Entegre Devre Topoğrafyaları Nedir?

Entegre devre topoğrafyaları, 5147 sayılı Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun ve Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanunun Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik’te ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. AEY Legal olarak bu yazımızda sizlere, entegre devre topoğrafyaları ve bunların hukuki niteliği ile entegre devre topoğrafyaları hakkında hukuki düzenlemeler hakkında açıklamalarda bulunacağız.

Entegre Devre Topoğrafyaları Nedir?

Entegre devre ve entegre devre topoğrafyaları, 5147 sayılı Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun’un Tanımlar başlıklı 2. Maddesinde tanımlanmaktadır. İlgili hüküm uyarınca entegre devre, elektronik bir işlevi veya bunun gibi diğer işlevleri yerine getirmek üzere tasarlanmış, en az bir aktif elemanı olan ve ara bağlantılarından bir kısmının ya da tümünün bir parça malzeme içerisinde ve/veya üzerinde bir araya getirilmiş ara veya son formdaki bir üründür.

Entegre devre topoğrafyası ise, entegre devreyi oluşturan tabakaların üç boyutlu dizilimini gösteren, üretim amacıyla hazırlanmış ve herhangi bir formatta sabitlenmiş görüntüler dizisi olup her görüntü entegre devrenin üretiminin herhangi bir aşamasındaki yüzeyinin tamamının veya bir kısmının görünümüdür.

Entegre devre topoğrafyaları için sağlanan korumadan; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ikametgahı olan ve sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile ilgili uluslararası anlaşmaların hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip kişiler yararlanacaktır. Bu kapsam dışında olmasına rağmen Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen entegre devre topoğrafyası koruması tanıyan devletlerin uyruğundaki gerçek ve tüzel kişiler de karşılıklılık ilkesi gözetilerek Türkiye’de bu haktan yararlanacaktır.

Entegre devre topoğrafyalarında koruma tescil belgesi verilerek sağlanacaktır. Koruma; entegre devre topoğrafyasının dayandığı içerik, işlem süreci, sistem, teknik veya topoğrafyanın kendisi dışında topoğrafyada sabitlenmiş bilgiye uygulanmayacaktır. Korumadan yararlanma, yapısında koruma altına alınmış bir entegre devre topoğrafyası bulunduran entegre devrenin herhangi bir üründe kullanılıp kullanılmamasına da bağlı olmayacaktır.

Entegre devre topoğrafyasında hukuki korumadan yararlanabilmek için entegre devre topoğrafyasının orijinal niteliğe sahip olması gerekir. Entegre devre topoğrafyası, tasarlayıcısının kendi fikri çabası sonucu ortaya çıkmış ve tasarlama sırasında entegre devre üreticileri ve entegre devre topoğrafyası tasarlayıcıları arasında bilinmiyorsa orijinal sayılacaktır. Bilinen elemanların ve ara bağlantıların düzenlenmesinden oluşan bir entegre devre topoğrafyası, bütün olarak ele alındığında bir araya getirilme şekli bakımından orijinallik şartını taşıyorsa korumadan yararlanacaktır.

Hukuki Niteliği

Entegre devre topoğrafyalarının hukuki niteliği hak olarak karşımıza çıkmaktadır. Entegre devre topoğrafyasını koruma hakkı, tasarlayıcısına veya onun hukuki haleflerine ait olacaktır. Birden çok kişi tarafından tasarlanması halinde aralarında aksine bir sözleşme yoksa koruma hakkı bu kişiler tarafından müştereken kullanılacaktır.

Entegre devre topoğrafyası hak sahibi izni dışında şu fiilleri önleme konusunda tekel niteliğinde haklara sahiptir:

• Orijinal olma şartlarını haiz bulunmayan parçaların çoğaltılması hariç olmak üzere, koruma altındaki entegre devre topoğrafyasının bütününün veya bir kısmının, bir entegre devre içine alınması ya da bunun dışında herhangi bir şekilde çoğaltılması.
• Korunan bir entegre devre topoğrafyasının, korunan entegre devre topoğrafyasını içeren bir entegre devrenin ya da yasal olmayan bir biçimde çoğaltılmış entegre devre topoğrafyasını içeren ürünün, ithali, satışı veya ticari amaçlı dağıtılması.

