Marka Tescil Başvurusu

Kanuna göre marka tescil başvurusu;

• Başvuru sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri içeren başvuru formunu, 
• Marka örneğini, 
• Başvuruya konu olan mal veya hizmetlerin listesini, 
• Başvuru ücretinin ödendiğini gösterir bilgiyi, 
• Başvuru ortak marka veya garanti markası için yapılmışsa teknik şartnameyi,
• Rüçhan hakkı talebi varsa rüçhan hakkı talep ücretinin ödendiğini gösterir bilgiyi, 
• Marka örneğinde Latin alfabesi dışında harf veya harfler kullanılmışsa bunların Latin alfabesindeki karşılığını kapsayan bilgi ile yapılır.

Her marka tescil başvurusuyla sadece bir markanın tescili talep edilebilir. Marka tescil başvurusu, tescil ile sonuçlanması halinde hak olarak elde edilmiş olur. Markanın aynısının daha önce tescil edilmiş olup olmadığı, marka olacak ibarenin uğraşı konusunu temsil ve tasvir eden nitelikte olup olmadığı, markanın ahlaka adaba aykırı olup olmadığı konularında inceleme yapılır.

Marka tescil başvurusu uygun görülürse üçüncü şahısların ilgisine sunulmak üzere 3 ay süre ile ilan edilir. Markanın ilan süresi içinde, kendi markasına benzer olduğunu düşünen hak sahipleri markanın tesciline itiraz edebilir. TPE itirazı kabul eder veya reddeder. TPE Markalar Dairesi’nin verdiği karar kesin değildir. Bu karar sonucunda Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’na “YİDK” itiraz edilebilir. YİDK kararı kurumun son kararıdır.

Tescil Başvurusu Nasıl Yapılır?

Marka tescil başvuruları Ankara’da yerleşik TPMK’ya, resmi web sitesi üzerinden “Elektronik Başvuru Sistemi” (EPATS) vasıtasıyla yapılır. Bu sisteme giriş e-devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. (Elektronik) Kimlik Kartı ya da internet bankacılığı aracılığı ile gerçekleştirilebilir. Marka başvurusu başvuru sahibi tarafından bizzat yapılabileceği gibi bir marka vekili  ile de yaptırabilir. 

Şekli İnceleme

Markanın Kanun hükümlerine uygun bir şekilde tescilinden bahsedebilmek için Kuruma sunulan marka tescil başvurusu ilk olarak şekli yönünden incelenir. Şekli inceleme aşamasında herhangi bir eksiklik tespit edilmesi durumunda ise başvuru sahibine eksiklik ve/veya hataları gidermesi için iki aylık süre verilir. Bu süre içerisinde eksikliği tamamlanmayan başvurular yasal mevzuat hükümlerine göre hükümden düşer ya da eksiklikle ilgili talepler dikkate alınmadan devam edilir.

Karara İtiraz

Kurum kararına karşı, söz konusu karardan zarar görenler tarafından kararın bildirilmesinden itibaren iki ay içerisinde yazılı ve gerekçeli olarak itiraz edilebilinir.

Kuruma sunulan karara itirazlar Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi (YİDD) tarafından incelenir. YİDD’nin itiraz işlemleri ile ilgili kesinleşen kararlarına karşı, kesinleşen kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde, yetkili mahkemede dava açılabilir.

Yayıma İtiraz

Başvuru, marka tescili başvuru şartlarına uygun olarak yapılmış ve reddedilmemiş bir marka tescil başvurusu Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanır. Marka tescil başvurusunun yayımlanmasından sonra başvurusu yapılmış markanın tescil edilmemesi gerektiğine ilişkin itirazlar ilgili kişiler tarafından marka başvurusunun yayımından itibaren iki ay içerisinde yapılabilir.

Kullanım İspatı

Yapılan itirazlarda, marka tescil başvurusu sahibi itiraz sahibinden itiraz gerekçesi markasını itirazına dayanak gösterdiği mal veya hizmetler bakımından başvuru veya rüçhan tarihinden önceki beş yıllık süre içinde Türkiye’de ciddi biçimde kullanmakta olduğuna ya da kullanmamaya dair haklı sebepleri olduğuna dair delil sunmasını talep edebilir. İtiraz sahibi tarafından bu hususların ispatlanamaması durumunda itiraz reddedilir.

Uzlaşma

Kurum gerekli görmesi halinde yayıma itirazlar ile verilen kararlara karşı yapılan itirazların incelenmesi sırasında tarafları 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerince uzlaşmaya davet edebilir.

