: sisteme erişimin nasıl sağlandığı, kullanılan verinin kaynağı, elde edilen çıktının benzerliği, hizmet koşulları ve çıktının hangi amaçla kullanıldığı. Bu alandaki güncel ayrımlar üretken sistemlerde telif hakkı yazısında ele alınmaktadır.

Telif İhlalinde Hangi Hukuki Yollar Değerlendirilir?

Telif hukuku avukatı, tek bir standart talep listesi yerine uyuşmazlığın baskın sorununu belirler. Gerçekleşen müdahalenin sonuçlarının kaldırılması tecavüzün ref’i; ciddi bir tehlikenin veya tekrar ihtimalinin önlenmesi tecavüzün men’i davasını gündeme getirebilir. Hak sahipliğinin ya da ihlalin tespiti, maddi ve manevi tazminat, kazanç iadesi, hükmün ilanı ve ihtiyati tedbir ayrı şartlara bağlıdır.

Çevrim içi kullanımda platform bildirimi, FSEK Ek m. 4 süreci ve mahkeme koruması birbirinin yerine geçen tek bir yol değildir. Platform kendi kullanım koşullarına göre içeriği kaldırabilir veya bildirimi reddedebilir. FSEK Ek m. 4, önce bilgi içerik sağlayıcısına, ihlal sürerse Cumhuriyet savcılığı üzerinden servis sağlayıcıya uzanan özel bir düzen kurar. İhtiyati tedbir ise ciddi zarar veya hakkın elde edilmesinin güçleşmesi riskinde yargısal korumadır.

Ayrıntılı dava, tedbir, tazminat ve ceza ayrımları telif hakkı ihlali rehberinde açıklanmaktadır. Uygulanabilecek yol; ihlalin niteliğine, mevcut delile ve işleyen sürelere göre seçilir.

Telif Uyuşmazlığı Nasıl İspatlanır?

İspat iki ayrı hattın birleşmesine dayanır. İlk hat, eserin meydana getirilmesi ve hakların kazanılmasıdır. Taslaklar, ham kayıtlar, kaynak kod, sürüm geçmişi, proje yazışmaları, ilk yayın, sözleşme ve devir belgeleri bu hatta yer alır. İkinci hat, karşı tarafın kullanımıdır. URL, hesap, içerik, zaman kaydı, satış veya reklam bağlantısı, fatura, katalog ve sunucu bilgileri kullanımın kapsamını aydınlatabilir.

Her davalı veya kullanıcı yönünden fiil ayrı kurulmalıdır. Yargıtay, sınav sorularının internet sitelerinde yayımlandığı iddiasında salt bağlantı ve resmî tespit içermeyen çıktıların bazı davalılar bakımından yeterli olmadığına ilişkin değerlendirmeyi onamıştır:

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2024/5500, K. 2025/3457, T. 20.05.2025: “Davacı internet sitesine link verilmesinin, soruların anılan davalının internet sitesinde yayınlandığını göstermediği, dava dilekçesi ekinde sunulan ve resmi bir tespit içermeyen internet çıktılarının, davacının iddialarının ispatına yeterli olmadığı…”

İki bilirkişi heyeti ilgili sitelerde yayını saptayamamış, davalıların açık ikrarı da bulunmamıştır. Bu dosyada link, içeriğin davalı tarafından yayımlandığını göstermediği için ispat zinciri kopmuştur. Başka bir uyuşmazlıkta farklı teknik kayıtlar yeterli olabilir; değişmeyen nokta, belgenin belirli bir hesap, kullanıcı ve yayın fiiliyle ilişkilendirilmesidir.

FSEK m. 76, davacının iddiası hakkında kuvvetli kanaat oluşturacak miktarda delil sunması hâlinde, kullanıcıdan izin ve yetki belgeleri veya yararlanılan eser listesinin istenmesine imkân verir. Başlangıç delili ile karşı tarafın sunması gereken lisans belgeleri böylece aynı ispat yapısında karşılaşabilir.

Tazminat ve Bedel Talepleri Nasıl Ayrılır?