Koruma Kapsamının İstisnaları

Hak sahibi tekel niteliğinde haklara sahip olsa da gerçekleştirebileceği bazı fiiller koruma hakkı kapsamı dışında bırakılmıştır. 5147 sayılı Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun’un Koruma Hakkının Sınırlandırıldığı Durumlar başlıklı 12. Maddesi uyarınca;

• Koruma altındaki entegre devre topoğrafyasının ticari olmayan kişisel amaçlar için veya yalnızca değerlendirme, analiz, araştırma ya da eğitim amaçları için çoğaltılması.
• Analiz ve değerlendirme sonucu ortaya çıkan ve orijinal olan entegre devre topoğrafyasının yukarıda tekel niteliğindeki haklarda belirtilen fiillere konu edilmesi.
• Korunan entegre devre topoğrafyasının veya bu entegre devre topoğrafyasını üzerinde bulunduran entegre devrenin, hak sahibi tarafından veya onun onayı ile yurt içinde veya yurt dışında piyasaya sürülmesinden sonra, söz konusu entegre devre topoğrafyası veya entegre devrenin ithalatı, satılması veya ticarî amaçlı dağıtımı.
• Korunan bir entegre devre topoğrafyasının, korunan entegre devre topoğrafyasını içeren bir entegre devrenin ya da yasal olmayan bir biçimde çoğaltılmış entegre devre topoğrafyasını içeren ürünün, ithali, satışı veya ticari amaçlı dağıtılması fiilleri kapsamında bu tür bir fiili gerçekleştiren veya gerçekleştirilmesini isteyen şahsın, söz konusu entegre devreyi ya da bu entegre devre üzerinde kullanılan herhangi bir entegre devre topoğrafyasını edinirken, bunun kanunlara aykırı tarzda çoğaltılmış bir entegre devre ya da entegre devre topoğrafyası olduğunu bilmediği ya da bilmesinin mümkün olmadığı ancak, bu kişinin entegre devre ya da entegre devre topoğrafyalarının kanunlara aykırı tarzda çoğaltılmış olduğunu fark ettiği andan sonra, yalnızca o zamana kadar elinde tuttuğu ya da sipariş ettiği mallar üzerinden ithal, satış veya ticari amaçlı dağıtma fiillerini gerçekleştirmek ve hak sahibine bu entegre devre ya da entegre devre topoğrafyaları ile ilgili olarak makul bir bedel ödemek şartıyla işlenmesi.
• Üçüncü bir kişi tarafından bağımsız olarak tasarlanmış orijinal ve birebir aynı olan bir entegre devre topoğrafyasına ilişkin olarak korunan bir entegre devre topoğrafyasının, korunan entegre devre topoğrafyasını içeren bir entegre devrenin ya da yasal olmayan bir biçimde çoğaltılmış entegre devre topoğrafyasını içeren ürünün, ithali, satışı veya ticari amaçlı dağıtılması fiillerinden herhangi birinin gerçekleştirilmesi.

Entegre devre topoğrafyası hakkı kapsamında hukuki koruma tescil ile ortaya çıkacaktır. Tescile yetkili kuruluş Türk Patent ve Marka Kurumu’dur. Tescile ilişkin başvurular ayrı ayrı ve yazılı olarak yapılmalıdır. Başvuru şartlarının yerine getirilmesi ve başvurunun kesinleşmesiyle Türk Patent ve Marka Kurumu başvuruyu, başvuru dilekçesinde belirtilen bilgilerin doğruluğunu ve başvuru yapanın başvuru yapma hakkına sahip olup olmadığını, entegre devre topoğrafyasının orijinal olup olmadığını incelemeksizin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tutulan sicile kaydedecektir.

Entegre Devre Topoğrafyaları Hakkında Hukuki Düzenlemeler

Entegre devre topoğrafyaları hakkında hukuki düzenlemeler ana olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu düzenlemelerden birincisi 30/04/2004 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun’dur. Bu kanunun amacı, 5147 sayılı Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun hükümlerine uygun entegre devre topoğrafyalarının korunmasını, bu alanda rekabet ortamının oluşturulmasını ve bu suretle sanayinin gelişmesini sağlamaktır. 

5147 sayılı Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun’un uygulanabilmesi için 30/12/2004 tarihinde Resmi Gazete’de Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanunun Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik yayımlanmıştır. Bu yönetmelik, entegre devre topoğrafyalarının korunmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemekte olup entegre devre topoğrafyası tescil başvurusunun yeri, zamanı, başvuru evrakının düzenlenmesi, tescili ve diğer işlemlerde uyulacak usul ve esasları kapsamaktadır. 

Yukarıda belirtilen iki yasal düzenleme entegre devre topoğrafyalarının hukuki olarak korumasının sağlanması gözetilerek oluşturulmuş olup bu iki yasal düzenleme ile mahkeme içtihatları ve doktrin görüşleri kişiler için yol göstericidir.

Yukarıda hukuki açıdan önem ihtiva eden “Entegre Devre Topoğrafyaları” konusu genel bir çerçeveyle açıklanmıştır. “Entegre Devre Topoğrafyaları” konusu oldukça önemli ve hukuki danışmanlık alınması gereken başlıca konulardan biridir. Daha fazla bilgi ve danışmanlık için hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.