Markanın Tescil Edilmesi

Eksiksiz yapılan veya eksiklikleri giderilen marka başvurusuna yasal süreler içinde itiraz edilmemesi veya yapılan itirazların kesin olarak reddedilmesi ve gerekli ücretin ödenmesi halinde başvuru tescil edilerek, sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır.

Başvurunun Sonuçları Nelerdir?

Tescil edilen marka belgesi, belgede yazılı olan ürün ve hizmetler üzerine markayı koyma ve kullanma hakkı verir ve sahibine tescilli markayı haksız yere kullanan ve taklit edenlere ihtarname çekme, markayı taşıyan ürünlere tedbir ve el koyma hakkı ile maddi ve manevi tazminat davası açma hakkını sağlar. Marka sahibi bu haklarını etkin bir şekilde kullanabilmesi için markasını olası taklitlere karşı etkin bir şekilde izlemeye almalıdır. 

Markanın tescil edilmeden önce kullanılması tavsiye edilmemektedir. Bununla birlikte, uzun zamandır kullanılan ve benzeri olmadığı kesinlikle bilinen bir markanın zaten kullanılıyor olması sebebiyle, müracaat durumundan kaynaklanan kullanmama tavsiyesi içerisinde değerlendirilemeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Markanın sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayın tarihi itibariyle hak ifade eder. Marka tescilinin yayını ile anlaşılması gereken, idari işlemlerin son bulması ve markanın belgeye bağlanmasına karar verilmesi sonrası tescil ilanı aşamasıdır. Marka tescil edildikten sonra her türlü hukuki veya cezai talepte bulunulabilir. Marka tescil edilmesi sonrası sahibine, tek başına kullanma hakkı veren ve bu yönüyle üzerinde ekonomik olarak yararlanma hakkı sağlayan bir belgedir.

Aynı şekilde, marka belgesi hak sahibine başkalarının aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzer markaların kullanılmasını önleme hakkı verir. Söz konusu önleme hakkı, hakkın tecavüze uğradığına ilişkin tespit davası, ihtiyati tedbir istemli tecavüzün ortadan kaldırılması ve tazminat davası ve yine tecavüz fiillerinin ortadan kaldırılmasına yönelik olarak ürünler ve ürünlerin üretilmesine yarayan kalıp ve parçalara el koymayı kapsayacak şekilde ceza davası açılması hakkını da verir.

Marka tescil başvurusu, yapıldıktan sonra -TPMK’da çalışan marka uzmanları vasıtasıyla- TPMK’nın kendiliğinden yapacağı bir denetimden geçer, marka tescil başvurusunda şekli eksiklik bulunup bulunmadığı ve marka tescil başvurusu yapılan markanın daha önce aynı sınıflarda aynısının ya da ayırt edilemeyecek derecede benzerinin tescilli ya da başvuru halinde olup olmadığı araştırılır. Bu araştırma sonucunda herhangi bir marka tescil engeli söz konusu değil ise marka başvurusunun marka bülteninde yayınlanmasına karar verilir. Marka iki ay boyunca askıda kalır ve ilgili üçüncü kişilerin itirazına açılır. Bu süre zarfında ilgili üçüncü kişi SMK’nın 5. ve 6. maddelerine atıfla daha önce başvurmuş ya da tescil ettirmiş olduğu veya fiilen kullanarak tanıtmış ve ayırt edici hale getirmiş olduğu markası ile marka tescil başvurusu konusu markanın aynı ya da benzer olduğu veyahut ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu, aynı ya da benzer ürün ve/veya hizmetlerde tescil ettirilmek istendiği ve bu suretle markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu iddiası ve diğer sebeplerle itiraz edebilir. İki aylık askı süresi zarfında marka tescil başvurusuna karşı herhangi bir itirazın gelmemesi halinde marka tescil başvurusu kesinleşir ve TPMK marka tescil ücretinin iki ay içinde yatırılması istemiyle uygulamada “Tescil Noksanı” olarak anılan yazıyı marka sahibine veya marka vekili aracılığı ile dosyalanmış ise marka vekiline gönderilir. Anılan süre zarfında marka tescil ücretinin yatırılması halinde TPMK tarafından marka tescil belgesi sanal ortamda hazırlanarak marka başvuru sahibine ya da başvuru marka vekili aracılığı ile dosyalanmış ise marka vekiline gönderilir.