Tazminat hesabında ilk soru, hangi para talebinin hangi hukuki sebebe dayandığıdır. Üç kat tazminat adıyla otomatik işleyen tek bir hesap yoktur. FSEK m. 68, yazılı izin olmadan kullanılan belirli mali haklar için varsayımsal sözleşme veya rayiç bedeli esas alır ve bu bedelin kanundaki üst sınıra kadar artırılmasına imkân verir. FSEK m. 70’teki maddi tazminat kusur, zarar ve nedensellik bağına; elde edilen kârın verilmesi ise ihlalden doğan kazanca ve mahsup kurallarına bağlanmıştır.

Yargıtay, reklam projesi uyuşmazlığında FSEK m. 68 ile m. 70/3 hesaplarının karıştırılamayacağını belirtmiştir:

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2023/6470, K. 2025/328, T. 22.01.2025: “FSEK’in 68/1. bendi hükmüne göre eser sahibinin kendisiyle sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya rayiç bedelin belirlenmesi suretiyle tazminata hükmedilmesi gerekmektedir. […] aynı eylemler nedeniyle FSEK’in hem 68. hem de 70/3. bendi hükmüne göre iki ayrı tazminata hükmedilmesi de mümkün değildir.“

Karardaki ayrım hesaplamaya doğrudan yön verir. FSEK m. 68 bakımından bilirkişi, taraflar sözleşme yapsaydı makul bedelin ne olacağını araştırır; ihlalcinin toplam cirosunu üçle çarpmaz. Eser türü, kullanım süresi ve mecrası, erişim alanı, nüsha veya gösterim sayısı, önceki sözleşmeler ve karşılaştırılabilir sektör işlemleri rayicin dayanakları arasında yer alabilir. Elde edilen kâr isteniyorsa hesap konusu, ihlalle bağlantılı kazançtır ve m. 68 talebiyle ilişkisi ayrıca kurulmalıdır.

Manevi tazminatın dayanağı da mali hak hesabından farklıdır. Adın belirtilmemesi, eserin başkasına aitmiş gibi sunulması, izinsiz değişiklik veya eser sahibinin şeref ve itibarını zedeleyen kullanım gösterilmelidir. Aynı zarar farklı adlarla iki kez karşılanamaz; bu nedenle talep kalemleri kadar her kalemin karşılık geldiği fiil de dilekçede ayrıştırılır.

Ceza Şikâyeti ve Hukuk Davası Nasıl Ayrılır?

FSEK m. 71, yazılı izin olmadan işleme, temsil, çoğaltma, değiştirme, dağıtma, umuma iletme ve yayımlama gibi hareketleri kanundaki unsurlarla suç olarak düzenler. Bununla birlikte özel hukuk bakımından yetkisiz görülen her kullanım, ceza sorumluluğunun da doğduğu anlamına gelmez. Ceza incelemesinde suç tipinin unsurları, hukuka aykırılık ve kast ayrıca değerlendirilir.

FSEK m. 71 ve 72 kapsamındaki suçlarda soruşturma şikâyete bağlıdır. TCK m. 73 uyarınca genel şikâyet süresi, fiil ve failin öğrenilmesinden başlayan altı aydır. FSEK m. 75, hak sahipliğini kanıtlayan belge ve diğer delillerin şikâyet süresi içinde Cumhuriyet başsavcılığına sunulmasını arar. Hukuk taleplerindeki zamanaşımı ve devam eden ihlal değerlendirmesi bu altı aylık şikâyet süresiyle aynı değildir.

Hukuk ve ceza süreçleri aynı olayda birlikte bulunabilir, fakat birbirlerinin otomatik sonucu değildir. İçerik hakkında platform kararı verilmiş olması, tazminat şartlarını veya ceza sorumluluğunu belirlemez. Ceza dosyasındaki beraat gerekçesi de önemlidir: fiilin gerçekleşmediği kabulü ile kastın kanıtlanamaması aynı hukuki etkiye sahip olmayabilir.

Avukatla İlk Görüşmede Hangi Belgeler İncelenir?

İlk görüşme için yüzlerce sayfalık dağınık yazışma yerine üç ayrı dosya grubu daha işlevseldir. Birinci grupta eserin nasıl ortaya çıktığını gösteren ham dosya, taslak, kaynak kodu, proje kaydı ve ilk yayın bulunur. İkinci grupta iş, hizmet, lisans, devir, yapım, yayın veya reklam sözleşmeleri yer alır. Üçüncü grup ise karşı kullanımın URL’sini, hesabını, tarihini, mecrasını ve ticari bağlamını gösteren kayıtlardan oluşur.

