Markamı Başkası Kullanıyor, Ne Yapmalıyım?

Bu yazımızda sizlerle markamızı başkasının kullanması, ondan faydalanması ve haklarınızı zedelemesi üzerinde duracağız. Bu konu fazlasıyla çok soruların olduğu ancak cevap almakta sorun yaşadığımız konuların başında gelmektedir. Marka ismini izinsiz kullanmak adlı bu yazımızda aklınızdaki tüm soru işaretlerini gidermek ve sorularınıza cevap olma niyetindeyiz. Eğer sizin de cevapsız sorularınız varsa yazımızı okumaya devam ediniz.

Yazının devamında Marka Hukukuna dair, markamızın izinsiz kullanımına dair genel geçer olgulara yer vereceğiz. Marka Hukuku, dinamik ve henüz gelişen bir alan olduğundan sürekli takip etmek ve bu alanla daima haşır neşir olmak gerekmektedir. Bundan dolayı bilinçsizce hareket etmemek ve en doğru hamlelerde bulunmak için bilgin bir avukattan destek ve danışmanlık almak önemli ve gereklidir. 

Marka İsmini İzinsiz Kullanmak

Marka, bir işletmenin, bir kuruluşun izidir ve tanınırlığını sağlayan en önemli etkendir. Sahip olduğumuz işletmenin sağladığı mal ve hizmeti diğer işletme ve kuruluşların sağladığı hizmet ve mallardan ayırır. Markanın bu işlevselliği sayesinde tanınırlığımız ve ayırt ediciliğimiz artar. Bir nevi işletmemizin kimliğidir.

Peki markanın ayırt ediciliği neden önemlidir? Çünkü markanın kullanma ve yararlanma haklarının kime ait olduğunu, marka ismini izinsiz kullanmak hallerini ve muhatabın marka üzerinde tasarruf yetkisinin bulunup bulunmadığını öğrenebilmemiz ancak bu sayede mümkündür. Bunun için markamızı tescil ettirmemiz gerekmektedir. Tescilsiz bir marka üzerinde hak iddia etmemiz mümkün değildir. 

Tescilli bir markaya sahipseniz ve markanızın isminin izinsiz ve haksız olarak kullanıldığını fark ettiyseniz bu anlamda yapabileceğiniz pek çok işlem mevcuttur. Marka ismini izinsiz kullanmak, marka haklarını izinsiz kullanmak veya diğer kullanım ihlalleri kamu düzeninden olduğundan, hukuk marka sahibini korumaktadır. Bununla ilgili aşağıda değineceğimiz çeşitli yargıtay kararları mevcuttur.

Hangi durumlarda marka hakkına tecavüz edildiğinden, marka isminin izinsiz kullanıldığından bahsedebiliriz?

1. İzinsiz ve onaysız bir şekilde marka sahibinin ürettiği ve sattığı ürünleri taklit ederek ürün üretmek ve satmak, benzerlerini satmak,
2. Markaya tescil edilmiş işaretlerin ürünlerde kullanılması,
3. Markayı ayırt edilemeyecek şekilde benzer şekillerde kullanmak ve markayı taklit etmek,
4. Lisans yoluyla kullanılması mümkün olan hakların lisans almadan kullanılması veya üçüncü kişilere bu hakların devredilmesi.

Peki marka ismini izinsiz kullanmak halinde ne gibi korumalardan yararlanabiliriz? Gelin biraz da bunlardan bahsedelim.

Taklit marka ürünlere el konulması, satışının ve üretiminin durdurulması talebi davası, ceza davası, marka haklarına tecavüz ceza davası, maddi ve manevi tazminat davası marka isminin izinsiz kullanılması hallerinde açılabilecek davalardır. Her dava türünün ayrı incelikleri mevcuttur ancak bu halde en önemli olan kullanılmış ve menfaat elde edilmiş olan marka isminin uğradığı zararın nasıl ve hangi yollarla tazmin edileceğidir. Şimdi aşağıda bu konuyu daha detaylı bir şekilde inceleyelim.

Marka Hakkının İhlali Tazminat

Marka ismini izinsiz kullanmak bazı zararlara sebep olmakta ve bazı davaların açılmasına sebep olabilmektedir.Bu davalar maddi ve manevi tazminat davalarıdır. Maddi tazminat davası adı üstünde markamıza, marka isminin kullanılmasından dolayı gelen maddi zararların tazmini içindir. Örneğin marka ismini izinsiz kullanmak sebebiyle doğan ve elde edilemeyen giderlerin geri verilmesi gibi nedenlerden bu dava açılabilmektedir. Maddi zararın giderilebilmesi için davacının talep edebileceği bazı seçimlik hakları mevcuttur. Bunlar:

a) Marka hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir.

b) Marka hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç.

c) Marka hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedelidir. 