TPMK re’sen yaptığı incelemede veya üçüncü kişi tarafından dosyalanan yayına itiraz talebi üzerine marka tescil başvurusunu reddederse marka sahibinin, TPMK’nın kararına karşı, kararın kendisine tebliğinden itibaren 2 ay içerisinde itiraz hakkı bulunmaktadır. Ret kararını veren Markalar Dairesi itirazı kabul etmez ise konu son karar mercii olan Yeniden İnceleme ve Değerleme Kurulu’nun önüne gelir ve bu kurulun verdiği idari açıdan nihai olan karar yargı denetimine tabidir. Kurul kararlarına karşı tebliğden itibaren 2 ay içerisinde yetkili ve görevli Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri önünde ‘itirazın reddi kararının iptali’ davası açılabilir.

Markanın yayınına itiraz edildikten sonra ise TPMK, marka sahibine ya da vekiline itirazı bir yazı ile bildirir, bildirimden itibaren 1 ay içerisinde marka sahibinin itiraza karşı beyanda ve itiraz sahibine karşı -itiraz sahibi tarafından itiraza konu edilen markanın ilgili mal ve/veya hizmetlerde itiraza ön gelen 5 yıl süresince ciddi bir şekilde kullanılmadığı gerekçesiyle- “Kullanmama Def’i”nde (Kullanmama İtirazı olarak da anlaşılabilir.) bulunma hakkı vardır. Marka sahibi tarafından 1 aylık süre içerisinde “Kullanım Def’i” ileri sürülmez ise marka sahibi idari süreçte bu hakkından bir daha yararlanamaz. Bu sebeple yayına itiraz halinde marka sahibine tanınan “Kullanmama Def’i”ne ilişkin hak düşümü süresine dikkat etmek önem arz etmektedir.

Tescili-Tescilsiz Marka Ayrımı

Dar anlamda hakkında herhangi bir marka sicilinde kaydı bulunmayan marka tescilsiz markadır diyebiliriz. Mutlak veya nispi ret nedenleri bulunmasına rağmen tescil edilmiş bir markanın tescili hükümsüz kılınmadığı sürece tescilsiz marka sayılmaz. Tescilsiz bir markanın, ticaret unvanının, işletme adının sahibi olan kimsenin tescilsiz markasının aynısını veya benzerini marka olarak tescil ettirmek için başvuran kişinin başvurusunu itiraz ederek engelleme veya marka tescil edilmişse hükümsüzlük davası açarak tescili terkin ettirme hakkı vardır. Bu hüküm eskiden beri markayı belli bir yoğunlukta kullanan kişinin hakkını marka hakkından üstün tutmaktadır.

Ülkemizdeki Marka Hukukunda tescil esastır, tescil marka üzerinde tekel hakkı verir. Dolayısıyla markanızı Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil ettirmeniz halinde marka sizin veya şirketinizin mülkiyet hakkı olur. Tescilden sonra markayı satabilir, rehin verebilir, devredebilir, lisans verebilir ve diğer tüm hukuki işlemleri yapabilirsiniz.

Marka tescilsizse rakipler markanızı tescil ettirebilir. Her ne kadar hükümsüzlük davası açarak haksız şekilde tescil alınan marka hükümsüz kılınabilse de bu prosedürün çok uzun ve masraflıdır. Bunun yanı sıra özellikle küçük işletmeler markaya ilişkin düzgün kayıt tutmadığından dolayı engel taşır. Bu sebeple markanın önceden beri belli yoğunlukta kullanıldığı hususunu mahkemede kanıtlamak oldukça güç olabilmektedir.

Tescilsiz marka hususu ortaklıklarda da sorun yaşanılan bir durumdur. Lakin marka tescilli ise marka üzerinde işlem yapmak kolaydır. Belli prosedürlerle marka devredilebilir, kullanım hakkı başkasına verilebilir, marka satılabilir. Ancak marka tescilsizse bu durumda marka üzerinde hukuki işlem yapmak güç bir durum yaratmaktadır. Birçok zaman adi ortaklıklar veya limited şirketler markanın akıbeti konusunda bir karara varmadan dağıldıklarından ortaklardan birinin sonradan tescilsiz markayı alması ve markayı kendi adına tescil ettirip kullanması yıllarca sürecek hukuki problemlere yol açabilmektedir.

Marka tescilinden doğan haklar marka sahibine aittir. Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibariyle hüküm ifade eder. Marka tescilinin amacı; marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin hakların korunması ve bu suretle teknolojik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesine katkı sağlamaktır. Tescilli marka, bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlar. Marka sahibine marka üzerindeki hakları için koruma sağlar.