Bu ayrım, belgeleri çoğaltmak için değil, ilk incelemede üç soruya cevap vermek içindir: Fikrî ürün kime bağlanıyor, kullanım yetkisi hangi belgeden doğuyor ve karşı taraf tam olarak ne yapmış? Fatura, teklif, ödeme kaydı, tescil bilgisi, ihtar, platform bildirimi ve verilen cevaplar bu sorulardan hangisini aydınlatıyorsa ilgili gruba eklenir.

İhlal iddiasıyla karşılaşan tarafın dosyasında ağırlık izin kaynağına geçer. İçeriğin nereden edinildiği, lisansın hangi hak ve mecra için verildiği, ajans ya da tedarikçinin yetkisi, kullanım süresi ve yapılan değişiklikler gösterilir. İnternetten alındı, ajans gönderdi veya kaynak yazıldı biçimindeki açıklamalar belgeyle desteklenmedikçe hak sahibine karşı kullanım yetkisi kurmaz.

Kısa bir kronoloji de dosyadaki süreleri görünür kılar. Eserin meydana getirildiği tarih, lisansın başlangıç ve bitişi, kullanımın ilk görüldüğü gün, failin öğrenildiği tarih ve önceki bildirimler ayrı satırlarda gösterilebilir. Böylece ceza şikâyeti süresi, hukuk taleplerindeki zamanaşımı, tedbirdeki aciliyet, koruma süresi ve sözleşmenin yürürlükte olup olmadığı aynı tarih altında karışmaz.

İlk incelemenin çıktısı, eldeki ve eksik kayıtların ayrıldığı bir dosya haritasıdır. Tarihsiz ekran görüntüsünün hangi başka kayıtla desteklenebileceği, silinebilecek bir yayının nasıl korunacağı ve kullanımın devam edip etmediği bu haritada görülebilir. Çok sayıdaki belge kısa açıklamalarla sıralanmalı; özel yazışmalar, hesap bilgileri ve üçüncü kişilere ait veriler ise uyuşmazlıkla ilgileri yoksa paylaşılmamalıdır. Hukuka aykırı yöntemle yeni delil üretilmesi bu hazırlığın parçası değildir.

Belge haritası, görüşmenin sonunda yapılacak işlerin sırasını da gösterir. Örneğin yayının kaldırılması bekleniyorsa önce mevcut kullanımın güvenilir biçimde korunması gerekebilir. Lisansın kapsamı tartışmalıysa, ihtardan önce sözleşmenin ekleri ve önceki yazışmalar okunur. Hak sahibinin kim olduğu henüz belgelenemiyorsa tazminat hesabına geçmek yerine üretim ve devir kayıtlarındaki boşluk tamamlanır. Böyle bir sıra, dosyada acil görünen konu ile sonucu gerçekten belirleyen konu arasındaki farkı görünür kılar.

Telif Avukatı Ücreti ve İş Kapsamı Nasıl Belirlenir?

Telif avukatı ücretleri, alınacak hukukî hizmet tarif edilmeden karşılaştırılamaz. Beş sayfalık bir lisans sözleşmesinin incelenmesi ile çok sayıda eser, platform ve davalının bulunduğu bir ihlal dosyasının takibi aynı iş değildir. Yabancı dilde belgeler, teknik uzman görüşü, acil tedbir hazırlığı veya birden fazla ülkeye uzanan bildirim zinciri de çalışma kapsamını değiştirir.

Bu nedenle ücret görüşmesinde önce teslim edilecek iş belirlenir: İlk inceleme sözlü danışmanlıkla mı sınırlıdır, yazılı görüş verilecek midir, ihtar veya platform bildirimi hazırlanacak mıdır, dava ve kanun yolu takibi ayrıca mı yürütülecektir? Aşamaların baştan ayrılması, sonradan doğan ek işlerin nasıl ücretlendirileceğini de anlaşılır hâle getirir.

Avukatlık ücreti; harç, gider avansı, bilirkişi, noter, tercüme, keşif ve teknik tespit giderlerinden farklıdır. Karşı vekâlet ücreti de müvekkil ile avukat arasındaki ücret sözleşmesinin yerine geçmez. Bu kalemlerin kimin tarafından, hangi aşamada karşılanacağı sözleşmede açıkça yazılabilir.