Bir de manevi tazminat talep edebilmekteyiz. Marka ismini izinsiz kullanmak bize ne gibi bir manevi zarar verebilir diye sorduğunuzu duyar gibiyim. Marka adına taklit ürün üreten işletme, marka ismini izinsiz kullanmak sebebiyle alıcı çevresine verdiği zarardan dolayı her ne kadar o anlık maddi bir zarara sebebiyet vermemiş olsa da potansiyel müşteri çevresine zarar vermiş olabilir. Tacir sıfatına zarar vermiş olabilir. Ürünün kalite anlayışına zarar vermiş olabilir. Bu gibi durumlarda manevi tazminat da talep edebilmekteyiz.

Marka İhlali Delil Tespiti 

Marka ismini izinsiz kullanmak sebebiyle açılan davalarda delil tespiti de istenebilmektedir. Her türlü delille marka hakkının ihlali tespit edilebilmektedir. Tanık deliline, yemin deliline başvurmak mümkündür. Aynı zamanda bilirkişi raporu da talep edilebilmektedir.

Marka Sahibinden İzin Almadan Ürünleri Satmak

Bilindiği üzere tescilli bir markanın sahibinden bu anlamda izin ve lisans alınmadan markanın ne isminden ne de diğer haklarından yararlanabilmek mümkün değildir.  İzinsiz bir şekilde ürün sattığınız halde çeşitli hukuki ve cezai yaptırımlara maruz kalmanız an meselesidir.

Marka Hakkının İhlali Yargıtay Kararları

Yargıtay 11 Hukuk Dairesi’nin 2012/14398 Esas, 2014/7461 Karar numaralı 15.04.2014 tarihli kararında  “Davalının TPE nezdinde tescilli F. ibareli markasını kullanma şeklinin davacı tarafın dayanmış olduğu markayla benzer bulunduğu, gazete sayfa düzeni, grafikler ve logolar gözönünde bulundurulduğunda, davalının markasını kullanma şeklinin davacı taraf markasıyla iltibas oluşturacak şekilde olduğu, bununda marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetten dolayı 3. bilirkişi kurulunun raporunda da belirtildiği üzere 1 ve 2 nolu davalının talep edebilecekleri toplam maddi tazminatın 82.681,00 TL olduğu, davalının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylemleri nedeniyle marka hakkı sahibi olan 1 nolu davacı ile lisans hakkı sahibi olan 2 nolu davacının manevi kayıplarının bulunduğu” görüşünü dile getirmiştir.

Yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2021/3073 Esas, 2022/5079 Karar sayılı 20.06.2022 tarihli kararında“…yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulüne, davalılar adına tescilli bulunan ve davalıların web sitelerine yönlendirilen “mottomimarlık.com”, “mottomimarlik.com.tr”, “mottomimarlık.com.tr” ve “mottotpu.com” alan adlarının davacının “mottomimarlik.com” alan adı ve “Motto Mimarlık” şeklindeki fiili kullanımları ile aynı olduğu anlaşıldığından web sitesi içeriğinde davalının ihlali bulunduğunun tespitine ve 556 sayılı KHK’nın 8/1-b ve 9 maddeleri gereğince davalı adına kayıtlı alan adlarının kullanılmasının engellenmesine, davalılar adına tescilli bulunan “mottomimarlık.com”, “mottomimarlik.com.tr”, “mottomimarlık.com.tr” ve “mottotpu.com” alan adlarına erişimin engellenmesine, davalıların kendilerine ait web sitelerinde marka hakkına tecavüz oluşturan kullanımları olduğu tespit edildiğinden 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine” karar verilmiştir. Bu kararlardan da açıkça anlaşılacağı üzere başka bir marka eğer sizin markanızı ya da sizin markanızı tamamlayıcı diğer tüm unsurları izinsiz kullanıyorsa mahkemeden bunun tespitini, engellenmesini, önlenmesini ve maddi ve manevi zararlarınızın giderilmesi için buna ilişkin tazminatı talep edebilirsiniz. 

Marka Avukatı

Marka Hukuku daima desteğe ihtiyaç duyulan bir alandır çünkü gelişen ve değişen bir yapıya sahiptir. Sürekli dinamik ve esnek bir yapıda olduğundan alanında uzman bir avukattan destek ve bilgi almadan doğru adımlar atılması mümkün değildir. Uzman ekibi ve deneyimli kadrosuyla hukuk büromuz size hizmet vermekten onur duyacaktır. Lütfen iletişime geçiniz.