Dosyanın parasal değeri değerlendirmedeki unsurlardan biri olsa da tek ölçüt değildir. İncelenecek sözleşme sayısı, eser türü, karşı tarafların sayısı, korunması gereken dijital delil ve gereken emek ücretin kapsamını etkiler. Sonuç garantisi veya kesin bitiş tarihi ise ücret sözleşmesinin konusu yapılamaz.

Ücret teklifi alınırken hangi çıktının hangi aşamaya ait olduğu yazılı hâle getirilebilir. Örneğin mevcut durum görüşü ile dava dilekçesi hazırlığı, bir platforma yapılan bildirim ile mahkemeden tedbir talebi aynı teslim değildir. Dosyaya sonradan yeni eserler, yeni kullanıcılar veya başka ülkedeki yayınlar eklenirse bunların mevcut kapsama girip girmediği de ayrıca belirlenir. Bu açıklık, hem müvekkilin bütçesini hem de hukuki çalışmanın sınırını öngörülebilir kılar.

İstanbul’da ve Çevrim İçi Telif Hukuku Desteği

İstanbul telif hakları avukatı arayışında yüz yüze görüşme, fiziki eser incelemesi ve yerel işlemlere erişim pratik değer taşıyabilir. Ancak avukatın İstanbul’da bulunması uyuşmazlığın İstanbul mahkemelerinde görüleceği anlamına gelmez. Davalının yerleşim yeri, fiilin işlendiği yer, sözleşmedeki yetki kaydı ve FSEK’teki özel hükümler yer bakımından yetki incelemesinde ele alınır. Görev ise davaya hangi tür mahkemenin bakacağını belirleyen ayrı bir usul meselesidir.

Belge ağırlıklı ilk değerlendirme çevrim içi yürütülebilir. Sözleşmeler güvenli iletişim kanallarından önceden incelenir, yayın bağlantıları ve kronoloji aynı dosyada toplanır. Fiziki eserin görülmesi, noter işlemi, keşif, duruşma veya kurumsal başvuru gerektiğinde ise işlem kendi usulüne göre yürütülür. İstanbul dışındaki bir kullanım ya da yurt dışındaki platform da Türkiye’de sonuç doğurabilir; uygulanacak hukuk, yetki bağlantısı ve yabancı kararların etkisi ayrı başlıklardır.

AEY Legal Telif Uyuşmazlıklarında Nasıl Çalışır?

AEY Legal, telif dosyasına iki eşleştirmeyle başlar: Fikrî ürünün üretim kayıtları hak sahipliği belgeleriyle; karşı kullanım ise ilgili mali veya manevi hakla eşleştirilir. Bu çalışma sırasında sözleşmenin izin verdiği kullanım ile fiilen gerçekleşen yayın yan yana konur. Acil delil veya tedbir ihtiyacı varsa esas incelemeden ayrılarak ele alınır.

Fotoğraf, müzik, yazılım, yayıncılık, reklam, film, dijital içerik ve güzel sanat eserleri aynı kanun içinde yer alsa da üretim ve lisans ilişkileri farklıdır. Güzel sanat eserleri ve telif ile lisanssız yazılım kullanımı hakkındaki çalışmalar bu farklılığı somut örneklerle ele alır.

Telif koruması, büronun Fikri Mülkiyet Hukuku çalışma alanının bir parçasıdır. İlk değerlendirme talebi için olayın kısa kronolojisi, mevcut sözleşme ve kullanım kayıtları iletişim kanalı üzerinden iletilebilir. Görüşme sonunda hangi belgelerin eksik olduğu ve sunulabilecek hukukî hizmetin kapsamı netleştirilir.

Telif Hakkı İçin Avukat Tutmak Zorunlu Mudur?

Kural olarak kişinin hukuk davası açması, savcılığa şikâyette bulunması veya sözleşme yapması için avukatla temsil zorunlu değildir. Ancak eser niteliği, hak sahipliği, görev, süre, talep seçimi ve delil yöntemi birbiriyle bağlantılı olduğundan profesyonel hukuki destek hak kaybı riskinin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Telif Hakkı Tescil Edilmeden Korunur Mu?

Evet. Eser şartlarını taşıyan fikrî ürün üzerindeki koruma kural olarak eserin meydana getirilmesiyle doğar. Kayıt ve tescil, bazı eser ve yapımlar bakımından ispat veya izleme işlevi görebilir; her eser için kurucu bir hak şartı değildir.

Sosyal Medyadaki Bir Görseli Kaynak Göstererek Kullanmak Mümkün Müdür?

Kaynak göstermek tek başına kullanım izni vermez. Görselin eser niteliği, hak sahibi, platform koşulları, kullanım amacı ve kapsamı ile kanuni bir serbestinin bulunup bulunmadığı değerlendirilir. Ticari reklamda kullanım ile platform içindeki teknik yeniden paylaşım aynı değildir.

Ajansın Verdiği İçerikten Kim Sorumlu Olur?

Ajans veya tedarikçiyle yapılan sözleşme taraflar arasındaki sorumluluk ilişkisini düzenleyebilir. Bununla birlikte içeriği kullanan kişinin hak sahibine karşı durumu, ajansın ilgili mali hak için lisans verme yetkisine ve kullanımın izin sınırında kalmasına bağlıdır. Genel bir e-posta teyidi her zaman geçerli hak zinciri kurmaz.

Telif Hakkı İhlalinde İçerik Hemen Kaldırılabilir Mi?

Platform bildirimi, FSEK Ek m. 4 süreci ve ihtiyati tedbir farklı şartlara bağlıdır. Kullanımın açıkça hukuka aykırı olup olmadığı, delilin korunması, yakın zarar ve talebin ölçülülüğü değerlendirilir. İçerik kaldırılsa bile geçmiş kullanımın mali sonuçları ayrıca gündemde kalabilir.

Telif Davasında Tazminat Her Zaman Üç Kat Mıdır?

Hayır. FSEK m. 68, sözleşme veya rayiç bedel üzerinden kanundaki üst sınıra kadar talep imkânı verir; üç kat kendiliğinden uygulanan sabit bir sonuç değildir. Maddi zarar, manevi tazminat ve elde edilen kârın verilmesi farklı şart ve hesaplara bağlıdır.

Telif Hakkı Şikâyet Süresi Ne Kadardır?

FSEK m. 71 ve 72 kapsamındaki şikâyete bağlı suçlarda TCK m. 73’teki altı aylık süre uygulanır ve süre fiil ile failin öğrenildiği tarihten başlar. Hukuk davalarındaki zamanaşımı ve devam eden ihlal değerlendirmesi bu ceza şikâyeti süresiyle aynı değildir.

Telif Uyuşmazlığında Görevli Mahkeme Hangisidir?

FSEK’ten doğan hukuk ve ceza davalarında görevli mahkemeler, kanundaki atıf uyarınca fikrî ve sınaî haklar hukuk veya ceza mahkemeleridir. Bu ihtisas mahkemelerinin bulunmadığı yerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye mahkemesi görev yapar. Coğrafi yetki, somut talep ve bağlantılara göre ayrıca incelenir.

Av. Erkam Yılmaz

Avukat Abdullah Erkam Yılmaz, 10 yılı aşkın süredir iş hayatının içinde yer almakta, çeşitli girişimlere öncülük etmekte ve müvekkillerine iş dünyasının içinden gelen bir avukat olarak hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmetleri sağlamaktadır. İstanbul 1 No'lu Barosu'na (Sicil No: 77061) bağlı olarak avukatlık faaliyetlerini yürütmekte olan Yılmaz, başta KVKK, Bilişim Hukuku, Fikri Mülkiyet Hukuku, Ticaret Hukuku, Marka Hukuku, Patent Hukuku, Telif Hukuku, Alan Adları Hukuku, Yabancılar Hukuku, Ceza Hukuku, İdare Hukuku, Sözleşmeler Hukuku olmak üzere hukukun tüm alanlarında etkin uyuşmazlık çözümü gerçekleştirmekte, müvekkillerinin hak ve menfaatlerini etkin bir şekilde korumak adına önleyici hukuki danışmanlık yapmakta, dava takibi ve uyum yönetimi işlemlerini gerçekleştirmektedir. İçerikler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık, öneri veya teklif yerine geçmez. LinkedIn YouTube WhatsApp E-posta

Scan the code